in Matthaeum Tömus XIV.

347

U,

VETUS INTERPRET ATIO,sal Ergo accedentium & interrogantium Chri-ftum, erant quidam tentantes . Tentato autemDomino tali , quis discipulorum ejus graviterferat, qui positus est ad docendum, si tentarusfuerit a quibusdam? Tamen tentatoribus refpon-*I'4<5'6. dit dogmata pietatis. Quidam ergo dicebant: Silicet homini dimittere uxorem suam quacumquee« causa ? Quibus respondens dixit: Num legi-stis, quoniam qui fecit ab initio, masculum , &sozminam fecit eos , & dixit : Propter hoc relin-quet homo patrem & matrem , & jungetur uxo-vi sute , & erunt duo in carne una ? Itaque jamnon sunt duo, sed caro una . Quod ergo Deutconjunxit , homo non separet . Et puto quodPhari fei qui dicebant: Si licet homini dimittereuxorem suam quacumque ex causa , ideo propo-suerunt hoc verbum, volentes eum reprehende-re quidquid dixisiet: ut si quidem dixisset: Li-cet dimittere , culparent eum quasi solventemconjugia: li autem dixisset: Non licet, iterumculparent eum quasi jubentem viros conviveremulieribus etiam cum peccatis. Non autem vi-debant quomodo eis manifeste Sc irreprehensibi-liter suerat responsoriis ■ Sic & alibi interroga-tiv verunt eum: Si licet dare tributum 'Casarii utsiquidem dixisset : Date , culparent eifm quasisubdentem hominibus populum Dei , & addi-centem cum Romanis & non legibus Dei : siautem dixisiet: Non licet dare , iterum culpa-rent eum quasi seditiones & prelia concitantem,& facientem populum discedere a Ca?sare, quimundum tenebant. Vide autem quomodo irre-prehensibiliter respondit . Primum quidem inter-rogantibus , fi Ucet dimittere uxorem quacumqueex causa, dicens: Num legifiit quoniam qui fe-cit , masculum & -feminam fecit eos ? & ctetera.Ad illud autem quod objecerunt dicentes: Quo-modo Moyses pracepit dare libellum repudii ?ait? Propter duritiam cordis vestri. Vidit enimquia non omnis causa juste solvit conjugium .Sed quoniam oportet virum cohabitare mulieri,quasi vasi infirmiori , & reddere ei honorem ,& sustinere onera vitiorum ejus, eos qui in lit-tera legis gloriabantur, ex ipsis Moysi scripturis convincit dicens: Num legistis quoniam quifecit ab initio , masculum & feeminam fecit eos ?Et ctetera. Tamen quoniam tetigimus istum lo-l 3 - cum ubi vel illud scriptum dicitur: Hac voca-bitur mulier , quia de viro Juo assumpta , scien-dum quia nihil proprium habet quantum adgrecum , vel ad latinum sermonem , ut ideovocetur mulier, quia de viro suo aliumpta est.Propterea legentes hebraica, invenimus origina-tionem istam convenienter positam in hebreo .Habet autem hebraicum ita: Essa, quod intel-ligitur, & mulier, & assumpta. Apud Hebreosenim mulier, assumpta vocatur. Item vira quodest a viio. Vides quomodo junctum estjuxta id est a viro sumpta. Unde Theo*

dotion sic posuit : Hac vocabitur mulier sum-ptio, quia de viro s uo s umpta e st, Svmmachusautem ita , ha?c vocabitur aVJplc / quod estTom. III. J BU .

a vero nec de iisdem \

Dei homo, Gen. ,.a*. a 7 «Ä

m> US e u’ ? e r' 2 ’ v CaUson ?. cert e obtinuit, qui nuper Praada-nntas orh, dedit Verum id commentum jam fatis explosumP^to, cum qui primus illud excogitaverat, idem ipse repudia-mm,n ' e sib! dedecori futurum existimans, quod non fatis

totfi pr , 0t , U,crat ' ,n s n fi re . cantare i & tritam a Patribus , &^ «eleuaviam, relicta priore insistere. Q uo d autem adOri-

sa? Simile quoque scripsit'Marcus . Ex iis igr Mare tp.utur qui ad Jesum accedebant & interrogabant ,nonnulli eum lentandi causa interrogabant: cumigitur tantus ille Servator noster tentetur, qtiisdiscipulorum ejus ad docendum constitutus gra-viter ferat, si quando ab aliquibus, non discen-di studio, sed lentandi ejus gratia quaestionesproponentibus tentetur? Plurima vero simul col-ligens repetite illic poteris , ubi Pharisei , &praeter eos alii, velut legum peritus aliquis, &fortasse Scriba, Jesum nostrum lentaverunt, utin unum collectis quae de iis conscripta sunt aquibus tentatus est, ex eorum inter se compa-ratione utile aliquid ad horum sermonum ge-nus reperias. Porro tentantibus Servator respon-dens dogmata profert} quaerebant enim illi: An Matth. 19.

licet homini dimittere uxorem suam quacumque

M-

'S 7.8.

ex causa. Qui respondens ait eis : Non legistisquia qui creavit ab initio : masculum & femi-nam fecit eos ? & reliqua. Ac ego quidem exi-stimo id ab eo Phariseos ea mente quaesiisse ,ur quidquid ille dixisset, reprehenderent; ut sidixisset, Licet, dicam illi tanquam conjugia le-vibus de causis dissolventi impegissent} sin verorespondisset} Non licet, huic quoque , utpotevirum una cum conjuge etiam cum flagitiis ha-bitare permittenti litem intendissent: quemadmo- Ibid, 12.17.dum & super tributo, nam si pendendum illuddixisset, eum accusäslent, quasi Romanis, nonlegi Dei populum subjicientem ; sin haudqua-quam solvendum pronuntiasset, tanquam bellum& seditionem concitantem , & ad rebellandumeos excientem , qui tantos exercitus sustinerenon poterant. Nec vero intelJigebanr quam cau-te & extra culpam ipsis responderet , primumquidem qualibet ex causa repudiandam uxoremnegans, deinde vero ad ea respondens, quae adlibellum repudii pertinebant . Sciebat enim nonqnamhbet causam , justam solvendo connubiooccasionem dare , & virum debere uxori coha- i p ibitare , 'quasi infirmiori ' vasculo , impertientem ' Chonorem , & peccatorum ipsius onera portan-tem i & Pbariseos Moysis scriptis gloriantes ,Gal.6.z.ex iis quas in Genesi scripta sont convincit di-cens- Non legistis quia qui creavit ab initio , Mattb.19.^masculum & sosminam fecit eos} & qua: sequun-tur } & propter bxc : Et erunt duo in carne ibid. 5.una, consequentem his verbis, ( in carne una, )doctrinam subjiciens , eam scilicet : Itaque jam Ibid. 6.non sunt duo , sed una caro . Verum & illudquoque: Quod Deus conjunxit , homo non sepa- Ibid.ret, prohibebat quominus qualibet ex causa uxo-rem repudiarent • In expositione autem eorumqua; e Genesi deprompta in evangelio proferun-tur , illud observandum venit, qua? una seriescripta sont, ita non pronuntiata suisse} - ego avero nec de iisdem suisse dicta existimo , tumiis qui ad imaginem Dei } tum illis qui de li-mo terre , & una e costis Adam facti sunt :ubi enim dictum est : Masculum & .feminam Gen. i.ty,creavit eos , ad eos pertinet illud qui ad ima-ginem facti sont; at ubi dixit} Quamobrem re-lbtd.z.n,linquet homo patrem suum & matrem, & ca?te-

X x a ra,

genem spectat, distinctionem hanc hominem inter ad imaginemDei conditum, & hominem de limo confictum allegorico'sensuexcogitavit, hominemque spiritalium rerum curis deditum, &a terrenis alienum, eum este voluit qui ad imaginem Dei pro-creatus est : qui vero corporalibus rebus capitur & trahitur ,eum de limo terrse fuisse conflatum . Adeunda vero super hisnostra Origeniana. Huetius.