45 a

Origenis Commentariorum

admittantur, morbos quoque s si genitur» etiam, infantiam , & ab infantia ad loquela» perfectio*nem progressum , ac rationem denique , & dum perficitur ac completur ratio , malitiam, & vixaliquando rursum virtutem in paucis iis qui illam reperire satagunt : quo quid insanius essepotest ? Ac satius quidem est resurrectionem non esse , quam qualem sibi fingebant Sadduc»i ,resurrectioni a mortuis consectarium esse putantes uxorem suam quemque recipere ; unde &ea omnia, qu» diximus , sutura esse sequebatur . Quod si novum ergo saeculum speratur, &, utIJah 66. dixit Isaias, cosli novi, & terra nova , & ut in evangelio scriptum est , calix novi testamenti, a2 ?’ nova opinor vite expressus , diversa prosecto esse oportet , & vere beata , quxcumque ad vi*

ifior.ii.ip tam jjjj e trac jucendam pertinebunt . Quemadmodum autem , ita ut ipsum declaravit Verbum ,ex eo quod uxor & vir forent, patrum quoque filios esse sequebatur , & fratres fratrum ,& natorum matres ; nonne pari ratione ex eo quod neque uxor sit , neque vir , sequitur quo-que nec patrem, nec matrem , nec quosquam fratres invicem suturos ; atque id fortasse nonquoad sutura solum , sed & quoad praeterita ? Illic enim nulla cognationis secundum carnemapud eos erit mentio qui hoc recte intelligunt : Ne memineritis priorum , & antiqua ne intuea-19. mini, ecce ego facio nova omnia ; & juxta illud in suturo saeculo Abraham! pater non dicetur

Thare » neque Ifmaelis , aliorumque qui ex Cetura Abrahamo nati sunt , nec Ifaaci fortasse A-

zfior. 5.17- braham ; antiqua enim obsoleta sunt 5 & tunc fortasse dicetur Ecce fach fum omnia nova .

An autem aliquo alio quam secundum carnem modo frater aliquis est , & alio aliquo quamper generationem modo pater &r filius , non mulieris ope , neque obsccenarum corporis par-3 tium , a sed quomodo pro rata Dei filius est Sospitator , animadvertet qui hsec recte investi-

j.Cor.i.ia. g are ac r j mar j poterit , & spiritus omnia scrutantis etiam profunda Dei capax fuerit . Ego

vero non diversum in his aliquid duntaxat , & quasi »quivocum intelligo , de fratre , & patre,Matth, 2». ac loquor, sed in uxore etiam ac viro . In refurreblione enim mortuorum verum illudest , neque nubunt , neque nubuntur , sed sunt stcut angeli Dei in coelo ; verum quoque & ii-, lud, quod quasi in parabola de nuptiis, ab iis qu» supra terram fiunt plane diversis dictum

^at . 22. Poe loco : Simile sablum est regnum coelorum homini regi , qui faciens nuptias filio suo ,Ibid. 2j. 1. & reliqua; & hoc item loco : Tunc simile erit regnum coelorum decem virginibus , quie accipien-1 Ccr i tes lam P a< * es s uai i & reliqua . In resurrectione ergo mortuorum matrimonium contrahit regis

5 ' 1 ' 9 ' filius super omne matrimonium quod oculus vidit, & auris audivit, & in cor hominis afcen-114. Jit . A. ex iis verbis arcanis quot non licet homini loqui venerandum illud est, & divinum ,ac spirituale matrimonium . Quteret autem aliquis an quale est in mortuorum resurrectionesponsi matrimonium , talia sint & alia matrimonia ; an in mortuorum resurrectione sponsus so-lus omni abrogato matrimonio ipse matrimonium contrahit, non quo duo erunt in carne una,sed quo uno unum spiritum sponsum , sponsamque suturos dicere magis consentaneum est. Atejusmodi sermones audiens, cave ne usque adeo aberres, ut fabulosum illud de masculis ac scemi-b nis jEonibus figmentum admittas, b juxta eorum doctrinam , qui ipsorum Syzygias in sacris li-

bris nequaquam apparentes confinxerunt,

34. Quoniam Sadducsorum de septem fratri-bus qui unam habuerunt uxorem qusstio nul-lam desiderat tropologiam , agedum Servatoriscirca eam rem sermones expendamus, in quibusMatth* 22. ait ; Erratis nescientes scripturas , neque virtti-i em Dei „ In refurreblione neque nubent , nequenubentur : sed sunt ficut angeli Dei in coelo .c c Ad id autem proposuerit aliquis ejusmodiqusesitum- - Sospitator Sadducseis dicens : Erratisnescientes scripturas, neque virtutem Dei, id inscripturis doceri declarat, in resurrectione mor-tuorum nuptias non futuras, Utpote angelis quijn ccelo sunt, & apud quos nullte sunt nupti»,similibus iis futuris qui resurgent; quamam ergodocet scriptura in resurrectione neque nupturos,neque nuptum iri ? & quonam in loco vel le-gis , vel prophetarum discimus similes angeliscoeli suturos qui resurgent ? id enim in veteriscriptura aperte non reperimus . Illud quidemapud Lucam minime qusretur , a quo Servato-rem

FETUS INTERPRET ATIO.

34. Nunc videamus Christi responsa , quibusait: Erratis nescientes scripturas , neque virtu-tem Dei . In refurreflione neque nubunt , nequeuxores accipiunt , sed sunt ficut angeli in ccelo .Queritur hic Salvator, qui dicit ad Sadducaeos:Erratis nescientes scripturas , neque virtutemDei. Indicat enim quoniam in quibusdam scri-pturis positum est , ut in resurrectione nuptiaenon sint, hominibus videlicet factis in similitu-dinem angelorum . Quae ergo scriptura est do-cens quoniam in resurrectione neque nubunt.,neque uxores accipiunt? Et in qua scriptura vellegis, vel prophetarum discimus, quoniam eruntqui resurrexerint, sicut angeli in caelo? Manife-ste enim in veteri testamento hoc non legiturscriptum, & qu»rat qui vult, si poterit inveni-re. Nos autem dicimus quia scriptum est, nontamen in ipsis sermonibus manifeste ista dicenti-bus, sed in mysterio indicantibus secundum in-tellectum moralem . Nam cum sit lex umbra

su-

a Sed quomodo sto rata Dei filius &c.) Hkc dura sunt; quatamen emolliri , & commodius explicari queant , fi ad vocempro rata ( Graje. uVuKoyov ) attenderimus. Non enim divinahuic generationi parem ullam esse vult Origenes; sed affinita-tes illas & agnationes quae in coelo obtinebunt , sacro-sanct®Verbi generationi in eo similes esse dicit , quod utrseque line“}la genitalium membrorum ope administrentur ; quas alioquidispares usquequaque agnoscit . Sententiam hanc suam üb. i.

. Pril \ Cl p. cap. i. diserte explicat . Infandum autem est , >u*quit, er illicitum , Deum Patrem in generatione unigeniti Fi-lit Jut , atque in substantia sua exisquare alicui vel hominum,vel altorum animantium generanti ; sed necejfe est aliquid ex-ceptum este , Deoque dignum , cui nulla prorsus comparatio ,non in rebus solum, sed ne in cogitatione solum , vel sensu in-

veniri potest, ut humana eogitatio pojfit apprehendere quomodoingenitus Deus efficitur Pater unigeniti Filii : & üb. r- mMatthamm, apud Pamphilum in Apolog. Dubium non est que^nativitas ejus non est talis ; ut qui ante non fuerit , esteperit, ficut de nativitate hominum putatur : & üb. >n J 03 ^'ex eadem Pamphilii Apolog. Qui licet non ex sanguinibusque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt; nontivitate sunt, qua natus est unigenitus Filius. .

b Juxta eorum docirinam &c. ) Valentinum sus"

trrir. au£litum &c. )

c Ad id autem proposuerit aliquis ejufmod’ fi st ; on£mOrigenes Homil. 39. in Lue. eamdem P rop „ n /y.ipquam alia responsione dissolvit : tu locum c

ne-ea na-

Hue-