R I G E N I 5 COMM EN T ARI OHUM.

- 44 ®

suadere cenabatur prüfend rerum statui fele utaccommodaret , nec voluntarium contra poten*tiores bellum susciperet, & vectigalia solveret .Ac talia quidem prassend hocce evangelii loconon aperte declarantur ; at qui proposita con-textus verba accurate explorare valuerit:, haecita se habere facile inde compcriet. Cum-enimJesum» in sermone illaqueare vellsno Phari&i ,miifis ad eum discipulis liiis cum Herodianis ,ut ab eo sciscitarentur , liceretne censum dareCaelari, andon, illaqueandi ejus locum minimehabuissent, si dandum eum elfe in confesso suis-set , vel st dandum non esse omnes consensis-sent.

VETUS INTERPRET J 7 IQ.

mor est; Lucas in Actibus apostolorum, evellens,multat« multitudinem Judsorum , docebat nonoportere Caesari dare tributum , neque DominumCaelarem appellare. Qui autem erat in temporeillo; Tetrarcha , suadere populo festinabat » utstatui prcelemii consulerent , & non voluntariecontra fortiores susciperent- bellum , sed acquie-scerent dare tributum - Et sermo quidem evan-gelii praesentis , non quidem manifeste , tamenhaec ipsa ostendit . Qui autem diligenter consi-derat verborum praesentium sensum, invenit hoc& in hoc loco prassend . Nec enim haberentoccasionem Phari&i , volentes Christum caperein sermone , mittentes discipulos suos cum He-rodianis ut eum interrogarent utrum liceret Caesari dare tributum , an non, si manisestum apudeos fuisset, quoniam non ©portet, dare , & st consonanda voluntatum apud eos fuisset ut nondarent tributum.

26. At vide annon vel ex eo historia? luvjusee veritas elueeseae, quod cum Jesum, in ser-mone illaqueare vellent Phari fei , nen discipu-los durttaxat suos de. censu quasttum miserint ,a sed cum HerodianiS;. Veri quippe fossile est aqui tributum Caelaris in populo pendi, vellent,Herodianos ab iis fuiffe appellatos qui id nequa-b quam faciendum este statuebant . b Qui autemlibertatis specie ducti, quominus vectigal Csefe-ri pensitaretur, impediebant, ii fuisse VidenturPhari&i Judaeorum disciplinas accuratius riman-tes ac tuentes. Quod si quis hxc nequaquamita se habere censet, id explicet ac concilietcumam illaqueare eum in sermone volentes ,suos discipulos, neo-oon & Herodianos, de cen-su qutrfituros mittant phari&i. Sive enim dan-dum esse tributum Cassiari sanxisset Servator, si-ve non, cujusmodi is suisset laqueus responsionic ejus prastensusj nisi, ira ut diximus, c impe-diente eo quominus census Casari daretur, eumquasi desectionis autorem , ac impulsorem Ro-manis tradituri fuissent Herodiani ; permittentevero, aeeusaturi Jesum suissent Phari&i , quasi

per-

26. Et vide nisi manisestatur historia illa ex ieo quod volentes Christum capere in sermone,non solum miserunt discipulos suos interrogantesde censu , sed cum Herodianis . Forsitan enimin populo tunc quii quidem dicebant oporteredare tributum Ca?feri, vocabantur Herodiani abhis qui hoc fecere recusabant. Qui autem pro-spectu libertatis dare tributum vetabant , vide-bantur esse Phari&i subtilitatem Judaicarum di-sciplinarum cautius observantes , ut si quidemChristus responderet non oportere Caesari daretributum, traderent eum Romanis quasi recessio-nis autorem : si autem juberet dari, Phari&i ac-cusarent eum quasi personas hominum aspicien-tem , magis quam docentem viam Dei in veri-tate. Considera autem, & vide quoniam Phari-Lorum discipuli dicentes : Magister , scimus quia 0 'verax es , & viam Dei in veritate doces , &non efl tibi cura de aliquo , neque enim aspicispersonas hominum , provocabant eum per hujus-modi laudem ut non acciperet Herodianorumpersonas , qui partes Cassans defendebant : autrespondens secundum voluntatem Phari&orum

quia

a Qui tributum Casari in populo pendi vellent &c. ) Supradiximus tierodem Anlipam tributis Cassari pendendis operamsuam contulisse , cui rei pater itidem ipsius Herodes magnuspraefuerat - Pergit Origenes , eosque qui hanc Herodis adjuva-rent voluntatem, ab aliis qui tributorum coactioni resisterent,Herodianos dictos fuisie vult. Eamdern tuetur sententiam Hie-ronymus in hunc Matthiei lotum : Erat , inquit , in populomagna seditio , dicentibus aliis pro securitate et quiete , au aRomani pro omnibus militarent , debere tributa persolvi t Pra-ri j.tu S vero, qui fibi applaudebant de justitia, e contrario do-centibus non debere populum Dei, qui decimas solveret, et pri-mitiva daret , et cetera qua in lege scripta sunt faceret , hu-manis legibus subjacere . Cesar Augustus Herodem filium An-tipatri alienigenam et proselytum regem Judeis constituerat ,qui tributis praestet, et Romano pareret imperio . Mittunt igi-tur Pbarisei discipulos suos cum Herodianis, id est, militibusHerodis , seu quos illudentes Pbarisei , quia Romanis tributasolvebant, Herodianos vocabant, & non divino cultui deditos ■Quidam Latinorum ridicule Herodianos putant , qui HerodemChristum este credebant , quod nusquam omnino legimus. Qua:postrema, ( ut id obiter dicam ) immerito carpere videtur ma-gnus Scaliger in EuCebianis animadversionibus, his verbis : In%uo fugit eum ( Hieronymum ) ratio . Non enim Latini idprodiderunt , sed ex veteribus Grecis Epiphanias , Grecus etipse scriptor id retulit . Meminisset hsec haberi apud Tertul-lianum de Prasscript. adv. haeret, cap. 45. Cum his etiam Hero-dianos , qui Christum Herodem esse dixerunt i & illa quoqueapud Philastrium, qui paulo ante Hieronymum vixit, Haer. 28.Herodem autem regem Judeorum percussum ab angelo , ipsumut Gbristum sperantes expeliant. Rectius Hieronymum infimu-lasset Scaliger hoc nomine , quod cum supra adducto loco ri-dicule existimari a quibusdam Latinorum [dicat , Herodianosesse qui Herodem Christum esse censebant, idem tamen in Dia-logo contra Luciferianos , cap. 8. ita scribat : Herodiani Hero-dem regem suscepere pro Christo. Ex Origenis, igitur, & Hie-ronymi, & Cyrilli prseteTea Alexandrini sententia , Herodianiappellabantur , qui vectigalia Romanis esse solvenda prardica-bant. Qua: si legisset Beza, id sane non adnotasset ad Matth.32 . 1 6. Alii igitur existimant Herodianos appellari, qui cense-tent tributa Casari solvenda , quibus videlicet colligendis rex

Herodes Antipatri filius ab Augusto cjfet constitutus . At egofateor me nusquam hoc legisse. De Herodianis multi inulta pro-didere; alii eos suille volunt , qui Herodem magnum; nonnul-li qui Antipam; aliqui etiam qui Agrippam Metuam esse cre-derent : alii , qui vectigalium coactoribus faverent ; quidamHerodianos milites; nonnulli domesticos. Ego vero sic sentio,extitilie quosdam Herodis magni temporibus , qui Messiam ip-sum esse opinarentur ; cum tributis autem prseesiet Herodes ,iisque per vim exigendis milites promptos haberet, & expedi-tos , ipsius quoque cultores & asseclas , quo Messis suo peromnia assentirentur, pendenda tributa prtcdicaste ; Judaos ve-ro, & ex iis potissimum Pharifeos , Herodianorum nomine ,tum milites , tum exactores , tura Herodis tanquam Messi»cultores sinsignivisse ; utpotequi omnes Herodi faverent.' mor-tuo autem Herode magno, & Viennam deinde relegato Arche-lao , cum Judara provincia: formam accepisiet, superfuisse etiam-nuai qui Herodem defunctum pro Messia haberent, quique pt»-cepta illius, leges, & placita pertinaciter tuerentur & propu-gnarent, in quibus praecipuum ilujd erat , Cxsari pensitandaeste tributa . Nullos autem hoc nomine milites Jerosoly«!®tum fuisse , cum Herodis Antipx potestati neutiquam essetpermissa ; sed precibus solum , auctoritate , ac consilio , »onper vim tributorum coactionem ipsum promovisse perspicuumest. Huetius .

b Qui autem libertatis specie &c.) Quemadmodum ito con-sentiebant Sadducaei & Herodiani , ut Sadducsorum pars estecrediti sint Herodiani; ita e Phafifeorum exedris exiisse Gali-leos verisimile est, nam & Regibus obsistere possunt, et adesSbellum et damnum inserendum aperte insurgunt : ut ait Jose-phus I.17. Ant. c. 3. & defectionem suam exorsurus Judas Gau-lanites Sadducum Pharissum sibi adjunxit , queinadrnodu 01eodem joscpho lib. 18. Antiqu. cap. 1. discer« licet; ^ Ninniane Caesari fidem suam jurejurando obligarent , extrem» ^ ^constanter pertulerunt. Josephus lib. 17. Orig. cap. J' Q r j"de bell. Jud. cap. 27. Id autem videtur hoc loco mngenes . Huetius . & c \ jjj e ,

c Impediente eo quominus census Casari ^^Lnhvlactus .ronymus , Chrysostonms , brevis Enarrat«», TheophylactusHuetius ,