in Matthaeum Tomus XVIL

G-/.

4.LL.

45 -

rem nostrum dixisse scriptum est : Filii hujusfteculi generant & generantur nubunt & tra-duntur ad nuptias , & reliqua; non quidquamautem quod ad Sadduca?os pertineat , quodquehaac in scripturis doceri adstruat. At apud Mat-tha?um id sane quarri posiit , similiter quoque.& apud Marcum ; nam juxta ipsum respon-dens Jesos dixit Sadducxis : Nonne ideo erratisnon jcientes Jcnpturas , neque virtutem Dei ?Cum enim a mortuis resurrexerint , neque nu-bent t neque nubentur , sed sunt jicut angelt incoelis . Quisquis ergo ad dubitationem nostramattenderit j ea requirat in scripturis , qua? dictaa Servatore de rebus post resurrectionem suturisprobent ac confirment ? talia autem nos dice-mus , ha?c non ipsis quidem verbis , neque itaut a quibuslibet deprehendi, & adverti queant,sed tropologice in scripturis contineri ? Cumenim umbram habeat lex juturorum bonorum ,& nonnulla de uxoribus & viris preceperit, &de legitimis nuptiis disseruerit ; & de iis preci-pue non loquitur , qua? ex praesentibus verbisintelligi queant, sed iis qua? supra a nobis com-memorare sunt , cum qua? ad Sospitatoris nu-ptias in futuro sseculo suturas pertinent, propo-neremus: ut puta, Abraham duos filios habuit ,unum de ancilla , & unum de libera ; & quide ancilla , fecundum carnem natus est ; qui au-tem de libera , per promissionem ; non sensilicum libera matrimonio, neque habita? com ancilla consuetudini mihi adhxrendum est; ha?c enimallegorice dicta sunt. Sed & si propter boc relinquet homo patrem & matrem suam , & adhaerebituxori sute, & erunt duo in carne una, non h$c ita intelligenda sunt , quasi nullum mysteriumsignificent ; mysterium enim hoc magnum est , & , ut ait Paulus , ad Christum & ad ecclesiampertinens: ac paulo superius cum legem de muliere viri fui defuncti fratri nubente exponeremus,legis sensum pro virili rimati sumus. Sexcenta? autem alia? de viro & uxore leges prostant; qua-lis illa est de libello repudii; & illa de duabus mulieribus , quas habet unus vir, quarum diligi-tur altera , altera odio habetur & Hia quoque de captiva qua: ei nubit a quo fuerit amata ,nubit autem postquam rata est , & lugubri ornatu patrem suum & matrem luxit ac deflevit; qua-rum legum unaquaeque sanctum aliquid ac divinum in vera tropologia continet, postquam semel re-perta est- Si quis ergo legem evolvens, Sc qua; de. matrimonio mulierum ac virorum scripta suntlegens , non aliud quam quod littera significat ostendi ac reperiri existimet , errat nescietis scri-pturas , neque virtutem Det .

VETUS INTERP RET ATIO.futurorum bonorum , & dicens qua?dam de vi-tis & uxoribus, & exponens nuptias, non prin-cipaliter de ipsis nuptiis intelligitur , quas nonsimpliciter secundum carnem nuptias existima,mus, sed de t?,!ibus nuptiis quales nos supra deChristo & ecclesia exposuimus in sa?culo illofore . Utputa , Abraham duos filios habuit ,unum ex ancilla, alterum ex libera: & qui exancilla , secundum carnem natus est : qui autemde libera , secundum promissionem, non Omninooportet me stare in intellectu carnalium nuptia-rum libere & ancillae , sed ha?c alia significantj ex aliis. Et iterum : Propter hoc linquet homo' patrem & matrem , & jungetur uxori, & eruntduo in carne una , noft ita debemus existimare%pl t p, quod dicitur, quasi nullum mysterium demon-*^ 1 ' stretur in eis , quoniam mysterium tllud ma-U>id. gnum est de Christo & ecclefia . Et sunt aliamille loca de nuptiis scripta? & unusquisque lo-cus castum & divinum de nuptiis continet in-tellectum , secundum expositionem moralem .Quicumque ergo scripturas legit, & nuptias vi-rorum atque uxorum , & nihil amplius existi-mat demonstrari in ei s, nisi simplices nuptias ,errat in eis nesciens scripturas, neque virtutemDei : sicut errabant Sadduca?i nuptias legentes inscripturis, & carnaliter eas intelligentes.

Luc. 5.0,34,

Mare, ir,

14.25.

Heb. io. I -

Gal, 4 . 2 :,

Gen, 2 . 24 ,t-pbej 5 ,_j j.

Ibid.

Deut. 24 . 3 ’

Deut.i-l.lS.Ibid. H-12,

U-

j[ 1q 35. Quferet aliquis , hoc quod dicit Saddu-

\ tf:> CTiS : Ematis nescientes jcnpturas , utrum inhoc eos errare significet , quoniam scripturasalias extra libros Mofaicos non legebant , autquia nec ipsos libros Mofaicos legentes intelii-gebant. Et dicet aliquis : In hoc illos increpa-bat errare-, quia non legebant reteras scripturasquse sunt extra legem, id est> libros secretos .-& ideo errabant nescientes scripturas. Alius au-tem dicit? Sufficit ad arguendum errorem Sad-dureorum, quod nesciebant Mosäica? legis feri,pturas, ex eo quod divinum sensum earum nonscrutabantur . Duas tamen res dicit Sadduca?osnescire, unam quidem scripturas, alteram autemvirtutem Dei per quam resurrectio fit, & novavita in ea. Potest aliquis dicere, quoniam Do-i.Q minus arguens Saddureos nescire virtutem Dei,< "‘ ,1, i4. se eos non cognoscere arguebat. Ipse enim eratvirtus Dei & sapientia , & non cognoscebanteum Sadducari quasi nescientes scripturas qua?loquuntur de eo. Propterea nec resurrectionemcredebant quam facturus fuerat ipse sanctorumsuorum. Qui autem non vult intelligere dictumhoc, ut Sadducaei ideo videantur culpari, quiascripturas de nuptiis quibusque positas morahtern °n intelligebant fecundum spiritalem expositio-** e m , sed simpliciter secundum corporalem hi-rriam , necefle habebit unum facere ex duo-Tom, III, bus

35. At enim qireret aliquis an verba hxc ?

Erratis , nescientes scripturas , qua? Saddureis Matth. 22*aliam scripturam a legali non admittentibus di- l 9 -cta sunt , ad alias a lege Moysis scripturas re-scrri possint . Ob idipsum ergo accusari Saddu-exos dicet aliquis , quod cum scripturas qua?legem sequuntur non admittunt, errent nescien-tes ipsas? at respondebit alter ad hoc , ut Sad-dureorum coarguatur enor, sufficere ut Moysisignorent scripturas , propter ignoratos illis sen-sus divinos qui in i* s delitescunt . Duo porro aSadducseis ignorari dicit , unum quidem , ipsasscripturas; alterum autem, virtutem Dei; a quavirtute & ipsa resurrectio , & nova in ea vitaperficitur . Quod autem virtutem Dei ignoraredicuntur Sadduca?i, ad se ipsum Servatorem re-ferre poterit pronuntiare aliquis ,- quandoqui-dem Christus Det virtus est , & Dei sapientia ,nec ipsum cognoscebant Sadduca?i , utpote qua: '.0-1.2.14.de ipso scripta sunt nescientes , neque quantumconferet ad eorum a mortuis resurrectionem quisalutem consequentur. Cui autem orta?$ hujussuper illo loco dubitationis : Erratis nescientesscripturas , neque virtutem Dei ,, p er tropolo-giam solutio non satisfacit , alterutrum faciet ,vel huicce loco fidem detrahet, quasi non re-cte scripto , quod nempe Servator qua? scriptanon sunt, quasi scripta laudaverit; vel certe ipsi

L 11 2 Je-