in Matth^um Tomus XIIL

löid.

6 .

VC.

«r.

ffttf

7 . 18

'"//i

VETUS INTERPRET -ATIO,

Si autem hsc diligenter intelligeremus quse di-cuntur : Vts per quem veniunt scandala , & %Qui scandalizaverit unum de pusillis istis , ex.pedit ei ut alligetur mola asinaria collo ejus ,& demergatur in profundum maris , quoniam sicvindicat Deus eos qui scandalizati fuerint ab eisqui scandalizaverunt , & qua; intelligeremus ti-meremus : numquam peccaremus in fratres, necpercuteremus conscientias eorum infirmas , proquibus Christus mortuus est, propter quos qua-si in Christum peccantes subibimus poenas, cumrequisita; suerint anima; qua; propter nos perie-runt ex nobis.

2 Z. Deinde videamus quomodo intelligere de-beamus quod ait : Neceffe est ut veniant scan-dala. Similiter enim exponit etiam Lucas dicens:Impossibile est ut non veniant scandala. Et sicutneceffe est mortalem mori, & impossibile est utnon moriatur : & sicut neceffe est manducarehominem in corpore constitutum, & impossibi-le est ut sine esca qui corporalis est, vivat : sicneceffe est venire scandala, & impossibile est utnon veniant. Et vide si potes accipere ad e xem-pium malitiam, qua? est in ccelestibus, necestariecopulatam effe virtutibus . Impossibile est eniminveniri hominem omnino sine peccato , 8c ab-sque peccato suscipere poste virtutes : quia necpotest effe verum bonum nisi habeat impugna-tionem mali. Sicut ergo neceffe est sustinere ma-litiam coelestium, & impossibile est eam nonsustinere : sic neceffe est venire scandala, & im-possibile est, ut non veniant. Maxime si intel-lexeris malitiam malignarum virtutum principa-lem effe malitia; isti quse in hominibus est , &fern per quaerentem organa qusedam per qua; ope-retur adversus homines mundi . Forsitan autem& irritantur magis malignae virtutes , quantomagis verbum Christi in hominibus invalescensexpellit ab eis malignas virtutes, qua; prius con-sueverant habitare in animis eorum : & daemo-nes qui delectabantur in scnguine sacrificiorum,irascuntur dum eorum cultura minuitur, necofferuntur eis sacrificia consueta : ideo scandalaVenire neceffe est. Et scandala quidem ipsa ve-nire neceffe est , non tamen per illum nescio

3*7

i-Cor.8.i i.

ii.

Matth&.fhuc. 17- 1 ’

proseres; Qui autm scandalizaverit unum de ^ l8|J<pusillis istis , qui in me credunt , expedit ei, &caetera. Ctrna enim propter offensum parvulumpoena? ab eo qui offensionem praebuit exigun-tur , grave illud & intolerabile de quo scriptumest, circa offensionis autorem alligari expedit ,

At htec si animo altius defigeremus , daremusoperam prosecto ne peccaremus in fratres , &percuteremus conscientiam eorum infirmam , nein Christum peccaremus , pereuntibus saepe fra-tribus nostris, propter quos Christus mortuus est ,non per nostram solum scientiam, scd alia etiamnonnulla ; propter quos puniemur erga Chri-stum peccantes, cum ob animas nostra pereun-tium causc pcenje a nobis reposcentur.

a;. Deinceps vero examinandum est vocabu-lum, Neceffe , quod habetur hoc loco: Neceffeest enim ut ventant scandala , A quod ei $qui-valet apud Lucam ; .dvisSiura» est ut non ve-ntant scandala , pro ciavvetrov est ■' & quemad-modum necessario interit quod mortale est, fie-ri enim non potest, quin intereat; & necessa-rio nutritur, qui corporeus est; fieri enim notipotest ut vivat, qui non nutritur ; ita neceffa-rio exoriuntur scandala, nec aliter fieri potest,cum inter homines virtutem necessario praecedatnequitia, a qua scandala profluunt: fieri siqui-dem non potest ut homo omnis expers culp®re periatur, quique virtutem absque peccato ca-pessiverit : nam qua; nefariis potestatibus inestmalitia, cum hominum malitia; causa sit & ori-go , omnes concitat, ut per aliqua instrumentaadversus homines qui in mundo sunt operentur:sortaffe etiam magis irritantur improba; potesta-tes, cum verbo jesu depelluntur, & earum im-minuitur cultus, nec solita eis sacrificia offerun-tur , a & ea oboriri neceffe est , non autemper illum quempiam : idcirco va; obtingit ho-mini illi per quem evenit scandalum , utpotequi improfi® operationi ad offensionem praeben-dam composita; locum dederit . b At noli exi-stimare natura , & ex rerum constitutione estescandala , qua? homines quosdam perquirant ,per quos oriantur; quemadmodum enim Deusmortem non fecit , ita neque scandala creavit ;sed liberum arbitrium in quibusdam labores provirtute tolerare nolentibus scandalum produxit .

quem venire neceffe est : propter quod ei per

quem venerint , erit va; , quoniam dedit locum maligna; operationi in se volenti scandalizare .

Ne putes in natura aliqua vel in substantia esse scandala , quL hömines quaerunt per quos opeyentur. Sicut enim Deus mortem non fecit, sic nec scandala creavit , sed hbertas proprii arbitrii,n quibusdam genuit scandalum, nolens pro virtute suscipere laborem .

. 18 .

24 . Quod si manus tua , vel pes tuus^fcandah^at te , excide eum , & projice abs re s > •rtum enim tibi est introire in vitam claudum veldebilem , quam duas manus , vel duos pedes ha-ben-

a Et ea oboriri neceffe est &c. ) Paul. 1. Cor. u. 9 - Hie ]l or 7 ''mus -. Cum neceffe fit io isto mundo fieri scandala , unttjqmj-que suo vitio scandalis satet. Item „ . . cc a

re scandala ; vte tamen ei est homini , qui quod . necsj/e yfiat in mundo , vitio suo faciefioiiem sequentem . Muetius .

Neceffe est quidem veni, qui quod neceffe est 11.ut per Je fiat* Vide asliifl a ^ ver *

b At noli existimare &c Vide q ua . ; n hunc quem tractamusMatthsei locum eleganter sane & facunde peroravit Chrysosto-iuus . Vide item Brevem enar—- —-phyl. f ec j a nte omnes Ambrofi

tum i n Luc. 9. libid. Non potes di -‘ere q u ; a escam non dedit , quia dat omnibus . Non fotes dice-re quia noluit te bonum facere , ante quem posuit bonum &•toalum , ut non ex necessitate bonum tuum esset , fiel volunta-rium . Multum enim refert intercum qui ex necessitate invitusa!l quid agit ; & inter eam qui ex voluntate quod bonum est*}}l 1 ‘ ! t . ,J/ enim invitus hoc OOO , dispensatio mihi credita est;J‘ dolens , mereedem habeo . Et tanfcn propositionem hanc :

24. Ac optime sane se res habebit, si ocu-lus & manus laudabiles sint , ne juste manuioculus dicere possit: Opera tua non indigeo . cQuod si quis in toto coetuum ecclesia; corpo- t.Gor.r;, 2I .

re,

Quidquid fic a nobis, sive boni sive mali, mera nece m täte fitapprobare studet Theodor. Beza in lib. Quarst. Christian. & inAnnot. mai. in Novum Testamentum, q uam a yviclefo , & Luthero traditam , & a Calvino propagatam hausit . At eamdam-mnavit Concilium Tridentinum Sess. 6. Can 6 . Si quis dixerit

non effe in potestate hominis vias suas malas facere . rina-

thema fit . Huetius .

c Quod si quis &c. ) Origenes Hornis. 2. in Cantio. Per htecergo edocemur quomodo sponsa Christi q U <e est Ecclesia , etiamfit corpus e,ut & membra .. Si ergo audias sponfi membra nominari , Ecclefie membra dici intellige . 7 » quibus sieht raliqui qui dicuntur oculi , pro intelligentix fine dubio ac slifftifi lumine & alii aures, pro audiendo verbo doElrinx- /fmanus pro bonis operibus , retigiosisque ministeriis ■ itä fuhrW alii qui gen* e,us appellentur Vide item Hieronymum .

& Joannem Chrysostomum horrui. ,8. in Matthaeum . Uue.