66 Origenjs in Canticum Canticorum

opere distinctae sunt , indeque prospiciens alio-Cant, 1.\0. ^uatur sponsern, & dicat ei : Exurge, veni pro -«ima mea, formosa mea, columba mea, Sc reli-qua. Haec sunt qug? ? ut superius designavimus,difficultatem plurimam dirigendi ordinis, & ape-rienda intejligemis habere nobis visa sunt. Quaut puto eyidentiora fecerit repetita hac nunc in-dago sermonum. Spiritalis autem in his exposi-tio, non ita laboriosa ac difficilis habetur. Spon-sa enim verbi anima, qua in domo regali ( hocest in ecclesia ) consistit, docetur a verbo Dej,qui esi sponsus suus , quacumque reposita sunt& recondita intra aulam regiam , & cubiculumregis : discit in hac domo, qus est ecclesia Deivivi, cellas etiam vini illius quod de sanctis tor-cularibus congregatum est , cellas vini non so-lum novi sed & veteris ac suavis , qua est do-ctrina legis & prophetarum : in quibus sufficien-ter exercitata recipiat in se ipsum qui erat inin principio apud Deum Deus verbum , sed nonscmper fecum permanentem : non enim poslibi-!e est hoc humana nafura : sed interdum qui-dem visitetur ab eo, interdum vero relinquatur,ut amplius desideret eum. Cum vero visitatur averbo Dei secundum propositi versiculi sensum,per montes saliens venire dicitur ad eam : ex-celsos scilicet & elevatos revelans ei cslestis scien-tia sensus, ita ut perveniat usque adsdisicationemecclesia, qua est domus Dei vivi, columna, &firmamentum veritatis , & stet juxta parietem ,vel post parietem, ut neque penitus absconda-tur , neque omninp in promptu sit . Verbumenim Dei, & sermo scientia non in publico Apalam positus, neque conculcandus pedibus ap-paret : sed cum quasitus fuerit invenitur, & in-venitur non ( ut diximus ) jn propatulo posi-tus, sed obtectus, & quasi post parietem latens,Inecdefia Anima autem qua in ecclesia este dicitur , nonguis. intra sdificia parietum collocata intelligitur ,scd intra munimenta fidei & adificia lapientiaposita, celsisque fastigiis charitatis obtecta, Pro-positum ergo bonum, & sides rectorum dogma-tum animam este in domo ecclesia facit : cujusdomus membra quadam sunt, vel cubiculum ,vel domus vini, vel alia hujusmodi pro gratia-rum scilicet gradibus , Sc donorum spiritaliumdiversitatibus appellantur , Sic ergo & pariesnunc pars quadam domus hujus est , qua po*test indicare dogmatum firmitatem : sub quastare dicitur sponsus , & jn quibus tam magnusSc excelsus est, ut emineat omne adificium , &prospjciat sponsem, jd est animam : & nondumquidem apertum se ei , totumque manifestet ,sed quasi per retia prospiciens hortetur eam ,& provocet non sedere intrinsceus scgnem , scdexire ad sc foras ; & conari ut non jam perfenestras & retia , neque per speculum in a-nigmate , sed procedens foras facie ad faciemvideat eum • Nunc enim quia nondum potestita eum intueri, propre rea non ante , scd retroei A post parietem stet. Incumbit autem perfenestras , qua sine dubio patebant ad recipien-dum lumen ad illuminandam domum • Per hasergo sermo Dei incumbens , A prospiciens

.CorAst

provocat exurgere , & ad se venire animam .postumus autem sensos corporeos fenestras intel-ligere , per quas aut mors , aut vita intrat adanimam , sic enim designat Hieremias prophetacum de peccatoribus loquitur, dicens : -Ascendit uier- 9 lX 'mors per fenestras vestras . Quomodo ascenditmors per fenestras? Si oculi peccatoris videant Matth. Vmulierem , & mcechentur eam in corde suo ,sic mors ingressa est animam per fenestras ocu-lorum . Sed & cum recipit quis auditum va-num, & praecipue falis scientis dogmatum per-versorum : tunc per aurium fenestras mors in-trat ad animam . Si vero anima in tuens orna-mentum mundi & ex pulchritudine creatura-rum conditorem omnium jnteliigat Deum , &opera ejus miretur , laudetque operum creato-rem , ad animam hanc vita ingreditur per fe-nestras oculorum ■ Sed & cum auditum incli-nat ad verbum Dei , A rationibus lapientis acscientis ejus delectatur , huic per aurium sene- \

stras ad animam sapientis lumen ingreditur. Per 4

has ergo fenestras prospiciens verbum Dei , & :‘j

prospectum suum ad sponsern animam dirigens, i

assurgere hortatur eam , & venire ad fe , id j

est , corporea & visibilia relinquere , & ad in- ]

corporea A invisibilia ac spiritalia properare . !

Quoniam que videntur , temporalia sunt , quaautem non videntur ceterna sunt . Sic & spiri-tus Dei circumire dicitur , & qusrere dignasanimas , qus apte , recteque fierj possint adhabitaculum sapientis. Quod autem per retiafenestrarum prospicere dicitur , illud sine dubioindicat , quod donec in domo hujus corporisposita sit anima , non potest nudam Sc aper-tam Dei sapientiam capere , sed per exemplaqusdam , & indicia atque imagines rerum visi-bilium • Illa qus sunt invisibilia & -incorporeacontemplatur : Sc hoc est prospicere ad eamsponsum per retia fenestrarum. Si vero de Chri-sto bsc A ecclesia exponamus , domus in quahabitabat ecclesia , scripturs sunt legis & pro-phetarum, Ibi enim & cubiculum regis est om-nibus divitiis scientis ac lapientia: repletum . V ei mo r|1Ibi & domus vini , doctrina scilicet vel mysti« velroyi 1 ^ca, vel moralis, qus lstificat cor hominis. Ad-veniens ergo Christus stetit paululum post pa- /

rietem veteris testamenti . Stetit enim post pa-rietem , cum non manifestaretur ad populum :ubi vero assuit tempus , 8 c coepit per fenestraslegis ac prophetarum per ea scilicet qus de eoprsdicata fuerant, apparere, & ostendere sc ec-clesia? intra domum, hoc est intra litteram legissedenti, provocat eam inde exire, & venire fo-ras ad sc . Nisi enim exeat , nisi procedat , &progrediatur a littera ad spiritum , non potestsponso suo conjungi , neque Christo sociari .

Vocat ergo eam, & invitat a carnalibus ad spi-ritalia, a visibilibus ad invisibilia, a lege veniread evangelia . Et ideo dicit ei 8 ; Surge , veniproxima mea , formosa mea , columba mea . Etut aliqua etiam de his qus postmodum dicendasunt prsveniamus, timentes sensum perdere quioccurrit in hoc loco ; propterea fortassis & il-lud dicit ad eam, quia etiam hyems transiit, plu-via

I

&

Cant.

a Surge veni , &c. ) Procopius ex Origene : Sarge , in-quit, ab iis gute sub sensum cadunt, ad spiritalia , ut intet »ligas per que hac intueris. Hiems enim transiit, imber abiit .Dicere possumus pluviam suisse, tempus quod verbi in comemadventum pr-ece/st, mandante Deo nubibus, ut legalem & pro-pheticum sermonem pluerent ; cessasse vero hunc imbrem ,quia lex & propheta: usque ad Joannem ; ver autem ac testa-

tem ab ejus deinceps adventu , quando non amplius imbribusOpus est , cum jam propter Christum flores in terra apparue-runt. Et ab ejus adventu ficulnea non succiditur , gute omniretro superiori tempore insructifera suerat . Nunc enim grossosprotulit, ac vites florent. Idcirco ait unus palmitum : Chri-sti bonus odor fumus Deo,