in Matth je um Tomu s XVii.

VETUS INTERPRETAT 10 .

IfutfL tes configurantur fseculo huic, videbit quia ve-14. 14 ■ rus est sermo Domini dicens •• Multi vocati ,

pauci autem electi .

43 9

gni autem nequaquam fiant , toti parabola: idsubnectit: Multi enim sunt vocati ; at p ropter Matth. u.eos qui ad nuptias ingressi , & pauci numero ‘4*cum essent, discubuerunt, illud: Pauci vero ele-cti . Quod fi quis numerosos ecclesiarum i utsimplicioribus utar verbis , ccetus consideret, quotque piam ac rectam vitam ducant , & resor- R 0 m. 111,.mati fint in novitate sensus ; quotque segniter vivant, & conformentur huic feculo , tum demumutilitatem comperiet dicti bujus a Servatore prolati/ Multi enim sunt vocati , pauci vero electi.

* 1:L: - i-ri . n 0I/T..Kl L. /*». ^ — .... . o. . t~> -J-'-- : .»- - - Luc, iq,Zq.

Alibi vero dictum est: Multi qucerejit intrare , & non poteruntgustam portam , quia pauci sunt qui inveniunt eam .

& : Contendite intrare per an.

Matth, 7 i

13.14.

^<4 ij, 25. In illo tempore abierunt Phari fei , &’^Tej, confilium acceperunt ut eum caperent in sermo-ne. Et mittunt discipulos suos cum Herodianis ,dicentes ; Magister , scimus quia verax es , &viam Dei in veritate doces , & non est tibi cu-ra de aliquo , nec enim respicis personas homi-num , Scc- Voluntas loci prsfentis fecundumtextum talis mihi videtur. Judad propriam ha-bentes conversationem ex lege, & extraneam ab£ t( > omni conversatione gentium, & habentes pr®-‘ 4 - 3 J-ceptum quod ait: Usque ad mortem certa proveritate , & Dominus pugnabit pro te , ideocontradicebant gentibus dominantibus sibi', utnon transgrederentur legem Dei: & frequenterradicitus interire periclitati sunt sub Romanisvolentibus statuam C®saris introducere in tem-plum Dei , resistentes & prohibentes fortioressuper se factos propter peccata . Invenimus au-tem in historia Judaica, quod in tempore Tibe-rii Cssaris sub Pontio Pilato periclitatus estpopulus , Pilato quidem cogente ut susciperentstatuam C®siris in templo, Jud®is autem & su-pra vires suas resistentibus. Similiter autem scri-ptum est factum in tempore Caii C®saris. Exi-stimamus ergo quoniam quandiu quidem specu-. labatur populum illum Deus, circumdatus fue-"'.j, rat sepe dominica: tuitionis, quasi vinea Domi-ni Sabaoth , nihil hujusmodi contingebat eis. Inprimis autem ipse Pilatus cui tradiderant Chri-stum, ausus est populum inquinare , quod gra-vius erat captivitatibus universis : quoniam om-nis captivitas quam frequenter sunt passi, corpo-ris erat vexatio , introductio autem statu® jntemplum, animarum erat interitus. Et in tem-pore ergo Christi , quando tributum julsi suntdare Romanis, cogitatio, & consilium erat apudJud®os, utrum deberent qui Dei populus erant,& portio ejus , tributum dare principibus , autpotius pro libertate bella suscipere, nisi permit-terentur vivere sicut ipsis placebat. Et refert hi-storia quod Judas quidem Galilarus , cujus me-mor

De iis qui de censu interrogaverunt,

31

rz- Tunc abeuntes Phari fei confilium inierunt rsi at ts,. iiadversus eum , ut caperent eum m sermone , & \%.&secp.reliqua usque ad id: Et relicto eo abierunt. l q .ci hujus, juxta ipsius contextus verba, ha?c mi-hi videtur este sententia. Jud®i, utpote peculia-rem, secundum Mosis legem , doctrinam , &diversam a gentium instituto vita: rationemtuentes, illudque dogma observantes: Usque ad ^ ^mortem certa pro veritate , & Deus pugnabit tCC ' *pro te, ne legem Dei violarent, victricibus fuigentibus adversabantur j & sepe in pr®sentifli-mum vitae discrimen adducti sunt, cum Roma-nis, qui propter Judaeorum peccata superioresipsis evaserant, Cssaris statuam templo Dei in-ferre volentibus palam obsisterent. Ac sub Pon-tio quidem Pilato valde periclitatum este popu-lum a ex conscriptis Tiberii Caesiris temporehistoriis discimus, cum statuam Caelaris in tem-plo consecrare omni ope contenderet Pilatus ,hi autem supra vires etiam suas reluctarentur.b Idem quoque Caii Caesaris temporibus conti- ,giste scriptis traditum est. Suspicamur autem ni- bhil factum ejusinodi, quandiu populo provisumest, atque dicta a prophetis sepe vallata eratvinea Domini , domus Israel, & vir suda ger-men ejus delectabile. Quod autem omnem fu- 7perat fidem, c primus ipse templum Dei vio-lare ausus est Pilatus , cui Jesum tradiderunt . CSospitatoris itaque tempöribus cum tributum Ro-manis pendere justi sunt Judaei, de eo inter Ju-daeos disputatum , deliberatumque est , utrumconsecratam Deo gentem, quae ipsius e stet por-tio, tributum principibus solvere consentaneumiit, an pro libertate certare, fi vitam pro arbi-trio ducere non liceat, & tributum minime pen-dere. d Fertur autem docuisse Judas Galilaeus , ^

cujus in apostolorum Actis mentionem facit Lu-cas, ad defectionem impulsa ingenti Judsorummultitudine, Csfari nequaquam pensitandum es-se vectigal, neque Dominum hunc appellandum,c At qui tunc praeerat Tetrarcha populo per-

sua- C

a Ex conscriptis Tiherii Cxsttis tempori historiis &c. )ex Josepho Antiqu. lib. ,8. cap. 4 . & lib. z. de Bell.Jud. <petita sunt. Huetius.

b Idem quoque Caii Casaris Hc. ) Vide Josephum Ai1 * i8. cap. 11. & de Bell. Jud. lib. 2, cap. 9. Huetius .c Primus ipse Templum Dei &c. ) Joscphus Antiq. Ii«ap. 4. Et ideo qui ante hunc f uere p ra ßj et cum signistnjtgnnts solebant urbem ingredi. p rimuS pi latus ignaristus nottu Hiatas effigies J erosaly mis st atuit . Huetius.

d Fertur autem docuisse Judas GaliUus &c. ) Asl. 3lephus lib. lS. Antiqu. cap. 1. & 2. Huetius .

e At qui tunc preerat Tetrarcha &c. ) Post Archelai*_uit Herodis Ascalonii® filiui, exilium, redacta in prettormulam, k Syriffi attributa Judsa, in eamque misso <J 110 , qui Judaiorum facultates censeret, rebellasse JudamJ? n ‘ten , plurimosque ad detectionem sollicitasse narrat Jo:Be’ b 8 ‘ Anti 9 u - cap- 1. Duo ergo tum supererant Tetrarer °des Amipas , & Philippus; hic Trachonitidis & Ga

tidis, iste Galil&s : quorum uterque omnibus obsequiis favo-rem Cmsaris demereri studebat . Testis idem Jofephus lib. 18.Antiqu. cap. 3. Et verisimile est utrumque subditos sibi popu-los, ipsosque adeo Jtidaros, cervicosam gentem, refractariam ,& Caelaris mandata facile respuentem, tributa vero aegre pen-sitantem pro virili compescuisse . Hoc autem loco alterutrumdesignat Origenes i vel Philippum e cujus ditione, Gamala vi-delicet, Gaulanitidis regionis oppido , ortum duxerat Judas ,ut est apud Josephum lib. 18. Orig. cap. 1. vel Herodem , in cu-jus Tetrarchia , Galilaea nimirum , conflata fuerat haec Gali-Iaeorurn factio . Hinc autem fatis liquet eorum stare non possesententiam , qui seditionem a Juda concitatam in annum pri-mum Christi conferunt .- nullus quippe tum Tetrarcha ; solusrerum potiebatur Herodes ma-nus. Nec minus inde perspicuumest quantum Bezam ratio fugerit , qui An not. in Matth. 22.i«, eos ab Herode defensos fuisse conjicit , qui tributum Car-fari dandum non esse propugnabant. Huetius.

/