14-6 O & I G E N 1 S I

multorum congregatorum undique , dicentium vi*delicet : Insultate & insultemus in eum vtri ami-ci ejus : observate mentem ejus , fi decipietur :& preevalebimus ei , & sumemus vindiUam no-ftram ex eo. Qu® eum illi dicerent, addit Pro-pheta : Dominus autem mecum quasi bellator sor-tis , Idcirco persecuti sunt , & mtelligere non po-tuerunt , confusi sunt valde; quia non intellexe-runt ignominias suas , que per stecuium non tra-dentur oblivioni . H®c est altera pars lectionis.Quomodo igitur Propheta dicit : Decepisti meDomine , & deceptus sum ? Deus ne decipit ?Quamnam huic sermoni congruentem expositio-nem tribuam ignoro. Si enim propter Deum &verbum ejus aliquid in hoc textu video , qu®dicentur sobrie admodum proserenda sunt. Cumdecipi jam desiisset Propheta , dicit : Decepistime Domine, & deceptus sum , quasi ipsis primisrudimentis initiatus , introductusque suistet cumdeceptione, neque potuerit initiari, ad pietatem-que institui ut deinde seductum se agnosceret ,ni prius deciperetur . Satis autem erit aliquodexemplum ad terre quod ad institutum sermonemconducat. Ut pueros alloquamur, agimus & ipsipueros, & non tanquam persectos alloquimur,sed tanquam pueros disciplina indigentes. Deci-pimus pueros terrendo , ut dociles fiant . Ter-remus pueros deceptionis verbis ad infantilemstatem accommodatis, ut deceptione metum ip-sis incutiamus, poflintque praeceptores eos insti-tuere , monere , & ea quae ad illorum profe-ctum spectant , peragere . Omnes pueri fumusDeo, & educatione puerorum indigemus. Ideoparcens nobis Deus decipit nos, licet ante tem-pus deceptos nos non sentiamus, ne quasi e pue-ris excesserimus , haud deceptione , sed rebusipsis erudiamur . Aliter metus puero injicitur ,aliter illi qui grandior est , & supra puerilem®tatem : non enim possum per deceptionem il-lum instruere , ut dicat decipiens Deus : Eru-diam eos in auditu tribulationis eorum . Addu-cam historias ut probem quomodo Deus ad sa-lutem decipiat, quatdamque proserat, ut desinatpeccator agere qu® ageret , ni hos & hos fer-Jon 3.4. mones audiisset. Qui dicebat : .Adhuc tres dies ,& Nttuve subvertetur , vere aut ficte id pro-nuntiabat, aut deceptione utebatur conversionemoperante , qu® conversio si subsecuta non suis-set , jam nulla erat deceptio , sed verum eratquod dicebatur, & secuta suisset Ninive ever-sio . Erat in arbitrio audientium , seu decepto-rum, & credentium vera esse qu® dicebantur ,beneficio affici & non subverti ; aut si verumnon erat quod dicebatur , in potestate erat eo-rum qui audiebant nec decipiebantur , sed co-gnoscebant quae dicta erant , exitum non sorti-tura, h®c ut fallacia contemnere, & deinde pa-ti non quod erat dictum : Adhuc tres dies ,& Ninive subvertetur : sed audeo dicere, mul-Uid. to graviora quam istud : addbuc tres dies , &Ninive subvertetur . Ex hypotesi enim , nisipoenitentiam egissent Ninivit®, sortaflis evenissetillud : Adhuc tres dies, & Ninive subvertetur .Sed demus illud suturum non suisse, pejus aliudevenisset , aeterno igni traditi fuissent . Quapro-pter alia secundum legem pcena constituta eratiis qui tanquam pueri instituebantur : quibus ve-

a Gehenna ignit &c. ) Errorem suum iterat [Origenes depoenis damnatorum temporariis»

b Secundum anagogem . ) Hoc «It , Jecundum anagogen ,

N JEREMIAM

ro plenitudo temporis advenit, ali® pcen® assi-gnantur . Confer eas quas Lex irrogat peccato-ribus poenas cum iis quas Evangelium imponitdelinquentibus , & videbis illos tanquam infan-tes obnoxios suisse poenarum generi infantibusaccommodato , nos autem ut ®tate perfectosmulto durioribus subjacere . Si quis tunc eratadulter , aut adultera , ei non gehenna , nonignis ®ternus intentabatur, sed lapidibus erat ob-ruendus . Lapidet eum , inquit , omnis synaga- i ev it. > 4 *ga . Abiens dicet is qui in his repertus suerit 14.adulter, vel qu® in his deprehensa suerit adul-tera : urinam etiam super me sermo iste dicere-tur : populus lapidibus me obrueret & adignem aeternum non servarer. Reus enim gehen-me ignis non solum adulter , verum etiam &qui dixerit fratri suo , fatue . Si autem is qui jyj att b. f*dixerit fratri suo , fatue , retis erit gehenme 22.ignis, adulter cujus erit reus ? a Gehenna ignisaliud qusro gravius supplicium , & sorte dici -potest gehennam peccatis deputari involuntariisqu® expiari possunt . Quemadmodum de bonisjustorum dicitur : In cor hominis non ascende- jrunt qu<£ prteparavit Deus diligentibus se , itaqu® prsparavit peccatoribus fornicariis, & adul-teris, in cor hominis non ascenderunt. Etenimsi reus qui dixerit fratri suo, fatue, majus pro-secto erit eo quod ascendit in cor , peccatummajora peccantium . Ego aliud gehenna majusexcogitare nequeo, sed credo majus esse gehen-na quod adulteris paratum est . Idem dico dereliquis legalibus poenis , hisque affine dictumapostolicum assumo, quod mihi, si peccavero ,poenam non aperit . Deceptus sum , quia noloillud : Decepisti me Domine , & deceptus sum ,volens bene decipi . Quid porro dicit Aposto-lus? Irritam quis faciens legem Moysi, fine W- Hdnos'la miseratione , duobus vel tribus testibus mori- 2 P-tur : quanto magis putatis deteriora mereri sup-plicia qui filiu-m Dei conculcaverit ? Nomina oPaule supplicium : exprime ipsum. Non dicam,inquit : majus est iis qu® dicuntur suppliciumeorum qui in Evangelio peccant, majus iis qu®audiuntur, majus iis qu® excogitantur. Prophe-ta qui audierat, timuerat, eruditus suerat , &postea perfectionis gradum adeptus erat, induci-tur ut puer dicens .- Decepistt me Domine , &deceptus sum. Tu quoque dum puer es, minaspertimesce, ne ea qu® supra minas sunt, patia-ris, poenas ®ternas, ignem inextinguibilem, velfortasse aliud majus , quod reservatum est illisqui prster rectam rationem diutius vixerint .

Quorum omnium nihil umquam experiamur ,sed in Christo Jesu perfectionem adepti justifi-cemur, ut digni fiamus celebritatibus c®lestibus& Paschate illo, quod ibi h secundum anagogen ,agitur, in Christo Jesu, cui est honor & impe- ^rium in faecula feculorum. Arnen.

HO-

fer anagogen ; Haec autem ipso Pasch« die ad populum pero-ravit Origenes.