Contra Celsum, Lib. VI. 339

culos circulis inclusos fortasse depromsit ex illah®resi , qu® septem potestatum circulos unoincludit., quem rerum omnium animam &Le-yiathan vocat . Forte etiam id stimtum est exmale intellecto Ecclesiast® loco , ubi dicitur:lcclesi.16 In c ^ rctiltu pergit spintus , & in circulos suos re-' vertitur . Quod ait de rivis Ecclesi® terrestris& circumcisionis , ductum id suspicor ex eoquod nonnulli dicunt Ecclesiam Hanc terre-strem ex Ecclesia cadesti melioreque asione es-se derivatam , & circumcisionem , de qua inlege, este signum cujjusdam circumcisionis, quaa homines in quodam illic loco purgantur . aTrunicus vero ea est, quam Valentiniani malefana sapientia sapientiam appellant, e jusque vo-k lunt figuram suisse feminam illam, qu® b duo-decim annos fluxu sanguinis laboravit . QuodCelsus prave usurpans , omniaque Gr®corum,Barbarorum H®reticorumque confundens , lo-quitur de potestate qu® ex Prunico quadamvirgine dimanat , Quod ad animam, viventemattinet , arcanum fortasse est Valentinianorum(dictum de conditore quem animalem vocant:aut fortasse id non absurde dictum suit a qui-busdam , ut anima mortua distingueretur abvivente anima ejus, qui salvatur. Quid sit oc-cisum c®lum , quid interfecta terra , quid mul-ti mactati ut vivant , prorsus nescio . H®c il-lum e seipso finxisse facile, crediderim .

z6. Quod addit, tollendam e mundo esse mor-tem , ubi mundi peccatum exflinBum fuerit, idem& nos diceremus ad explicandum istud Apo-i.Cot\ i5„ stoli: Toflquam posuerit omnes inimicos sub pedi-2<5 ‘ bus ejus , tunc noviffima inimica destruetur mors,.i.Cer, if. Qua de re & illud scriptum est : Cum mortale54' hoc induerit immortalitatem , tunc fiet sermo quiscriptus efl : ^Absorpta est mors in viBoria , Rur-sus novus anguflusque descensus fuit fortasse exco-gitatus ab iis , qui anim® in varia corporatransmigrationem credunt . Tortas vero spontepatentes credibile est ab quibusdam inductaspr fuisse , ut explicarent istud : piperite mihi poT-

fas j u fliti£, ut ingressus ineas confitear Domino:btec porta Domini, justi intrabunt in eam rursus-que in psalmo nono : Qui exaltas me de portisP/W.9..14. mortis , ut annuntiem omnes laudationes tuas inportis filix Sion . Portas mortis scriptura vocatpeccata, qu® ad interitum ducunt; portas ve-ro Sion intelligit recta facta: unde liquet por-tas justitiae easdem esse ac portas virtutis, qu®virtutis recteque factorum stu.diofo sponte pa-Ge» , o tefiunt De ligno vit® commodius dissereretis , qui paradisum Dei ab ipso Deo planta-tum , de quo in Genesi , enarraret . Resurre-Tom, I-

a Pruntcus• ) Petav. in Animadverf. ad E pipb. H.f'. z r. 0 -rigenes in Celsum tomo 6. Prunico quadam , Sed unam-quamdam 'ac singularem Ylpürixor a Walentinianis appellatamnon puto , cum Xl/>sV/)Ctff diones omnes nuncupaverit hoc qui-dem in libro . Recte quidem , Petavi , ut constat ex libro Va-lentiniano cuius fragmentum exstat apud Epiphaniam , Hier.ZI. At haeredum scriptores unius TlpdetKis, ( Prunici) quae ce-teris praecellere videtur , saepius- meminerunt . Epiphanias ,Hier. 37. Etenim ab PEone summo propagatos Monas, existi-mant : e quibus infimus. est Jaldabaoth , quem ex imbecillitateignovanttaque sue matris exortum referunt; hoc est'illius, supre-me , quam Prunicum appellant. Et paulopoft ; Cielestis autem :mater, que & Pruntcus appellatur , adijersus Jaldabaoth talequid est machinata. Vide ibidem., pag- 272. Tren,. lib. 1. cap.

2 A. 30. Epiphanium , Heer. 25.. pag. 78. & Petav ii ^ nimad-verfiones ad eamdem Herefin. Spencer..

b Duodecim annos . ) Vide Iren. lib. 1. Epiph. haeres, zi.pag. aod. 207.

c Nusquam . ) Grot. in Annot. ad Mattb. cap. iz. com. SS-Aut memoria fefellit Origenem , aut Marci exemplaria cap. 6.sp.

3. eo tempore aliam habuerunt scripturam : diserte enim dicit ,

ctionem quam non intellexit , Celsus jam s®-pius irriserat : sed dictis minime contentus aita nobis resurrectionem carnis per lignum pr$-dicari : opinor , prave detorquens id quod fi-gurate dictum est , Ter lignum mors & per li - "j.Cov. 15.gnum vita,-, mors per jldamum , vita autem per 22 ■Christum . Deinde cavillis in lignum ludens ,ex tjluplici capite illud incessit, dum ait lignuma nobis idcirco celebrari , aut quia magister nosteraffixus patibulo est, aut quia is faber erat\ Ve-rum non animadvertit mentionem de ligno vi-t® in literis Mosaicis fieri , deinde c nusquam cin Evangelist ab Ecclesia receptis Jesum dicifabrum,

37. Putans autem nos, ut crucem allegoriisexplicaremus , finxisse lignum illud vit® , &huic errori suo consentanea loquens , Si expraerupta , inquit, rupe dejellus , aut in bara-thrum praecipitatus , aut laqueo prafocatus fuis-set , illi fine dubio super caelos rupem vitx , autbarathrum refurreBionis, , aut immortalitatis fu-nem collocaffent , Et rursus Si propterea confi-Bum est lignum vitae , quia faber ille erat , ergofi conarius fuisset , nobis obtruderent corium san-Bum ; fi caementarius , beatum lapidem i fi ferra-rius, ferrum caritatis . At quis non videt quan-ti fieri debeant hujusmodi calumni® hominisinjuriis lacessentis, quos ut deceptos converte-re pollicitus suerat ? His adjicit qu® conve-niunt iis fabulatoribus , qui suis potestatibusleonis formam , aut asini caput , aut draconisspeciem accommodant sed qu® minime con-gruunt Ecclesi® sectatoribus : verum enim estne quidem bibacem aniculam sine pudore adisopiendum puerum garrituram esse ineptias ,cujusmodi effutiunt, qui monstra asinino capite& illas quasi conciones ad singulas; portas com-miniscuntur . Qu® vero docet Ecclesia , Cel-sus ea prorsiis ignorat, & illa pauci potueruntanteiligere : illi nempe qui ex Jesu pr®ceptotum fu® vit® tempus in scrutandis scripturisinsumscrunt , magisque in earum assequendamente laborarunt , quam Gr®corum philoso-phi ad consequendum nescio quas opinio-nes , in quibus positam esse scientiam existi-mant .

38. Nec satis habuit vir ille strenuus Dia-gramma exagitasse ; ut plures contra nos , Istcet nihil nobis cum illo Diagrammate sit, ac-cumularet calumnias , alia interseruit ex illisquidem h®reticis sumpta , scd quasi tamen adalios pertinerent . Tffeque hoc illorum. ,. inquit ,minus admirandum est, quod inter altiores illos cir-culos , qui supra edos sunt , inscripta quadam

V u. 2. vi-

jfAqt 1 &c. ( nusquam ) Quid vis, Origenes ? Nonne eum, quijugafacit & aratra, Fabrum appellamus ?' Audi Justinum in Dia-logo cum Tryphone , p. ziS. Et cum ad 1 Jordanem venijfet Je-sus, & Jofepbi fabri lignarii filius, haberetur ; informis videti-cet, quemadmodum feripturce annunciaverant, apparens , faber-que adeo & ipfe putaretur esse ', (fabrilia namque cum in homi.nibus esset, faciebat opera, aratra &- juga conficiens ; per hac& i«siit ite docens figna, &■ vitam-non otiosam. ) Nobis etiamvetustiffims pistura Josepbum exhibent una cum/e/« tabulaslieneas & instru menta ^ UIC aPtl propria: tractantem. In ore o-mnium aut faber, aut fabri lignarii filius audit. Bedam solum-modo & Hilarium juvat scorsim ire, qui artem ferrariam eum-dem exercuisse volunt; hic Can. in Matth., IZ. Hlane hic fabrierat filius,. ferrum igne vincentis, omnem feculi virtutem judi-cio decoquentis. , maffamque formantis in omne opus utilitatishuma»* 1 il!e libro Evang. fecundum Marcum, c. 2. Namet/i. humana non sunt comparanda divinis, typus tamen integerest q“’* Pater Christi igne operatur & spirituunde & de ipsoatnquam de fabri filio preeeurfor suus ait ; Ipse vos baptizabitin Spiritu fando & igne ; quia vasa ire fui /piritar igne mo-liendo in misericordie vasa commutat. Spencer.