in MattH/EUM Tomus XVII. 429

genti facienti fru&us ejus , de priore quoque dixisset dedisse eam agricolis. Atque htec quidemnobis ad hunc locum dubia exorta sunt» super his autem quod nobis visum fuit protulimus * Quiyerp meliora excogitare & proponere poterit, pr$ nobis audiatur»

u VETUS INTERPRETATIO.

'*•45.4«. ij. Et cum audijfent Principes sacerdotum &Pharisai parabolas ejus , cognoverunt quod dejpfis dicit . Et quaerentes eum tenere timueruntturbas , quoniam ficut prophetam eum habebant.Et quicumque jnsidiatorie volunt tenere Ver-bum veritatis , ut quantum ad se mortificenteum, hi nunquam poterunt eum tenere> nequemortificare , quoniam multus est populus quiexistimant eum Dei esse prophetam , & praeco-nem veritatis, & largitorem salutis: & ideo te-nent eum in cordibus , qui & avellent ab eisqui volunt eum tenere, & opprimere eum .Deinde sciendum est , quoniam volentium Je-sum tenere differentia est . Aliter enim Princi-pes & Phari fici qusrebant eum tenere , aliterautem ili» sponsa quae in Canticis Canticorumqusrebat eum, & subiens ibat in civitatem, inplateis, & nundinis, & vix invenit eum. Post-quam autem modicum pertransiit custodes , &circumeuntes in civitate , St inveniens tenuiteum, quando & dixit: Tenui eum , & non du*" mittam eum, donec introducam eum in domum

matris mea , & in cubiculum ejus qua concepitme. Hsec enim eadem sponsa in principio qui-dem Cantici Canticorum sic dicit Tenui eumin domo matris mea , & in cubiculum ejus quaconcepit me; circa finem autem ipsius libri quasijam provecta , & aliter eum tentura , meliusf, 8, quam in primis sic dicit; Dixi; ascendam su-per palmam , & teneam altitudines ejus . Utautem intelligas qui sunt volentes eum tenereprincipes & Pharisei , non autem tenuerunt ,considera quoniam alia quidem verba extra ver-bum Christi possibile est comprehendere : &tenere , & separare de sensu , eorum videlicetqui aliud qualecumque extra veritatem, habue-rint dogma, & manifeste in irritum eum face-re 'possibile est. Verbum autem veritatis nemopotest comprehendere, id est , intelligere : ne-que tenere, id est, convincere: neque separarea sensu credentium, neque mortificare, id est ,' Ce t.2,jr destruere. Dicit enim aposlolicus sermo: Spiri.^ talis dijudicat omnia , ipse autem a nemine j u *dicatur. Dijudicat enim, & discuht, & convin-cit alia verba sive sapientiam hujus luundi, sivehtereticorum : non autem dijudicatur, nequecomprehenditur sensus qui est in Christo , ne-i,q que coinquinatur ab eis qui proponunt eum ir-ritum facere; Quis enim cognovit sensum Domi.«i, qui instruat eum ? Et manifestum est, quo-niam qui instructurus est sensum alicujus, pri-mum cognoscit eum, & post htec instruet. Sen-sum autem Domini nemo cognoscit, proptereanemo est qui instruat eum.

14. Qui

a Qui juxta evan*e!ium sapiens est tanquam spiritualis hc.)

, CUS habetur i. Cor. ij. Quamobrem autem Pauli epistolasevangem nomine donet , rationes ipse affert Ori?enes prsefat.,n Joan. Praterea fi Deus posu.it in ecclesia Apostolos & Pro-phetas Ö* Evangelistas , pastoresque, & Doflores, cum accura-te examinaverimus, quodnam fi t Evangelist g officium , & in-venimus pertinere ad eum , non semper enarrare , quonam pa-tio Servator coecum a nativitate sanaverit , foetentem mortuum,excitarit , vel aliquid supra hominum opinionem fecerit : nondubitabimus affirmare aliquo modo Evangelium effie, qu.e scri-pserint Apostoli : cum ad Evangelist^ munus attineat , adhor-‘otoria etiam oratione fidem iis , qu* de Jesu tradita sunt ,•ucquirere . Quantum vero attinet ad hoc , quod secundo loco

13. Et cum audifsent Principes sacerdotum , 45.46.

& Pharisai parabolas ejus , cognoverunt quod •*

de ipfis diceret . Et quterentes eum tenere , ti-muerunt turbas , quoniam ficut prophetam eumhabebant. Cum audissem Principes sacerdotum,

St Pharisaei parabolas"ejus, quarum alterius ini-tium illud erat; Homo quidam habebat duos fi* Ibid.vl.hosj alterius vero; Homo erat patersamilias quiplantavit vineam , de se ipsum loqui cognove-runt, altera quidem parabola, quia dixit secun- ,

dus filius: Ego Domine , & non ivh~, alia ve- h>id zo.,rp, quia postquam ipsa contra priores agricolassceleris reos pronuntiata est juxta scriptura; con-textum, subnexum est illud : Auferetur a vobis Ibid. 43.regnum Dei , & dabitur genti facienti frufiusejus-, cumque de se loqui comperientes, illi ma-nus quassiverunt injicere, & quam pessimis pos-sent modis, tractare; at minime valuerunt, quo-niam multitudinis ac turbarum, quL Jesum pro*phetD loco habebant , impetum sustinere nonpoterant. Et quicumque profecto insidiose Ver-bum volunt apprehendere, ut apprehensum il-lud apud se de medio tollant , haudquaquam eimanus possint injicere , turbis scilicet a quibuspropheta aliquis Dei existimatur, eos. retrahen-tibus qui ipsum comprehendere, & insidiis ap-petere volunt. Sciendum est deinceps , eorumesse discrimina qui Jesum tenere volunt ; aliterenim Principes sacerdotum , & Pharisaei ipsumtenere satagebant-; aliter sponsa cujus in CanticoCanpcorum mentio fit, postquam ipsum quassi* -

vit, & surrexic, & circuivit civitatem per fora& plateas, vix ipsum invenit, cum paululumcustodes prsteriit, quique ipsum in civitate cir-cuibant, eumque repertum tenuit, quando sci-licet ait: Tenui eum , nec dimittam eum , donec €*nt. j.s.j.introducam illum in domum matris mete , & in 4 *cubiculum genitricis me<e . Quin & ipsa sponsainitio Cantici Canticorum, tenui eum , inquit ,in domum matris me e , & in cubiculum gern.tricis tnece} st,b finem autem ejusdem libri , utquae progressum fecerit , eumque alio quodammodo, meliusque', quam antea, tentura fit, ait; s

Dixi , ascendam in palmam , & apprehendam }' 9 id. 7cacumina ejus . Quinam sint autem sacerdotumPrincipes, & Pharifiei manus e , j n jj cere quaeren-tes, minime autem injicientes ut intelligere pofi !sis, animadverte quorumlibet aliorum a Christisermone sermonum , quidquid tandem sciscantilli ac decernant, mentem comprehendi, & sen-tentiam animo capi ; quin & contemplationisope confutari, & > ut ait scriptura , instrui acdirigi posse. Sic enim * qui juxta evangeiium asapiens est, tanquam spiritualis judicans cmma , j.Cor. 2,17ipse vero a nemine judicatus , dijudicat, 8 c exa-rui-

tradidimus, fi objecerit aliquis quo minus probe nominaverimustotum Testamentum novum Evangelium , eo quod Evangelii.inscriptionem non habeant epistola : huic dicemus , scripturasa nobis frequenter duas , vel plures eodem vocabulo nuncupari ■etiam fi magis proprie uni earum illud adtribuitur , &c. ^deinde, Quod vero, omne Testament um Novum ßt Evangeliumadduci poffumus ad credendum ex his , qua Paulus dicit :quando alicubi scribit , secundum Euangelium meum . Interscripta, enim Pauli, nullus extat Uber, qui vocari Evangeliumconsueverit. Sed quicquid vel predicavit , vel dixit , est Evan-gelium, qu£ vero predicavit & dixit , hjec etiam scripsit, er-go ex his colligitur ipfius scripta Evangelium esse . Quod fi‘

Padit scripta sunt Evangelium , profecio idem censendum est