H O M I L

.sit «orum verborum quibas conditus est verita-tem, intelligens sernionemevangelii in Christo,qui gloria in secula seculorum, Amen ,

ORI GENIS

H O M I L I A II.

sec. I. 6 . eQ quod scriptum est ; Erant autem justiambo in confpeBu Dei , ambulantes in omni-bus mandatis, & justificationibus Domini finequerela ,

Q Ui volunt peccatis suis obtendere aliquamexcusationem , existimant nullum este' absque peccato , & utuntur testimonioquod in Job. scriptum est - 'Hemo mundus * asorde, ne fi unius quidem diei fuerit vita ejussuper terram . Numerabiles autem menses ejus.Cujus sonum tantummodo proserunt, interpre-tationem penitus ignorantes . Adversus quosbreviter respondebimus, quoniam absque pec-cato este in scripturis, dupliciter intelligitur :Ut sit alterum, nunquam omnino peccasse, al-terum peccare desiisse, Si igitur aiunt eum abs-que peccato dici qui nunquam peccaverit, &nos assentimus nullum esse absque peccato: quiaomnes homines aliquando peccavimus , licetpostea virtutem secuti sumus . Si vero sic in-telligunt hominem non esse absque peccato, utnegent quempiam post vitia ita se ad virtutesreferre, ut nunquam omnino peccet, fälst eo-rum sententia est . Potest enim fieri, ut quiante peccaverit, & peccare desierit , sine pec-cato esse dicatur. Sic & Dominus noster JesusIv ' f-s5• -7- Christus exhibuit fibi gloriosam ecclefiam , no,nhabentem matulam : non quia ecclesiasticus virnunquam habuerit maculam , sed quia nequa-_ , . quam ultra maculetur: non habentem rugam ,p fi0n qy Q d rU g 3 veteris hominis in eo aliquan-

do nqn fuerit, sed quod eam habere desierit.In hunc modum & illud quod sequitur est in-Uid. telligendum: V,t fit fanBa. & immaculata , nonquod a principio immaculata fuerit: hoc enimsuspicari quidem de homine non potest, quodanima ejus maculosa non fuerit: sed quod re-putetur pura atque sincera, qua: maculari ultradesierit . Hac idcirco diximus , ut doceremusposse hominem ob id quod peccare desivit ,vocari absque peccato, immaculatum. Unde 8cmanifestissime de Zacharia & Elizabet scribi-a tur: a Erant justi ambo, in confpeBu Dei ambu-u 4 lantes . In omnibus autem et ant justi ambo ante-Dominum , incedentes in mandatis & justificatio•nihus Domini fine querela . Diligentius laudesZachariae & EI i rabet , quas sinctus Lucas insua scribit historia , contemplemur: non tantumut sciamus illos fuisse laudabiles, sed ut san--

a 'Et ant justi ambo , &c. ) Eadem Scheda , Erant autemjusti ambo in conspectu Dei . Ipse enim novit corda hominumavia solus scit digne laudare laudabilem, & digno judicare vi-: tuperabjem: quoniam videt in. occulto, nec solum actiones, sedÖT cogitationes . Nuda enim ipsi rerum natura conspicitur , &scopus exploratus est . Hbmines autem nesciunt digne laudare ,quippe qui id quod videtur respiciunt, occulta vero ignorant ,er propterea erroneam ssepe opinionem tmplectunmr . Et aliterquidem illi-, aliter vero Deus vitas hominum dijudicat . Potestenim fieri ut secundum id quod videtur , aliquis justus fit inconspestu hominum, in occulto autem mentis non jit ejusmodi,

i a II. 541

ctutu jtelum assumentes,' etiam ipsi laude digniefficiamyr . Potuerat simpliciter scribere, eranejusti ambo, ambulantes in omnibus mandatis :nunc autem necessario additur : Justi ambo inConfpeBu Dei• Potest quippe fieri ut sit aliquisjustus in conspgctu hominum , sed in conspe-ctu Dei, non. Verbi gratiat quando non ha-bet homo quod de me male loquatur , & inme universe considerans , nihil cui detrahat re*perit, justus sum in conspestu hominum. Fingeomnes de me squalem habere sententiam , &quaerere quid detrahant mihi , & tamen inve-nire non posse, sed consono me ore laudare,justus sum in conspectu hominum plurimorum:verum hominum non est certum judicium . Ne-sciunt enim utrum in abscondito cordis meialiquando peccaverim, utrum viderim mulie- p,ut 4 b. f.rem ad concupiscendum eam , & adulterium *$.mihi ir* corde sit natum . Ignorant hominescum me viderint secundum vires meas eleemo-synam facere , utrum propter mandatum Deifecerim, an hominum laudem favoremque quae-sierim . Difficilis res est in conspectu Dei ju-stum esse, ut non oh aliam causam quid bonifacias nisi propter ipsum bonum, 8$ Deum tan-tum quaeras boni operis retributorem . Talequid & Apostolus loquitur ; Ouorum latis nom.Rom, i.t$»ex hominibus , sed ex Deo est . Beatus qui in.confpectm Dei justus est, atque laudabilis. Ho-mines enim quamvis certum judicium tuberavideantur , tamen non possunt ad liquidumpronunciare. Evenit quippe interdum , ut lau-dent eum qui non est laudabilis , & ei detra-hant qui minime detractione dignus est. SolusDeus & in laude & in vituperatione justus estjudex. Unde digne & nunc additur in laude ju-storum: Erant justi ambo in confpeBu Dei. Tale , §quid & Salomon in Proverbiis cohortatur di-cens : Fili, prouide bona ir*. confpeBu Dei &bo- pminum. Sequitur Zacharia: & Elizabeth alia lau- ' S 'datio : ^Ambulantes 'in omnibus mandatis & jn-stificationihus Domini. Quando bene & recte dealiquibus judicamus, in justificationibus Domi-mini gradimur. Quando hoc aut illud facimus,in mandatis illius ambulamus . Unde puto Scsanctura Lucam volentem eos praedicare laudepersecta, dixisse: Erant justi ambo, ambulantes 2 §in omnibus mandatis & justificationibus Domini .

Dicat mihi quispiam: Si laus ista persecta est,quid sibi vult hoc quod dicitur : b Sine quere- ]/r .jla ? Sufficiebat.enim dicere: ^Ambulantes in om- ^nihus viis & justificationibus Domini , nisi possetfieri ut ambnkt quis in omnibus mandatis Dei,

& tamen sine querela non ambulet. Et quo-modo potest evenire ut in omnibus mandatis& justificationibus Dei ambulans sub querelasit ? Cui breviter dicam : Nisi hoc ita esset ,nunquam in alio loco nosceremus seri pium re-ferri : juste id quod justum est sequere . Nisienim justum esset aliquid quod non juste se-

que-

sed latentes, habeant cogitationes perversas . Tale quid etiamPaulus significat dicens de quibusdam : Quorum laus non e*hominibus, sed ex Deo est,

b Easdem Schedae : Sine querela, Cur additur : sine querela?Quia.peteftficrs ut quis in omnibus mandatis Domini ambulet ,nex tamen fit. fine querela, Nisi enim hoc ita esset, non diceretur :

Juste quod justum est sequeris. Quandoquidem quod bonum est,non est bonum, cum bene non fit • Quando igitur facimus man,das a , ita ut in conscientia nostra vane, glorie sordes non sint ,nec aliud quidpiam ejusmodi agamus , tunc facimus mandat*sine querela •