8.J>'
Commentariorum Series. 457
hominum , sed etiam angelorum , dicens : In
cupiebant , sed fentabant Christum > & sicvidebantur legis efle doctorgs, cum non estent;ideo suit Sc Dominum interrogationem propo-nere eis necessarium , profitentibus legis Juberese scientiam , U t coram populo argueret eos ,cum responsum ad interrogata non dederint ,ipse ad omnia respondens : quoniam ipse qui-dem idoneus erat fecundum professionem docto-ribus condcccntem , manifestare & tradere do-ctrinam divinam: illi autem, pec ipsum prophe-tam qui erat fastigium prophetarum, sciebant .Adhuc autem cui ha?c expositio placet, adji-ciens dicit : Propterea & sic adjicit scriptura46, '* evangelii, dicens; Et ttemg poterat respondere eiverbum , nec aujus quisquam ex illa hora interro-gare eum verbum. Causa autem ut non essent ausiinterrogare eum postmodum verbum, ha?c suit,quia interrogati respondere ei non potuerunt. Sienim interrogatio eorum suisset ex voluntate di-scendi , nunquam talia eis proposuisset, ut post-modum non essent ausi interrogare. Sed lentan-tes interrogabant : ideo obstruere eos voluit in-terrogatione sua , ut erubescentes quiescant abaudacia sua , & postmodum nihil interrogenteum. Haec secundum intellectum simpljcis inter-pretatoris fumus locuti,
6. N<ss autem dicimus, quoniam cognoscebatjseipfum Salvator & Dominus noster , lactum3,4 quidem ex femine David fecundum carnem ,prxdestinatum autem filium Dei in virtute : &quoniam ha»c omnia erat quse ipse de se do-
K
Xi,:
* 4 .
Ibid. 4.
Psal. 109.
cens dicebat; Ego sum via , ventas & vita ,ego sum janua .- ego sum resurreBio ? ego sumpanis vivus qni de coelo descendi: & sciens esseUij se ante nativitatem etiam ipsius Abrahse, propterquod & dicebat : Ante Abraham ego sum ; &!> f sciens quoniam sapientia erat, & verbum vivum ;
t ’*®'»a* sapientia quidem quam Deus creavit principiumJ, viarum suarum in opera sua : verbum autemj.j. quod erat in principio apud Deum, Deus ver-bum .* haec omnia de ipso cognoscens, & videns. pharisieos quia illud quidem quod fecundum di-spensationem humanam & propter homines eratut capere possint, sciebant ex divinis scripturis,quoniam de semine erat David secundum car-nem, forsitan autem quoniam & omnino eumarbitrabantur filium esse David : videns autemlonge eos elle ab intellectu divinitatis fuse secun-dum quod principium erat universe creatura» ,nullius silius constitutus nisi Dei qui super om-nia est, arguere titubantem existimationem eo-rum de fe, & provocare eos sermonibus suis ,ut velint ascendere Verbo, & videre secundum^ttt, stuod Deus Verbum erat, qui erat in principioX ' **• apud Deum, in primis quidem dixit; Quid vo-bis videtur de Christo , cujus est filius l Ita re-spondentibus, & dicentibus: David , iterum eisrespondit manifestans sublimitatem divinitatisfuse, quaz demonstrabatur in ipso principio Pfal-3 ' 1 * mi, dicens; Dixit Dominus Domino meo , sedea dextris meis , donec ponam inimicos tuos sca-bellum pedum tuorum , ^t etsi tunc ei respon-dere non possent, tamen occasionem acciperentex verbis ipsius, ut totum Psalmum consideran-tes, aliquid amplius sentirent de Christo , quinon solum excedens erat humanam naturam ,sed etiam c$tcras genitas, fecundum quod ait rIn splendoribus satiBorum ex utero ante lucife-rum genui te . Non enim specialiter designavitin splendoribus aliquorum sanctorum, sed gene-taliter de omnibus sanctis > id est, non solumTom. IU.
splendoribus sanBorum ex utero ante luciferum nm. Tgenui te% Et si quidem sapienter considerassem& illud ; Juravit Dominus , nec eum pcenitebit ,tu es sacerdos in attentum fecundum ordinem Mei -cbisedecb , subjecissent utique se sicut discipulitali Salvatori nostro , qui a Deo erat transmis-sus magister, atque sacerdos . Sed causa fuit ,propter quam Pharisei non potuerunt responde-re sermonibus Christi, ista: quoniam nihil ma-gnum de Christo in sanctis scripturis positumsentiebant, sed tantummodo de dispensatione ejushumana , sed nec ipsam digne divina dispensa-tione, Puto enim quod nec illud sciebant quoddixit; Ecce v‘ r go in utero concipiet , & vgcabi- IJai. 7 - > 4 .tur nomen ejus Emmanuel; nec illud; Ecce orte- jv«w,z4i7.fur ex Jacob , de nativitate videlicet Christi,
7. Hoc autem ipsum quod dicit jn Psalmo:
Dixit Dominus Domino meo , sede a dextris meis ,donec ponam mimicos tuos scabellum pedum tuo-rum ; opportunius quidem exponet quis , cumjpsum sibi exponere proposuerit psalmum . Etnunc tamen sensum ejus leviter degustemus. Nectibi describas sensibiles sessiones, & duas cathe-dras , & sedentes super eas humano schematePatrem & Filium , sed intellige haec moraliterdici de regno Dei , & de regno Filii, quod aPatre est stabilitum, & est semper ad dexteramPatris . Si quis autem haec moraliter intelligiIion vult, exponat quomodo & hoc sit verumquod ait: Dixit Domitius Domino meo , jede adextris meist & illud quod alibi dicit? Sedere Mdtth. 20.autem ad dexteram meam , & #d sinistram, honest meum dare vobis , sed quibus paratum est apatre meo . Cogendus est ergo dicere qui noavult haec intclligere digne, fecundum magnitu-dinem sensos Christi , quoniam aliquando qui-dem ad dexteram sedet Patris, aliquando autemdignitatem hujusmodi derelinquens sedendi addexteram Patris, privatim sedet cum eis quibusparavit Pater ut sedeant ad dexteram, vel ad si-nistram . Item adhuc cogendus est dicere, quo-niam ad dexteram quidem sedens Patris , adhucinimicos habet . Tandiu enim sedet juxta eumdonec ponamur a Patre scabellum pedum Chri-sti. Cum vero desierit sedere ad dexteram Pa-tris, tunc jam non habebit inimicos , cum se-dere ad dexteram ejus vel sinistram coeperint se-cundum ordinationem Patris, qui prius fuerantscabellum pedum ipsius. Et ita fit ut sedentiumaliqui in loco priori sedeant Patris. His autemquid magis ridiculum potest esse? Deinde corpo-ralem volens intelligere sessionem , invenies ineodem Psalmo, quoniam & Filius ad dexteramsedet Patris, secundum quod ait : Dixit Domi- pj a l.io^.\.nus Domino meo , sede a dextris meis : & Patersedet ad dexteram Filii, secundum quod in se-quentibus declaratur, dicens: Dominus a dextris ^tuis, confringet in die ira sute reges. Nos autem ' 5 ’dicimus non esse necesse corporalem consideratio-nem introducere in his qua: spiritaliter sunt in*telligenda. Nam moraliter & Filius ad dexteramPatris est, & Pater ad dexteram Filii semper .
8- Quomodo & inimici Salvatoris ponuntura Patre scabellum pedum ejus, congruum est vi-dere digne, secundum benignitatem Dei ponen-tis inimicos ejus scabellum pedum ipsius . Necenim est existimandum similiter ponere Deurqinimicos Christi scabellem pedum ejus, quem-admodum ponuntur inimici sub pedibus regumterrenorum exterminantium proprios inimicos.
Mmm Non-
i|