Buch 
Superstitions anciennes et modernes, préjugés vulgaires qui ont induit les peuples à des usages & à des pratiques contraires à la religion / [Pierre Lebrun]
Entstehung
Seite
171
JPEG-Download
 

DES SUPERSTI

confessant, se mettoient premierement à genoux, puisfe tenoient debout, & enfin Faisoient quantité de gé-nuflexions. Le P> Morin rapporte (a) un autre Pé-nitenciel du même Patriarche , ou il est dit, que lePénitent & le Confesseur font debout, tandis que leConfesseur lui fait les interrogations : Mais qu’ils íonttous deux allìs , lorsque le Confesseur lui demande,quel ejì le commandement qu'il peut garder , c est-a-dire,quelle est la pénitence qu’il veut faire ( b) ce qu’il nesait qu’après qu’il l’a interrogé fur tous les péchés :

Jean, lç. Moine, Diacre & Disciple de,saint Basile(non pas parce qu’il a vécu du tems de saint Basile,mais parce qu’il s’est particulièrement attaché à imiterce saint Archevêque, qui vivoit long-tems avant lui)témoigne dans son Canonaire , qui a été donné au pu-blic-par le P. Morin, à la fin de son Traité de la Pé-nitence , que (c) le Pénitent est aflts & couvert en feconfessant, après que le Confesseur l’a interroge, ê Si-méon , Archevêque de Thessalonique, qui vivoit en1430. marque en général que le (d) Pénitent est aflis,lorsqu’il se confesse, fans spécifier fi ç’est devant,après, ou durant les interrogations-que lé Confesseurlui fait. Allàtio, qui étoit originaire de Grece, rap-porte (e) qu’outre que les Grecs font astis en se con-fessant , ils ont auflì la tête Couverte. Le P. Goar,Millionnaire Apostolique en Orient , remarque (/)qu’en Grece les Pénitens font astis,, auflì-bien que lesConfesseurs aufquels ils fe confessent, & le P. Ale-xandre Çg ) remarque la même chose , ,

« ego , fili spirituals Confcíïìonem tuam prinaariò accipio , 8cS , remissionem tibi impertior, sed Deus per me, &c”. Postmo-dum facit illum capite aperiri, fi, qui cooperitur, masculus est :ïì mulier , non: si Abbas, super caput illius cucullam apponat:Et procumbens ante sanctum altare pœnitens dicat: ,, Confiteor

tibi Dominé, creator coît terra, omnia occulta cordis mei”.Et post hoc enuncîatum sijrgat , sistaturque in una parte ingres-sus ad altsare. Confesser stet in altéra, interrogetque eum cumOmni ténîtate & manseetudine, 8cc. Postquam omnia recenserasunt, & Gonfesiionem accepit, rursus subdat.infrainclinatoPœ-nitente : „ Dominus Jésus Christus Deus parcat tibi, quaecum-,, que ante viîitatem meam effatus es. Deus, 8cç". Cùm posteáÍurrexerit, illum ampleCtitur & adhortatur,. dicens: „ Ecce vo.», luntate humaniflimi, 8cc". Ubi finem fecerit huic instructio-,tsi, legit. Prafhetìa Ezechìelis, &c. Evangeliùm fecundùm Lu-c'am : „ In illo tempore, erant appropinquatttes Jesu Publicani 8c

peccatores, &c”. Recitans itaque Trisagion 8c prafcripta Tro-paria repetens, 8e, Domine propitius fis , ter; 8c, Domine parce,tçtj & Domine miferere, quadragies ; 8c inclinationes cum cruceambo similiter, quadragies; dìmittit Pœnitentem.

(a) L. 4. de Pœnit. c. 18. n. iz. Débet autem qui confite-tur tres pœnitentias, (id est genuflexiones) facere in introïtu sanc-ti Altaris, terque dicere , Confiteor tibi Pater, &c. His dictiseum erigit Confesser, 8c utroque stante Confessor eum interroga-fe debet, 8cc.

(b) Postquam eum erexit à terra, 8c eapùt tegere juíEt, cumipse considéré debet 8c interrogare, j, quodnam mandatum ser-

vare potest.

(c) Astte haie omnia (Jit-H) debet qui confefsionem alicujus

Oxcipit, eam in Ecclesia, aut alio quodam loco secreto excipere,Verdis placidis benignè eum compellare, mentèque hilari, velutiad íplendidum prandium eum vocare, ipsum monere 8c exhorta-ri, ut confiteatur 8c dicat coram eo, se peccatorum magnorumêc minorum reum este. Deinde dicat Psal. 69. cum Triíàgio,8c precentur unà paululum, curetque eum caput aperire, si vir est ,steque priùs omnino eos sedere oportet, quam confitens omniacompleverit , interrogatus videlicet particulatim de omnibus,quanta, qualiave. Cùm autem perfecerit, ille quidem dicens,uic verò audiens 8c inquirens 8c dìjudicans qus: audierit, cum,* 9 quam compleverit Pœnitens, dixeritque, fe nih.il ampliùs ha-We, ipse verò non dimittens quse non judicavit, vel non interro-gavit, vel quse Pœnitens aut oblivione aut pudore tacuit, tune Interram sese dejieiet, jacebit 8c non se eriget, ipsique Sacerdos ad-riecabitur ejusinodi, 8cc. Postea cum ipse sedet, eumque hilarifacie interrogat, qualem Pœnitentiam ex tribus pradictis velit ac-tìpere, 8cc. ,

(d) Oportet, dit il dans sen Traité de la Penitence, a la fin duTraité de la Pénitence du P. Morse, In loco nitido, prackro 8csacre, privatim extra tumultum sedere cum reverentia hilarem,a tlirno , vultùque mansueto , divinam caritatem oris habitu 8cqaoribus demonstrantem î confitentem autem cum fiducia, divinotimoré 8c reverentia in conspectu ipsius Christi sedere, cùm perc °nseíT orem Ch isto confiteatur, qui remisiionem largitur; eurtì-8be exhortari veritate, nihilque occultare.

(e) L. cit c 9 n 6. Non genufiectentes (dit-il) sed seden-te h cum reverentia 8c capite aperto , peccata confitentur.

^.Âf) Notis in Orat. super. Pœnit. p. 678. Eucholog. Graecor.à sedentes, Poenitentes pariter sedentes çro exomolegeii audmnt.

(j) Dissertât de Confess. Sacram. p. «0. Sic administratur a-

T I O N S. 171

IV. L Eglise d Occident etoit anciennement dansU même pratique. Cela fe peut voir dans l’Ordre Ro-main , (h) qui nous mârque les diverses situations oùfe tÈnoient les Pénitens publics le Mercredi des Cen-dres, pendant qu’ils confessaient leurs péchés. Le fauxAîcuin (/) répété presque lês mêmes paroles de l’Or-díe dans le Livre des Offices divins. Cela paroit auffipar un ancien Pénitenciel manuscrit de Toulouse, citépar le ( 4 ) P. Morin.

En conformité de cette pratique les Moines de Cìu-ni fe confessaient assis, comme on le peut observer des(/) paroles des anciennes coutumes de leur Monastère,recueillies par saint Udalric; Et le P. Morin assure(m) que tous les anciens Rituels témoignent, qu’au-tresois on fe confessait assis j Là raison qu’il en rend ,à l’égârd de PEglise Grecque (ce qui se peut dire ausside l’Eglise Latine) c’est que, comme les Pénitens é-toient long-tems à fe confesser, parce qu’ils fe confef-foient rarement ; qu’on leur faifoit quantité d’interro-gations ; & qu’on régloit tôûjours leurs pénitencesselon la disposition des saints Canons, 8c selon les an--nées qui y font prescrites, ils auroient été trop fati-gués 8c trop distraits, s’ils fe sussent confessés à ge-noux , ou prosternés en terre. Mais depuis que d’uncôté les pénitences font devenues arbitraires, 8c qu’eî-les ont été laissées à la prudence des Confesseurs, 8cque Tailleurs l’obligatión de les accomplir avant quéd’avoir reçû l’abfolution de sés péchés a cessé, onest tróp peu de tems à fe confesser pour demeurer assistandis qu’on fe confesse, (n) C’est pour cela que peu

à

pud Grsecos Pœnitentise Sacramentum. Peccator Patrem spiritua-lem adit, cum quo sedeas peccata íûa confitetur.

(b) Tit. Ordo in 4. séria Quadrag. 8tc. Cùm Sacerdos (Jit-il)suscepit Pœnitentem , si Laïcus est , dimislb baculo, quiíquisverò ille est, sive Laïcus, five Clericus, feu Monachus, supplici-ter inclinet se ante Sacerdotem. Tune Sacerdos dicat hanc Ora-tionem, Domine, Deus omnipotent, proprittus efio mihì peccatori,8cc. Deinde jubeat eum Sacerdos sedere contra se, & colloquicum eode suprà scriptis vitiis, sive exhortationibus, ne fortèproverecundia, aut ignavia, sive oblivione, aliquid putridum in cor-de remaneat, per quód iterum Diabolus eum ad vomitum pecca-ti reducat. . . Post ista omnia scrutata 8c pœnitentem corroboraitum , interroger eum Sacerdos ita dicens : Credis in Deum Pa-ir t m ? 8tc. Confiteatur omnia peccata sua, quse recordari potest,se hase verba : Confiteor tibi Domine,. &c. Tune dicat Sacerdos :Mìfereatur lui, 8tc. Quo facto flexis gembus in terra, 8t seperipíà irmixus ftana siippliciter tensis manibus , blando ac flebilivultu reípiciens Sacerdotem , dicat his . verbis : Multa quidem ,8tc. Quo perdicto totum se se terram prosternât,&c. Sacerdosverò patiatur eum aliquantiíper jacere prostratum, juxta quod vi-dent eum divins inspiratione compunctum. Deinde jubeat eumSacerdos surgere. Et cùm steterit super pedes suós, cum tremo-re 8t humilitate prxstoletur judicium Sacerdotis , &c. Perccptâautem sententiâ Sacerdotis iterum prosternât se pœnitens pedibusillius, petens pro se orationem fieri 8tc. Post h sec Sacerdos diacat hanc orationem : Exaudi Domine, &c.

(i) Tit. in capite jejunii.

(k) Voici comme il parle: A la fin dii Traité de là Pénis. Tit;I&cipit. Ordo, 8tc. Cùm accesserit pœnitens ad Sacerdotem, íiLaïcus est, dimiflb baculo, quisquis verò ille est, si Laïcus, siveClericus, sive Monachus, siippliciter se inclinet ante Sacerdotem,deinde jubeat eum Sacerdos sedere, 8t interroget eum, &c. Posth sec ipse pœnitens fixis genibus in terram, respiciensque Sacerdo-tem, iterum dicat, 8tc. Quo dicto iterum fe in terram proster-nât, Sec. Sacerdos verò patiatur tantisper eum jacere prostratum,8lc. Deinde jubeat eum surgere, 8c cùm steterit super pedes suoscum timoré & cantate praestoletur judicium Sacerdotis, &c. Per-ceptâ sententiâ Sacerdotis, iterum prosterner fe pœnitens pedibusillius, petens pro se orationem fieri, Lee-

(/) L. 2. c. lì.To.^.Spicileg. Si opusllabet/raserad confessionnem pro aliquo excessu venire, accedit ad Sacerdotem, ad quempotiffimum voluerit; 8c stans ante eum dexteram de mànica ex-tractam ponit super pectus, quod est signum confeffiotìis. Sur-git Sacerdos, quem praecedentem sequitur in capitulum, 8c pri-mùm ante eum petit veniam toto corpore prostratus: à quo fus.sus se levare, postquam consederit, loquitur quod habet . . . £tpostquam fuerit confessus, quod sibi jusserit Sacerdos.

(w) L. 4. de Pœnit. c. 18. n. ir. Ita omnes antiqùi Ritua-les confessionem peccatorum íedendo editam testantur

(„) Notabit Lector ( dit-il ) omnia illa Ritualia confitentem re-pr*sentare nobis sedentem, qui mos viget adhuc in Oriente. An-tiquae hujus consuetudinis , atque illius mutationis causa est inpromptu. Fréquentes , ut mine, tune temporis nori erant pec-catorum conreliiones, eo quod pœnitentise fecundùm Canonessemper imponerentur. Ideo absolutio 8c Mysteriorum commu-nio in multos ssepe annos differebantur. Quapropter cùm pecca-ta coisfitebjntur, tìeçellè erat eos diu se actione illa immorari,

V v a eata.