45 B Origenis in Matth^um

Al. tpvact, Nonne ilii sine misericordia conculcant adverla-sxuj. rios proprios? Deus autem non ad perditionemponit inimicos Christi scabellum pedum ejus ,sed ad salutem ipsorum, sicut proferemus feri*pturarum sanctarum exempla id ipsum signifi-cantia . Scriptum est enim in LamentationibusJeremia» in secundo Aleph: Quomodo contenebri-cavit Dominus in ira Jua filiam Sion , dejecitde coelo in terram gloriam Israel , & non fuitmemor scabelli pedum suorum ? Et vide quoniamquandoquidem erat Israel scabellum pedum Dei,in coelo erat gloriosus: postquam autem est de-jectus ut non sit scabellum pedum ejus , desiitesse in coelo. Attende enim diligenter quod ait:Dejecit 'de . coelo in terram gloriam Israel , && non fuit memor scabelli pedum suorum. Item& illud : Coelum mihi sedes , terra autem sca-bellum pedum meorum , non ignominiam , sedgloriam significat terrs, qua» de Deo modicamaliquam & novissimam intelligit partem , quTmoFaliter appellatur pedes ejus . Sic & ecclesiasuper terram in initiis quidem culturae Dei, &notitiae Dei scabellum pedum ejus: sicut & poe-nitentiam agens mulier illa peccatrix ad pedeserat Jesu in principiis poenitentiae fuse: nec enimpoterat unguentum odoris actuum suorum bo-norum effundere super caput Christi . Optabileenim erat vel secus pedes Domini stare & un-gere.'Et unusquisque nostrum se intelligens es-se quod dicit Apostolus : Eramus & nos ali.quando fine intelleBu , increduli, enantes , &servientes desideriis & voluptatibus variis , vi-debit quomodo, quandoquidem talis erat prius-quam lavaretur ab illis, inimicus suerat Christiinimicus justitise, veritatis, sapientiae, pacis. Post-quam autem benignitas apparuit Salvatoris nostriDei, primum factus est scabellum pedum Chri-sti. Et ego confitens quoniam iste est sensus scri-ptura; , non dubito affirmare quoniam sic dicitPfii09. 2. Filio Pater: Sede a dextris meis , donec ponammimicos tuos scabellum pedum tuorum . Et Apo-stolus in prima ad Corinthios talem introducitsensum scripturse, ut ad subjectionem intelliga-mus eorum qui aliquando suerant inimici, fierieos scabellum pedum Christi, hoc modo dicens:i. Car. 1J. Nunc autem Christus resurrexit a mortuis , pnmi-*0. ©■ tice dormientium saltus est ; quoniam quidem perhominem mors, & per hominem refurreflio mortuo-rum . Sicut enim in Adam omnes moriuntur , fio& in Christa omnes vivificabuntur. Unusquisqueautem in suo ordine : initio Christus, deinde biqui sunt Christi , qui in adventu ejus crediderunt :deinde finis, cum tradiderit regnum Deo & Pa-tri , cum evacuaverit omnem principatum, & po-testatem & virtutem. Oportet enim illum regna-re , donec ponat inimicos ejus sub pedibus ejus :novissima autem inimica destruetur mors. Omniaenim subjecit sub pedibus ejus . Cum autem dicat ,quia omnia fiwjetla feint ei, manifeste praeter eumqui subjecit ei omnia . Cum autem subjeSla illisuerint omnia, tunc & ipse Filius subjeSlus erit eiqui subdidit omnia , ut fit Deus omnia in omnibus.Horum quidem omnium manifestationem fecimus inproprio loco. Vide tamen quomodo in omnibus istisnomen subjectionis ad salutem ponitur subjectorum.Matth. 23, d. h\ illo tempore, locutus est Jesus ad turbas1.-3 <2r ad discipulos suos dicens : Super cathedram

Moysi sederunt Scribe & Pharifai; omnia qua-cumque dixerim vobis facite, fecundum autem ope-ra eorum ne faciatis. Frequenter quidem, maxi-me autem apud Matthaeum servatur , quoniam

meliores sunt discipuli Christi CTteris turbis. Etinvenis quidem in ecclesiis quosdam quidem cumdilectione audientes divinas doctrinas, & effectu o-sius accedentes ad verbum. Juste ergo hujusmodihomines dicuntur este difcipqli Christi: catterosautem multos qui non sunt tales, populum effeillius . Et quaedam interdupi quidem discipulissuis solis dicit, non etiam turbis, sicut beatitu-dines illas in evangelio scriptas, de quibus Mat- (< t.thaeus quidem dicit ita, quoniam videns turbas 'ascendit in montem, & sedente eo, accesserunt adeum discipuli ejus , & aperiens os suum docebateos dicens : Beati pauperes spiritu, & CcBtera. ^

Lucas autem, tollens, inquit, oculos super disci-pulos suos , dicebat : Beati pauperes, quia ve-strum est regnum coelorum. Alia autem annuntiatturbis, sicut parabola feminantis declarat. Mat- ^ >>'thaeus autem ita scribit: Loquente autem eo adturbas , ecce mater & fratres ejus stabant foris ,quarentes loqui cum eo. Turbis ergo loquebaturquae scripta sunt ante haec. Cum autem dixiffetaliquis: Ecce mater tua & fratres tui fiant volen- ^ i>tes te videre , respondens nuncianti sibi dixit : ^ atQua est mater mea, & fratres mei ? Non jam s''

extendens manum suam super turbas, sed super J'

discipulos suos dixit: Ecce mater mea & fratresmei. Qui enim fecerit voluntatem Patris mei quiin coelis est, ipse est mihi & mater, & frater .

Et praecedentes parabolas exponens Matthäusscribit : Egressus Jesus de domo , sedebat secus ifiimare. Et congregatio sunt ad eum turba multa, *'•ut Ingrediens in navem sederet, et totus populusstabat in littore: et locutus est eis multa in para-bolis dicens-. Ecce exivit qui seminat seminare Je-men suum. Et ne putes eventu sic positam para-bola; narrationem seminantis, quia turbis eam Je-sus loquebattir, considera Marci & Lucae expo-sitionem, qfui similiter conscripserunt . Marcusquidem ita: Coepit iterum docere ad mare : et con-gregatus est ad eum populus multus, ut intraretin navem, et sederet in mari, et totus populussecus mare in terris erat ; et docebat eos in para-bolis multa, et dicebat eis: Exiit qui feminat se-minare. Lucas autem hoc modo: Conveniente au- IjUC‘tem populo multo , et per singulas civitates exeun-te ad eum , dixit parabolam talem : Exnt qui Je-minat feminare femen suum . Manifeste autem dif-ferentiam populi & discipulorum scientes evange-listae, post parabolam addiderunt, quod jam nonturbis, sed discipulis exponebat causam, propter-quam turbis in parabolis loqueretur. Matthaeusquidem dicit ita: Accedentes dijcipult dixerunt ei:

Quare in parabolis loqueris eis ? Lucas autem ita: ' g, fInterrogabant autem discipuli ejus qua esset hacparabola . Marcus vero sic : Et cum falli fuijfent fyjgfCA'secreti, interrogabant eum discipuli qu<e esset pt>’rabola hac. Et vide si potes ex evangelio Jcan-nis audire & discere, quoniam si tantummodocredunt, &in verbo ascendere non concupiscunt,

Christi populus sunt. Qui aurem aemulantes suntdona meliora , & quod est primum omnium gra-tiarum , sapientiae verbum student suscipientes, di-scipuli sunt ipsius. Dicit autem Joannes ita, quo-niam dicebat Jesus ad eos qui crediderunt ei J u 'd.'EOS Sed fi manseritis in verbo meo, cognos ce ~tis veritatem , et veritas liberabit vos : E r §°quaedam quidem discipulis filis dicit , * 3 U£Eautem turbis , alia vero turbis simul atquescipulis: sicut & sunt haec ipsa pellentia ^ quibus loquimur modo. Quid ergo dicit tl E i , ,/>«'

discipulis videamus. Super cathedram M

ikfo»3

tr

•M

st