3. o Or i g£n is' in Matthaeum

Si.TRict, «es operatur, & quicumque interficitur ab ali-* xxlv ' quo, et fi non ab ipso, tamen periplum est in-terfectus. Et si judex aliquem interfecerit inju-ste mortis sententiam serent in aliquem, scien-dum est quia ipse locum Diabolo dans in se ,ministrum se praebuit Diabolo ad intersefiionemMatth. i6> dominis innocentis. Bonum erat ei ^ fi natus nonfasset bomo ille . hoc est, illi bonum erat sinatus non suisset : quia nec hoc bono suerat di-gnus ut non nasceretur. Sed quoniam aptus sue-rat ex arbitrio suo ut hoc ministerium proditio-nis consummaretur per eum, ideo natus est ma-lo suo , ut in malum quod secundum proposi-tum suum merebatur, incideret.

Ibid. i? 5 - Tq.. Respondens autem Juda dixit: Numquid■ego jum Rabbi ? Et vide quoniam expectans Ju-das tantum sermonem Christi de se , non pro-cidit narrationem ejus sua responsione, sed postomnes respondit dicens. - Numquid ego sum Rab-bil Non ex affectu discendi, sed secundum consue-tudinem nominandi magistrum , eum vocavit Ma-gister : quasi subsannans eum quia vocabatur magi-Üid, ß cr eum non e ([ e ho,- vocabulo dignum, Et di-xit ei Jesus: Tu dixisti , ut ex ore ipsius judicaret eum:quoniam ille quasi dubitans dixerat : Numquidego sum Rabbi ? non quidem secundum conscien-tiam dubitans, sed fingens se de hoc dubitare.Non enim habebat ipsum timorem quem exteriApostoli habuerunt: sed ille (me timore quasitimens dicebat. Et ideo forsitan post omniumApostolorum singillatim interrogationes, & postChristi narrationem de ipso, vix aliquando & ipseinterrogavit , quasi ex cogitatu quodam & ver-suto consilio, ut similia eseteris Apostolis inter-rogando , celaret interim proditionis fu® consi-lium. Nam vera tristitia & urgens non sustinet

Matth> 2 , 6 .

«6.

moram, sicut nec Apostolorum sustinuit.

8p Edentibus autem eis , accipiens Jesu pa-nem , & gratias agens , fregit & dedit disci-pulis suis , dicens : Accipite , & manducate , bocest enim corpus meum . Et accipiens calicem , &gratias agens , dedit eis , dicens $ Bibite ex hocomnes , hic est enim sanguis novi testamentis quipro multis effundentur in remissionem peccatorum .Panis iste quem Deus Verbum corpus suum es-se satetur, verbum est nutritorium animarum ,verbum de Deo Verbo procedens, & panis depane coelesti , qui positus est super mentam deTJas 22.5. scriptum est : Pr<eparafti tn conspeblu meo

mensam adversus eos qui tribulant me . Et potus

iste quem Deus Verbum sanguinem suum sate-

i bis

tur , verbum est potans & inebrians praeclarecorda bibentium > qui est in poculo de quoscriptum est; Et poculum tuum inebrians quamprose larum est! Et est potus iste generatio vitisVer® quae dicit : Ego jum v/tzs vera . Et cilJ oßri ‘^‘sanguis uvae illius , quae mista in torcular pastio-nis protulit potum hunc. Sic & panis est ver-bum Christi factum de tritico illo quod cadensin terram multum reddidit fructum . 3 Non aenim panem illum visibilem quem tenebat inmanibus, corpus suum dicebat Deus Verbum ,sed verbum in cujus mysterio fuerat panis illefrangendus . Nec potum illum visibilem sangui-nem suum dicebat, sed verbum in cujus myste- ]{

rio potus ille suerat effundendus. Nam * corpus*

Dei Verbi, aut sanguis, quid aliud este potest,nisi verbum quod nutrit, & verbum quod 1®- jjnfftificat cor? Cur autem non dixit: Hic est pa-^w; 1 ’^nis novi testamenti, sicut dixit ; Hic est sanguis lege>'^ u ( Jnovi testamenti ? Quoniam panis est verbum ju- v ; detl "jj'stiti®, quam manducantes anim® nutriuntur: po-tus autem est verbum agnitionis Christi, secun - '

dum mysterium ejus nativitatis & passionis. Quo- 28.niam ergo testamentum Dei in sanguine passifinisChristi positum est ad nos, ut credentes FiliumDei natum & paflum secundum carnem , salviefficiamur non in justitia , in qua sola sine fidepassionis Christi salus elfe non poterat; ideo tantumde calice dictum est: Hic efi calix novi testamenti. . s86. Arnen dico vobis , quod amodo non bi-bam de generatione vitis hujus , nist cum bibamillud vobiscum novum in regno Patris mei. Sed& de pane dictum est apud Lucam similiter : ,,

Desiderio desideravi hoc pascha manducare vo-biscum. Dico vobis , quod amodo non manduca-bo illud , nist impletum in regno Dei . Ergomanducabit Salvator, & bibet , panem illum ,

& potum paschalem renovatum'in regno Dei ,

& manducabit & bibet cum discipulis suis .Si-cut enim non rapinam arbitratus est esse se ce- Philip-qualem Deo , sed semetipsum humiliavit usquead mortem , sic manducabit panem , & bibetde generatione vitis, & bibet novum, & pro-pter multam bonitatem suam & dilectionemhominum manducabit & bibet cum discipulissuis, cum tradiderit regnum Deo & Patri. At-tende enim quod dicit. - Cum bibero ipsum vobi- Malst-'scum novum , non alio tempore , nisi m regnoPatris mei . Et alias autem non regnum Dei RernJ*'esca & potus. Corporaliter enim, & fecundumsimilitudinem praesentis cibi & potus , non est

re-

ti'

a Haec verba; A lon enim panem illiim vifibilem, &c. usquead hasc inclusive: Es verbum quod hetifitat cor , qua» hic intextum restituo, in editis non comparent , - sed leguntur induobus antiquis manuscriptis codicibus, iisque fotis mihi no-tis; altero IX. saeculi e Monasterio S. Remigii Remensis; al-tero saeculi XI t. e Monasterio Gemmeticensi • In priore , verbailla stylo expuncta sunt, non ita tamen quin alterius codicisope legi adhuc facile queant. Unde forsan colligere licet so-lum codicem S. Remigii vidisse Merlinum . V-identur quidemprima fronte parum catholice de Eucharistia sonare at non in-sinceram fuisse de hoc mysterio fidem Origenis ex ipf 0 locopalam fiet , fi ad tria attendatur, quae Adamantius cum vete-ribus quibusdam in Eucharistia distinguit: nempe speciem ex-ternam sensibus subjectam; substantiam intus latentem & solofidei contuitu aspectabilem; & mysticam quamdam sacramentisignificationem . Ad partem externam oculis apparentem &Christi manibus contrectatam respicit, cum ait: Non enim pa-nem illum visibilem quem tenebat in manibus , corpus suum

dicebat Deus Verbum . Nec potum illum visibilem/a»-

guinem suum dicebat . Substantiam sub externa specie latentemaperte designat tum his prascedentibus verbis: Panis iste quemDeus trbum corpus suum esse fatetur.. & potus iste quemDeus er um sanguinem suum fatetur: tum his subfequcntisarticu 1. , t ostendit ( Jesus ) quando eos ( discipulos) hoc pa-ne nutrita proprium cjfe corpus... Deinde docebat discipulos,/JUt • • • W iQYlducaverant corpus Ifferbi y & V. Denique de myfticasacramenti significatione per totum articulum disserit, verba

institutionis Eucharistiae allegorice interpretando de verbo Dei,quod instar cuiusdam panis & potus coelestis nutrit & hetifi-eat , potat , & inebriat prgclqre corda bibentium. S. Augusti-nus serm. 272. ad Infantes eodem fere modo, quo hic Orige-nes , disserit de altaris sacramento, cum hoc tamen discriminequod S. Augustinus symbolicam mysterii Eucharistici significa-tionem ad unitatem-fidelium in uno eodemque Christi corporemystico, Adamantius vero ad verbum Dei deflectat . Uterqueipsam sacramenti naturam fidelibus fatis notam nonnisi leviter& quasi in transitu 'attingit, unice attentus ad mysticas ratio-nes aperiendas. Interim observabo Origenis allegoriam Harreti-cis nullatenus favere . Si enim hic excludatur quilibet sensuspraeter allegoricum, excluditur profecto Calvinianus de figura,typo, virtute & efficacia corporis Christi . Si vero alius sup-ponitur sensus, utique sensus litteralis Catholicorum , quemfatis clare exprimit Adamantius verbis modo citatis; non sen-sus Calvinianorum, cuius ibi ne minimum quidem vestigium.Alium porro sensum praeter aliegoricum de verbo Dei agnovisseOrigenem liquet ex Homil. itf. iu Nutri. Bibere dicimur, in-quit , sanguinem Christi , non solum sacramentorum ritu, AÖ - cum sermones ejus recipimus , in quibus vita conftfiif ,

& ipse dicit: Verba qu<e locutus fürn , spiritus & e \ '

Suam hic laudem fas sit tribuere Clarissimo viro D. Rot> be nu-jusce operis Censori Regio, qui mihi hterenti & incerto genui-num hunc verumque intricata; hujus alleZori« tentum noctesolus inter plurimos aperuit.