Commentariorum Series. 523

Dei nostri. Si autem & de ancilla altera debe-^ mus aliquid dicere , ut etiam ab illa receda-

' mus , intelligamus quod scriptum est: Sicut

oculi ancilla in manibus domina sua , ita oculinostri ad Dominum Deum nostrum , donec miserea-tur nostri . Puto primam ancillam intelligi Prin-cipis facientem denegare discipulos Christi ,synagogam esse Judaeorum secundum carnem ,qui denegare frequenter compulerunt fideles .Secundam autem ancillam, congregationem gen-tium , qui & ipsi persequentes Christianos dernegare cogebant. Tertios autem stantes in atriis,ministros esse hsrefum diversarum, qui & ip-fi veritatem Christi denegare compellunt . Innocte autem non solum ter denegat Petrus ,sed etiam devotat se ipsum & jurat , quia ne-scio hominem. Et quidem tunc adhuc secun-dum carnem'Christum sciebat, nec adhuc po-® ,Co *-.S.i6. terat dicere: Et fi Christum aliquando secundumcarnem cognovimus : sed nunc jam non cognosci•mus. Quamdiu enim fignum diei non existe-bat, denegans Petrus verborum Jesu non suitmemor. Postquam autem angelus Dei clama-vit ei, tunc recordatus est verborum Jesu di-16. centis ad se : Antequam gallus cantet , ter me' negabis . Et quando recordatus est verbumChristi, jam non erat in atrio Principis sacer-dotum , nec juxta januam ejus, sed foris: alio-quin nequaquam plorasset. Sicut enim scriptumest, egressus foras, amarissime ploravit. Er<*oW, 7. 37. & fecundum Lucam peccatrix mulier juxta pe-3«.' ''des Domini pcenitens flevit, & hic Petrusegressus atrium Principis, ad januam ejus plo-rat ex amaritudine peccati, examaricans in per-nitentia fletum suum.

27 . 11 5 - Mane autem saBo, consilium acceperunt

omnea “Principes sacerdotum , & seniores plebisadversus Jesum , ut eum morti traderent-. & %>i n -Bum eum adduxerunt , & tradiderunt Pontio"Pilato prafidi. Qui in tenebris & nocte offen-dit, venia dignus est: qui autem in die claraoftendit, nunquam potest culpare errorem qua-si continentem fe, maxime quando habens inse lucernam corporis offendit, sed incontinen-

tiam suam . Hoc autem diximus ostendentesquoniam Christi quidem discipuli in noctescandalizantur , secundum quod Dominus ejus'd. 26.31. p r3E di C it; Omnes vos scandalum patiemini in mein hac notte, & quia Petrus ante galli cantumter denegavit. Qui autem consilium accipiuntcontra Jesum omnes Principes & seniores ple-bis mane facto, in lumine peccant, id est ,scientes, fecundum quod scriptum est de hoct consilio, quoniam consiliati sunt ex consensu

2.2. in unum , sicut scriptum est in Psalmis , utmorti traderent Christum: putantes per mor-tem extinguere ejus doctrinam, & fidem ejusapud eos qui crediderunt in eum quasi in Fi-lium Dei. Talia autem contra eum consilian-tes Principes cultura; litterae occidentis, & mi-nistri damnationis seniores, alligaverunt Jesumlfe solventem a vinculis, & dicentem eis qui sunt

' M? * 9 - in vinculis: Exite-. & compeditos solventem ,atque dicentem: Dirumpamus vincula eorum-. &qui filiam Abrahae alligatam a Satana decem& octo annis a vinculis solverat , ut jam ne-quaquam sit inclinata , qua; nG n poterat sor-sum aspicere prius: & alligaverunt eum volen-tem , & in eo quod alligaretur vinculis ipsisinsidias dirumpentem , ut jam non habeantPrincipes sacerdotum , & seniores JudaeorumTom. III.

adversus homines vincula, Domino ea videli- At . T44CT .cet dirumpente in se . Si quis autem exigit a xxxv.me scripturam haec de disrumpendis vinculisostendentem, quibus alligaverunt Jesum Prin-cipes sacerdotum, & seniores, intelligat quodpropter ipsum hoc dicit ipse Jesus per Pro-phetam: Dirumpamus vincula eorum, tanquam Psalm. 2.3.si dicat, Principum, sacerdotum & seniorum,aut multo magis eorum principum qui sontoperati in eis , & regum terrae illorum quiastiterunt , & principum qui convenerunt in unumadversus Dominum , & adversus Christum ejus :quorum & jugum projiciamus a nobis . Adhucautem amplius te placabit ut suscipias quoniametsi alligantes Jesum induxerunt qui consiliumfecerunt adversus eum , tamen dirupit Jesusvincula : fi intellexeris quae scripta sunt de Judk. 16»Sampsone, qui frequenter fuit ligatus: & di-rupit alienigenarum vincula , quoniam Naza-reus fuerat' Dei , & habebat comam plenamvirtutis. Si ergo ille propter comae virtutpmquam habebat in capite, potuit rumpere vin-cula alienigenarum , quibus alligaverant eumfrequenter ; quanto magis Christus qui posttanta prodigia & virtutes quas fecit , volenstradidit sc ad vincula soporans in se divinitatisvirtutem , & acquiescens ut alligaretur , sinedubio dirupit vincula circumdantia se ? Quo-rum vinculorum mysteria vincula Sampsonisfuerunt.

n6- Et tradiderunt - eum Pontio Pilato . Matt!:. 17Utrum autem etiam nomina utraque praesidis *»habeant aliquam rationem convenientem disepensationi Domini Salvatoris , non facile estsententialiter respondere . Poterunt enim ali-quem movere principalia ex quibus htec vo-cabula deducuntur, Pontius , & Pilatus. U-trum 1 autem . bene quis moveatur, an non ,unulquiique potentium considerare »cognoscat.

117- Tunc videns Judas qui eum tradidit ,quoniam damnatus est , poenitentia duBus retulit Md. 3. &triginta argenteos Principibus sacerdotum , & se-nioribus dicens: Peccavi quod tradiderim sangui-nem justum. At illi dixerunt: Quid ad nos ? Tuvideris. Et projeBis argenteis in templo , reces-sit , & abiens laqueo {e suspendit. Principes au-tem sacerdotum acceptis argenteis dixerunt: Ts^onlicet mittere eos in corbonam, quia pretium san-guinis est. Consilio autem accepto inter se , emi r-runt agrum figuli in sepulturam peregrinorum .

Propter hoc vocatus est ager ille, Acheldemach ,quod est , ager sanguinis , usque in hodiernumdiem . Tunc impletum est quod diBum est perJeremiam prophetam dicentem : Et acceperunttringinta argenteos , pretium appretiati , quod ap-pretiaverunt a filii 5 ifiael , & dederunt eos inagrum figuli, sicut constituit mihi Dominus. Re-spondeant mihi qui de naturis quasdam fabu-las introducunt existimantes sc dicere vera, &non cognoscentes quod eorum opinio iniquita-tem Creatoris accusat, qui fecit quaedam qui-dem vase in honorem , non ex causa virtutiseorum ducentia eos ad honorem > quaedam au-tem in contumeliam non propter peccata eo-rum ducentia eos ad contumeliam . Si enimperdibilis naturae erat Judas, quomodo poeni-tentiam tantam suscepit, ut non vinceretur cu-piditate triginta argenteorum , propter quamimpiam proditionis suscepit audaciam? Si enimad proprietatem naturarum reserunt quod est di-ctum: Json potest arbor mala bonos sruBus profer- Ibia. 7.18,V v v 2 re >