COMMENTARI

virtutes., maledicti erunt omnino , & io ignemsunt condemnandi , & hoc eum ipso Diabolo ?Vides ergo quia .neceffa.ri.an» habet sapientiamsermo- Item tractandum est utrum in loco fli-turus est Salvatorjs adventus in gloriam, an al-teram expositionem debemus exquirere . Quisenim erit locus ille, ut capiat in uno aspectu ,& omnes angelos venientes cum Christo , 3 fomnes gentes illic congregatas? Et de sede glo-riae ejus quid est dicendum? Putas corporale ali-quod subsellium erit? an etiam hoc opus habetinterpretatione subtiliore ? Propterea qui yultomnia rationabiliter intelligere , multam sapien-tiam inveniet .& in istis. Et periculosum qui-dem est de hujusmodi rebus exponere , scd nepropter intellectus difficultatem plenius tacentesderelinquamus eos qui moyentur in istis ad flu-ctuandum , pauca de multis, fecundum quodpossibile est , exponamus . Existimo ergo quo-niam erit tempus adventus Christi, quando tan-ta manifestatio futura est Christi & divinitatisejus , ut non solum nullus justorum , sed necaliquis peccatorum ignoret Christum secundumquod est , quando & peccatores cognoscent inconspectu luo stia delicta, ßc justi manifeste vi-debunt semina justitia? suae, ad qualem eos per-duxerint finem . Et hoc est quod dixit ;Congregabuntur ante eum omnes gentes . Sienim modo quando nec omnes cognoscuntChristum secundum quod est , nec ipsi qui vi-dentur cognoscere, palam eum cognoscunt, sedin fide tantum intrant homines in conspectumejus , quando agnitionem ejus accipiunt per fi-f h/, ? p f l ? dem , sicut scriptum est : Intrate in confpecluejus in exaltatione , quanto magis recte dicunturomnes gentes ante eum congreganda? & consti-tuenda», quando palam omnibus tam bonis quammalis , tam fidelibus quam infidelibus fuerit fa-ctus manifestus , ante oculos mentis eorum jamnon fidei aut diligentjse alicujus inquisitione re-pertus , sed ipsius divinitatis fuse manifestationeprolatus ? Non in aliquo quidem loco apparebitFilius Dei cum venerit in gloria sua, in alteroautem non apparebit , sed sicut ipse secundumcomparationem fulguris exeuntis adventum suum. yoluit demonstrare, dicens: Si dixerint vobis:

M- Ecce in deferto , nolite exire : ecce in domo ,• & 1 fiq> no \ lte fyedere sicut enim fulgur egreditur ab

oriente , & apparet usque ad occidentem , ficerit adventus Filii hominis . Sicut enim fulguregrediens ab oriente , & propterea quod omniaimplet, apparet usque ad occidentem : sic cumvenerit Christus in gloria sua, proptereaqueubi-que suturus est , & ipse in conspectu omniumerit ubique, & omnes ubique erunt in conspe-ctu ipsius J, & fic constituentur ante sedem glo-riie ejus, hoc est, ante regnum ejus A potesta-tem dominationis ipsius , Sedes autem ejus autcerte quidam perfectiores sanctorum dicuntur ,de quibus scriptum est Quoniam illic sederuntil,? ‘sedes in judicio ; aut qu®dam virtutes angelica?,de quibus dicitur ; Sive sedes , five dominatio-nes . Ergo rex seculorum Deus Verbum , quiforma factus est hominis , sedebit super hujus-modi sedem glori® su®; & congregabuntur adeum omnes gentes jam non dispersa? in dogma-tibus falsis & multis de eo : & sic erunt anteeuro , Ut non localiter audiamus omnes gentesfieri ante eum , sicut nec localiter audimus ju-stos ea .dicturos qu® sunt dicturi. Quamdiu er-go consuli sunt iniqui , nec sc cognoscentes ,

^fal,

,16,

orum Series, 501

nec Christum , sed in erroribus intenebricati Au TRaG%tenentur & justi quamdiu per speculum Le in xxxiv..aenigmate vident, & ex parte seipsas cognoscunt, r-Lor.iz.tr.non secundum.quod vere sunt: tamdiu non suntsegregati boni a malis : cum autem propter ma-nifestationem Filii Dei omnes ad intellectum ve-nerint suum , tunc Salvator segregabit bonos ajnalis. Oves autem dicti sunt qui salvantur pro-pter mansuetudinem quam didicerunr ab eo quidicit: Discite a me, quia mitis sum, & humi- Matt.b, ji„lis corde , & propter quod usque ad occisionemparati suerunt venire imitantes Christum , quisicut ovis ad .occisionem ductus est , & sicut

agnus coram tondente se sine voce : & non sim-pliciter sine yoce , sed coram tondente se singvoce, id est , coram auferente qua? sunt ipsius,ßc diripiente, Hoedi autem dicuntur mali, quiaaspera & dura saxa male ascendunt, & per prae-cipitia eorum incedunt. Sic intellige mihi ßc saiirctos a dextris, qui dextra opera operati sunt ,& plenius sunt conversi ad justitiam, qua- scm-per a dextris est Dei . Propterea secundum di-gnitatem actuum suorum dextrorum a dextri?.consistunt, & acceperunt mercedem suorum dex-trorum , dextram regis, in qua requies & gloriaest. Qui autem ad perversitatem vita? seipibs se-paraverunt ,a dextris propter opera sua pessimaA sinistra , ceciderunt in sinistram , id est , jt»tristitiam tormentorum damnati , propter quoda sinistris consistunt. Tunc dicet ad eos qui sunta dextris, invitans eos ad se: Venite : ut quid-quid minus fuerat eis, cum perfectius uniti fue-rint Christo, consequantur audientes: Venite , &facientes , Tale est quod dicit apud Eueam

Wd, 14,

Auferte talentum ah eo , & date ei qui habet Matth. ij.decem . Omnis enim qui habet > addetur ei : qui '

autem non habet , & quod videtur habere t au-feretur ab ea. Vocat autem illos benedictos Pa-tris, addito benediplt Patris mei , ut eminentiabenedictionis eorum manifestetur, qui benedictisunt <a Domino qui fecit coelum & terram &forsitan quia sunt aliqui inferiores qui benedictiquidem sunt, non autem Patris,

71. Accipite regnum qugd vobis praeparatumest a constitutione mundi . Quod in latino ha-bet •• -d constitutione mundi, in Grteeofic habet:

J depositione mundi , & secundum Graecum ser-mönem exponit qua? secundum latinum non con-veniebat exponere, Quare autem nomine depo.sitionis de mundo frequenter utuntur scriptura?,sicut & hic dicens ^ depositione mundi , qu®-rat qui potest, sciens quia non omne quod crea-tum est , depositum dicitur, nec f cr jp tu m est.alicubi , a depositions sedium, domiiiatio-num , aut principatuum . Congregans autem exomnibus nomen depositionis, si forte in alteroaliquo dicturst est , j& comparans ea cum hisqu® dicuntur de mundi depositione , ascendensper verbum ad c®tera creata quidem , non au-tem deposita, ex eo quod non est eorum factadepositio, videbis causam nominat® depositionis,quod nomen tantum de mundo suscipitur. Cre-dere autem ba-c talia litteris qu® postum ßc inmanus hominum male moratorum venire ,calumniatorum, ßc novitatis amatorum, non estreligiosum , ut ne margarita? nimis exoperat®ante porcos mittantur , nequa sancta, canibus

lbid.j. 6 .

dentur,

72, Esurivi , & dedistis mibi manducare , Scc®tera. Videtur mihi per h®c, quia non uniusjustitiae species remuneratur , sicut existimant} r mui-