3^2 O R I G E IST I S C Ö M M £ N T A R I 6 R Ü M .
jaaa.f4.28.
Matth. 19.16.17.
Luc. 7,ice
boris bon® : plus etenim inferioribus bonis Ser-vator pra»stat, quatenus imago est-bonitatis Deiipsius, quam Deus , qui bonus est , Servatoriqui dixit: Pater qui misit memajor me est ,qui & aliorum ratione est bonitatis Dei imago.Fortasse vero cum eorum significatione qua: di-cta sunt super eo: Quid boni faciam ? ( ea au-tem dicta sunt.- Quid me interrogas de bono.'iunus est bonus , ) connexionem habet illud :Quum feceritis omnia qu<e praecepta sunt vobis ,debetis dicere ; Servi inutiles fumus ; quod de-buimus facere , fecimus , Nam si qutecumque inmandatis habuerimus a nobis gesta suerint , nesic quidem , juxta loci hujus significationem ,fecerimus ; nam si bona essent
VETUS INTERPRET ATIO.rationem cteterorum hominum nolentium decli-nare a malo & facere bonum , dicuntur bonaqu:E agimus : quantum autem ad veritatem , se-cundum quod dicitur in hoc loco quia unus estbonus, bonum nostrum non est bonum. Et si-cut non justificatur in confpestu Dei omnis vi - Pfal.H t,} 'vens , quoniam quantum ad comparationem ju-stitia» Dei, omnis justitia hominum invenitur ne-que justitia este : sic nec bonus invenitur quis-quam in conspectu Dei, quantum ad compara-tionem bonitatis illius , quamvis quantum adcomparationem cteterorum hominum bonus quisappelletur.
boni quidquam fecerimus ; namPfiti. 33.15. facimus , minime post morem mandatis gestum , dicendum id este scriberetur : Servi inu-
tiles fumus . At ea bona esse per abusionem dicere licet , perinde ac illud : Diverte a malo ,& fac bonum . Ego vero existimo eum qui id facessit quod hoc loco mandatum est : Diverte'a malo , & fac bonum , ratione quidem eorum qua: a reliquis hominibus aguntur , bonum fa-141.2. cere: at respectu veri boni , quemadmodum wo» justificabitur in confpestu Dei omnis vivens ,cum humana omnis justitia, justitia non este deprehendatur , postquam justitia Dei in conspectusuerit; ita coram bono Deo bonum nequaquam appellatum iri, qui cum inferioribus comparatus,boni nomen meruisset.
XX.
Ac dicat fortasse aliquis cognoscentem
Matt hi 19.17.
Deuter. 6.4.
I&W.32.39.
Job. 5. 18.
Hebt. I 2.7.
II.
\
Job. 5. 18.
Pfal. 30.20.Rom. 2.4.5,
Servatorem interrogantis affectionem & volunta-tem , quL multum aberat ut bonum omne inhominis potestate .positum praestaret, interrogan-ti ei: Quid boni faciam ? respondisse : Quid meinterrogas de bono ? ac si dixisset : Iis obeundispraeceptis qua» de bono tibi tradam , haudqua-quam paratus , quiris quid boni faciens vitamsternam consequeris. Deinde unum vere bonumesse docet, de quo id ait Lex :. -Audi Israel :
Dominus Deus noster , Dominus unus est : pro-prie: enim Servator ille est, proprie Dominus ,
& . proprie bonus , a quo omnia ut bona fieripersuasum habeo. Quires autem quomodo bo-nitatem illius ea etiam spirent , que ab iis mi-,nime intelliguntur, a qui Deum legis, quantumin se est, calumniantur, eumque hoc criminan-tur, nomine , quo ne hominem quidem repre-hendere promptum foret. Sic enim animum.meum induco, non minus id Dei bonitatem ti-gni ficare : Ego occidam , atque illud: Et ego vi-vere faciam j item &hoc: Percutiam j. haud se-cus ac Et ego fanabo . .Quod si doloris ille,nonnunquam autor est, sciendum est medicumquoque sepe doloris autorem esse: at doloremincudens Deus, rursus sanitati restituit ; ita &quos percussit, bonitate sua adductus percussit .
Quos enim corripit : Tanquam filiis fe offertDeus j quis enim filius quem non corripit pateriVerum omnis disciplina in präsent i quidem vi-detur non effe gaudii , sed moeroris : postea au-tem frustum pacatissimum exercitatis per eamreddidit justitia . Idcirco quemadmodum per-cussit Deus, ita & sanavit ; verum enim illudest: Percussit , & manus ejus sanaverunt , At,quamvis pneter omnium opinionem fit quod di-cetur, dicetur tamen3 boni Dei furor, uti vul-go appellatur , rem facit salutarem , cum corripit: & quas ipsius ira dicitur , quandoquidemboni Dei est , ad emendationem castigat . Ac multa quidem iis quos ea res minime offende-ret , de bonitate Dei dici possent , & de multitudine dulcedinis ipsius , quam non sine rationeabscondit timentibus fe , ne divitiis bonitatis ejus Contemptis , & patientia , & longanimitate f e 'eundum duritiam suam & impoenitens cor , thesaurizent sibi majorem iram , quam absconditisdivitiis bonitatis Dei , minime thesiurizassent . Ad hanc ergo questionem , quisn^m bo-Quid boni faciam ? ea a nobis dicta sint quae super hoc loco excogitare
Mattb‘ f?
lb.sl'
Deut- i39 -
ii. Dicere autem poterit quis, quoniam sciensDominus propositum interrogantis fatis abesse utfaciat vel humanum bonum , dixit ei interrogan-ti : Quid boni faciam ? Quid me interrogas debono ? tanquam si dicat : Cum sis imparatus adea quae dicuntur bona , quid me interrogas debono, quid boni faciens vitam aeternam posside-bis : & sic docet quoniam vere unus est bonus.Considera autem quomodo bonitatem ejus omniasperant etiam ea que videntur contraria esse :quale est : Ego percutiam , & ego occidam n onminus quam quod dicit : Et vivere faciam , &ego fanabo . Et si ipse facit dolorem, scire de-bemus quoniam & medicus frequenter facit do-lorem. Faciens enim Deus dolorem iterum re-stituit. Sic & ex bonitate quos percutit, percu-tit quasi filios . Quis enim est filius quem noncorripit pateri Sed Sc omnis disciplina ad prae-sens non videtur effe gaudii , sed moeroris : post-modum autem frustum pacificum reddet eis quiper eam exercitantur . Propterea sicut percutitDeus, sic & sinat. Verum est enim quod scri-bitur : Percussit , & manus ejus sanaverunt. Etsi novum videtur quod dicere volo , tamen di.co : boni Dei est ipse quoque qui dicitur furorejus : quoniam opus siluris operatur arguens :& que dicitur ira ejus, quoniam est boni Dei,corripit ut emendet . Et multa possunt dici debonitate ejus ad sdificationem hominum , utnon conturbentur de bonitate ipsius. Multa enimjuste abscondit a timentibus fe , ut ne divitiasbonitatis ejus , & longanimitatis contemnentes,fecundum duritiam cordis fui , & sine poeniten-tia cordis thesiurizent sibi iram , quam non the-saurizabunt si absconsi suerit multitudo bonita-tis ejus ab eis.
Job. 1 ....i'
Rot»-
sibi
nus fit ; tum ad illudpotuimus.
i, 2 . Di-
12. Post
a Qui Deum legis &c. ) Simomanorum videlicet, Saturnilianorsrn aliorumoue, Huetius•
I