in Matth£üm Tomus XIII

INTERPRET ATIO.proprje frater est • Sicut ergo

HI

ne*

VETUSnon autem &

aestimatione eminentis misericordis Christigligentibus peccandj occasionem dat, qui ad om-ne peccatum generaliter ha?c pertiner» exponit:sic econtra qui doces in minimis & humanispeccatis peccantem , post agnitionem testium ,vel ecclesia;, fieri oportere sicut publicanum &ethnicum in peccatis qua? non sunt ad mortem,aut sicut lex appellat in Numeris , non morti-feris, aliquid crudelitatis videtur inducere. Necenim existimo cito aliquem inveniri in ecclesia,qui non jam ter jn eadem culpa argutus sit ,utputa in detractione, qua invicem homines de-trahunt proximis suis , aut inflatione , aut inepulatione, aut in verbo mendacii vel ociofo ,aut in tali aliqua culpa levi, qus etiam in illisqui videntur proficere in ecclesia , frequenterinvenitur. Considera ergo ne forte & illos quiaestimatione immense misericordiae Christi, etiamad peccata majora haec pertinere interpretantur,praeterit intellectus loci ' & istos qui hxc adminima peccata asserunt pertinere, & proptereapeccatorem minimorum nisi bis vel ter argutusemendaverit st, stati m sicut ethnicum & .publi-canum fieri arbitrantur, Quid ergo? Is qui terargutus quasi ethnicus A publicanus factus sue-rit arguenti, utrum omnino pereat, aut aliquidpatiatur, Deus scit, nos autem prorjunciare non. possumus stcundum quod scriptum est : Nolitejudicare, ut non judicemini. Item: Nolite antetempus quid judicare , donec veniat Dominus quiilluminabit occulta tenebrarum , <& manifestabit,consilia cordium , primum quidem, quoniam li-cet ei qui ter argutus non obaudivit, in quar-to audire, ut jam non sit sicut ethnicus & pu-blicanus . Memores enim esse debemus ejus quod• dictum est : Sic non est •voluntas Patris mei ,ut unus ex minimis istis pereat: sic enim opor-'tet nos omnes präsent an ante tribunal Christi ,ut reportet unusquisque propria corporis proutgejsit, sive bonum , sive malum . Deinde quiascriptum est ; Secundum opera manuum vestra-rum continget vobis ; & non multipliciter, autdupliciter , aut stptuplici.ter recipient de manuDomini peccatores . Aliquando autem non st-cundum opera manuum hominis redditur ei ,std amplius quam peccavit: Jerusalem enim, si.cut docuit Ifaias, duplicia recepit de manu Do-mini ob sua peccata. Vicini autem Israel, qui-cumque sunt illi, septuplum recipiunt, fecundum> quod ait in Psalmo : Redde vicinis nostris se-ptuplum in finibus eorum , E,t alii inveniunturredditionis modi, quos si intelligamus, sciemusquoniam expedit recipere in hoc mundo . No-vissime autem quia non pariter dixit, sicut eth-nicus & publicanus, sed ita sit tibi - Qui ergoin peccato levi correptus ter , fecundum quoddiximus , non st emendat, nos quidem sic eumdebemus habere quasi publicanum , & ethnicum ,abstinentes ab eo ut confundatur . An autemetiam a Deo quasi publicanus & ethnicus judi-cetur, non est nostrum pronunciare, std est injudicio * *

res igitur annon aliqua circa hunc locum eospratereat observatio, qui ad Verbi benignita-

tem attendentes in condonandis maximis flagitio-sorum criminibus faciles st dant , & eos itemqui in minimis pro ethnico & publicano haben-dum esse docent, & ab ecclesia segregant triumvel levium noxarum reum : quod autem utrof-que fugit , tale mihi videtur eflc ; postquamverba haec ; Lucratus eris fratrem tuum , ad eumsolummodo qui obtemperavit pertinere declara-vit Versium , non idem pro eo amplius repe-tiit qui bis terve peccaverit, & qui objurgatussuerit, std quod his verbis respondet: Lucratuseris fratrem tuum , quasi suspensum reliquit ,quodque de eo qui bis terve fuerit objurgatus,dicendum erat - Non omnino ergo lucrifit ne-que omnino peribit, plagifve plectetur. Quinetiam priorem locum diligenter considera quitalis est : Si te audierit , lucratus es fratremtuum Sc alterum scriptura: locum qui sic ha-bet : Si autem te non audierit , adhibe tecumadhuc ttnum vel duo , ut in ore duorum Veltrium testium stet omne verbum : quid ergo bisobjurgato continget postquam in ore duorumvel trium testium steterit omne verbum, nobiscogitandum relinquit; & rursum : Quod si nonaudierit testes eos, videlicet ante adhibitos, dic,inquit , ecclesia; nec adjecit quid illo fiet , siecclesiam non audierit, std docuit pro ethnicohunc deinceps , & publicano ab eo habendumesse qui ter illum arguerit, nec suerit auditus ,si ecclesia; morem non gesserit; non omnino er-go lucrifit , neque funditus peribit . Ac quidtandem passurus fit qui primum audientem stnon praebuit, cui-que testibus opus fuit , velqui neglectis iis ad ecclesiam delatus fuit, Deusnoveritj nos autem non declaramus, juxta id :Nolite judicare , & non judicabimini , quoaduj-que veniat. Dominus , qui & illuminabit abfcon -dita tenebrarum , & manifestabit consilia cor-dium. Ad id autem quod adversus leviorum no-xarum reos durius pronuntiatum videtur, dicetaliquis eum qui bis ordine morem non gesserit,tertio ita obtemperare non posse, ut proptereaethnicus amplius , publicanufve non sit , necopus ei sit ut coram tota ecclesia arguatur. Il-lud enim in memoriam revocandum est :non est voluntas ante patrem meum qui tn coe-lis est , ut pereat unus de pusillis istis ; nam siomnes nos adstare oportet ante tribunal Christi ,Ut referat unufquijque propria corporis , proutgestit , fi ve bonum , fi ve malum , unusquisqueeniti debet, ne plurium male gestarum per cor-

etiamsi pro noxis

Nlatth. 18,

Ibid. 1 6.

Ibid. 17.

Mattk. 7.1.i.Cof. 4.5.

Matth. iS.14 -

z.Cor. 51 o.

jferat

pus rerum poenam reie.ai , cuamti proplane omnibus a se admissis plectendus sit; stdpt plurium recte factorum mercedem reserat ,omni ope illi contendendum est, quoniam quamensura metimur , ea metientur nobis alii , & :Distributio manuum nostrarum fiet nobis , necinfinitas, std duplas, feptuplafve Donrir.o-prodelictis poenas dabunt peccatores, quandoquidemnon unicuique juxta opera manuum ejus retri-scd

Matth.j.i.Ifai. j. it.

Dei.

buitur , led plura quam qua; fecit 5 Jerusalem Ibid. 40. t.enim, sicut ex Ifaia discimus, suscepit de manuDomini duplicia pro omnibus peccatis futs ; at

qui vicini sunt Israel , quicumque tandem illi sint , septuplum recipient , juxta id quod in

Psalmis ita dictum est: Et redde vicinis nostris feptulum m sinu eorum , improperium ipsorum , Pfal.78.12.quod exprobraverunt tibi Domine . Ac aliae quidem pensationis forma; reperiri queant, quas si ani-1X10 reneamus, utilem esse post quantacumque peccata poenitentiam sciemus; ut prxterquam quodPscnmorum facinorum poenas non luemus, aliqua etiam nobis spes pro bene deinde gestis fu-

P er ht, etiamsi sexcenta prius siagitia admissa sint. A ratione enim alienum est naala rationibus a! i-.

cujus