in Matthaeum Tomus XVII. 415
D;i causa erecta est , eique coronam non superstruas ; nam nisi coronam superstruxeris , cadet ,aliquis ex iis cogitationibus, quas de Deo finxerat , & interibit. Hanc autem , ita ut a nobisexposita est , vineam colonis , populo, videlicet qui ante nos suit , tradidit Deus , a & j n fp e .culam suam deinde abiit , postquam ex his qua: ipse plantavit , & circumposuit , & fpdit , &aedificavit , facultates colonis ac copias dedit , unde fructus suis temporibus afferre poffent .Singulis ergo , sed universo , opinor, populo fructuum tempora adventarunt; accurate autemexponere quid sit , fructuum tempora adventare , majorem facultatem , & cor nostro mundiusac perspicacius requirit: nihilominus tamen loci hujus explicationem pro viribus , a singulis ho-minibus initio facto, aggrediemur. .
VETUS INTERPRET ATIO.
8. Ergo intellige mihi in unaquaque ani-ma , quasi vinea verbum Dei plantatum .Vinea enim occasiones sunt omnium propositio-num qu$ necessaria: sunt ad salutem . Sicut er-go in vineis est aliquod tempus quando princi-pium fructus demonstrant, & aliud quando flo-rent quae sunt demonstrata, & aliud quando acer-befcunt fructus, & aliud quando variant, & aliudquando vindemiandi est tempus persectos, & pa-tratos ad praebendum vinum. In omnibus itaqueprimum vitae tempus est infantia , & est tuncvinea nihil ostendens, nisi tantum habens in setalem virtutem . Cum autem coeperit poste lo-qui , tempus est generationis . Quantum autemproficit anima pueri operata , tantum & vineaqiue operatur in eo, id est, verbum Dei natu-raliter implantatum proficit, & producit indiciabotrionum suturorum florentium quidem adhuc,& odorem suavitatis suturae virtutis in primisdantium. Postea autem & acerbefcunt, quandomalitia quidem est in juventute , non autempermanet ,, sed neceflarie superveniens est pro-pter aetatem, sed, ut ita dicam, femper ad vir-jt-tutem pergens. Quam si quis manducaverit, fe-cundum Prophetam, obstupescere facit dentes -•si autem ea non fuerit usus , sed femper quasiper aliquam viam adducat eam ad virtutem, exparte incipit variare , non autem & uvam ha-bet persectam. Est autem & post perfectum sta-tus aliquis studiosus, quando vinea operata fru-ctum profert maturum, & studiosos botriones,diversos atque perfectos charitatis, & gaudii, &pacis, & longanimitatis, casterarumque virtutumquas Apostolus refert, & multe scriptura:. Estenim aliqua botrio fecundum quod scriptum est:
. 5 ^ Beati pauperes spiritu : & altera: Beati qui l u .
% gent ; & alia : Beati mansueti : & alia : Beatipacificis; & alia: Beati mundo corde. Et quidnecessarium est dinumerare singulas beatitudinumcausas, quasi diversas botriones? Hasc autem di-ximus volentes ostendere quid sit quod ait :
1, H> Cum autem appropiasfet tempus fruUuum,
8. Verbum itaque in unaquaque anima fatum,vitem elfe a patrefamilias plantatam, vel rerumomnium copiam qua: ad salutem conferunt, vi-neam effe intelligendum est . Quemadmodum er-go vitibus tempus,est aliquod quo mittunt so-lia 5 . aliud quo exigua quasdam fructuum rudi-menta ostendere incipiunt; aliud item quo obor-ti -illi fructus in acinos diffinguntur ; aliud ve-ro quo nigrescunt; ac aliud candent cum perfe-ctos fructus & vino fundendo maturos vinde-miandi idonea tempestas est: pari ratione primavite hominis tempestas qua infantia continetur ,vitem referat nulla re circumtectam , sed vitasolummodo praeditam; postquam vero perfectio-nem adipisci ratio coepit, tempus illud sit querflores primum fundi occipiunt ; quanto magisautem culta anima proficit , tanto plura etiamflorentium uvarum specimina vinea culta pro-fert , & sutura: virtutis in ipsis jam initiis sua-vem odorem mittentium , qua: postmodum etiamacerbs fiunt, ac nondum matura , b quia hismalitia exprimitur, non constans illa ac perma-nens , sed qute necessario subest, neque unquamin pejus vergit, sed femper ad virtutem, si italoquendum est, contendit . Quod si perseveretmalitia , neque alia via ad virtutem graflemur ,sed eamdem teramus scmper ur in virtute pro-ficiamus , uva acerba efficitur & immatura ,quam qui comederit, hujus, juxta Prophetam ,dentes obstupeseunt. Qui autem in melius pro-ficit, quasi nigrescentem, sed nondum persectamuvam habet . Progressum autem bonus quidamexcipit status , quando nimirum exculta vitisfructum dat, perfectos scilicet charitatis race-mos, & gaudii, & pacis, & patientiae, & re-liquorum omnium qua: apud Apostolum, Sc insexcentis aliis scriptura locis recensentur. Qua:-dam enim uva in ea est: Beati pauperes jpin-tu i Si alia in eo: Beati qui lugent ; & alia ineo: Beati mites ; & alia in eo: Beati pacifici ;& alia in eo: Beati mundi corde ; & quid meattinet racemos eos omnes enumerare , quibusbeatitudines continentur ? Ha:c autem eo fusiuspersecutus sum, quod locum hunc : Cum au.tetn tempus fruBuum appropinquaret , intellige-re & explanare vellem .
9. Ad patrem fami lias autem, divinamque ip-sius scientiam pertinet , quandonam uniuscujus-que homini tempus instet dignoscere, & quan-do fructuum tempus adhuc distet. Et nos qui-dem si tempus a quo vocati suimus cum omni
H h h fidei
nec potest aliter verti, quam a nobis translatum est ; significatenim ooropcepijKtix.1011 , speculam , quam custodis fatorum tsrpomorum habere consueverunt. Ad coelum autem alludit Orrie-nes , e quo ranquam e specula Deus omnia prospicere ac per-lustrare fingitur. Huetius.
b Quia his malitia exprimitur, non constans illa &c.) Ne-quitiam hanc inter, quam sponte suscipimus, hominum ani-mis post Adami peccatum instinctam ad vitium propensionemdistinguit : qua: postrema homines universos naturaliter affi-cit, & neminem fui immunem esse sinit. Huetius.
9. Patrisfamilias autem solius est cognoscerevere quando uniuscujusque hominis tempus ap-propiat , vel quando adhuc longe est fructuumtempus - Et nos si abundanter consideremus com-parationem facientes temporum ex quo fumusTom. III. voca-
a Et in speculam suam deinde abiit & c . ) Ejusmodi enimturres m agris fere extruebantur , ; n quibus homines agricul-t.om dediti habitabant a.Faral. 6. I0 . Eruxit etiam turres in.solitudine , & effodtt etsternas plurimas, eo quod haberet mul-ta pecora , tam in campestribus quam in eyemi V asiitate : vi-neas quoque habuit , & vinitores in montibus , & in Carme-: erat quippe homo agricultura deditus . Ejusmodi turres«»a/sapoXaxw appellantur. Hieronymus in epillol. ad Sun. &De septuagesimo octavo, posuerunt Jerusalem in pomo-c Wodiam , quod in Gr#co , ovr&ptofyuKttxiQp , dicitur ;
b
Jtrem, % i.
29.
Mattb.%. 3 ,
4.
Iiid.il.ji,>