Ad Africanum.

15

dimittam te , nisi mihi benedixeris . Ait illi : Quodest nomen tuum ? ille dixit , Jacob . Dixit illi :IJon vocabitur amplius nomen tuum Jacob , sedIsrael erit nomen tuum , quoniam fortis fuisti cumDeo , & cum hominibus potens . Interrogavit au-tem illum Jacob , & dixit : Annuntia mihi no-men tuum . Et respondit; Cur rogas nomen meum ?Et benedixit ei illic. Et vocavit Jacob nomen lo-ci illius , Visionem Dei . vidi enim Deum faciead faciem , & salva faBa eft anima mea. Ortuscfl autem sol , quandopertransiit visio Dei. Quodvero etiam ex inspiratione prophetet , ex hisest perspicuum: Vocavit autem Jacob filios suos ,Vid. dixit; Congregamini , ut amunciem vobis qua

& fiqq. "ventura Junt vobis in novissimis diebus . Congre-

gamini , & audite filii Jacob , audite Israel pa-trem veflrum . Ruhen primogenitus meus , tu vir-tus mea , & initium filiorum meorum : durus adferendum , durus & arrogans , injuriosus fuifli ,tanquam aqua ne effervescas. „ ifcendisti enim cu-bile patris tui : tunc maculasti stratum , in quodascendisti . Similiter & reliquis impertit® be-nedictiones, qua? prophetiae sunt , ex inspira-tione prolatae sunt . Nihil igitur mirum Da-nielem quoque interdum ex inspiratione lo-quutum esse , ut cum seniores reprehendit ,interdum post insomnia, ut tute ais , vel vi-siones > alias vero Angeli apparitionem ei ob-tigisse .

11. Ali® tu® dubitationes indecentius a teproposit® mihi vis® sunt, nec satis sapere eamqu® te decet, pietatem . Satius suerit quod ate scriptum est , iisdem verbis apponere : De-inde posteaquam mirabiliter sic exclamavit , inso-lito prorsus illos redarguit modo , quo ne 'Phili-I ion quidem mimus uteretur . Is {eque enim fatisCl f uit afflante spiritu illos ob)urgaffe , sed utrum-que alterum ab altero disjunBum seorsum inter-rogat ubmam viderit eam mach ant em . Cumqueater sub TrpAp ( ilice ) diceret; respondet Trpe-Jss ( sscturum ) eum Angelum ; alteri verotat*??'» ^ lentisco ) dicenti , similiter mini-n i* ej* iri. Tem-

pUS est ut etiam cum Philistionis min, 0 com-pares aliud non absimile e libro tertio Re-gnorum , quod tamen & ipse fateberis recte„P suisse literis mandatum. En verba: Tunc appa-Wscql'.' 6 ' ruerunt dux mulieres meretrices Regi , & stete-runt coram ipso . Et dixit mulier una : In meDomine mi . Ego & mulier hxc habitabamus indomo una , & peperimus domi . Et faBum esttertia die postquam ego peperi , peperit & hacmulier . Et nos simul . JJemo erat in domo no-stra prxter nos ambas. Et mortuus est filius mu-lieris hujus noBu , quoniam dormivit super eum.Et surrexit media noBc, & sumstt filium meumcx ulnis meis . Et ego ancilla tua dormiebam.Et transtulit eum in sinum suum , & filium suummortuum transtulit in sinum meum . Et surre ximane , ut laBarem filium meum : & ille eratmortuus. Et ecce consideravi eum mane : & ec-ce non erat filius meus , quem pepereram . Et

a Hanc fuijfe curam. ) Similem ceconomiamtribuit ixx. In-terpretibus homil. 16. in serem. v6. 18. Retribuam, inquit, pri-mum duplices iniquitates eorum , &c. Illud , Primum, an im-periti id expunxerint e scriptura , an vero lxx. ceconogiia ufi ex-tinxerint , a eU s novit . Nos equidem collutis reliquis editioni-bus invenimus in contextu , & reddam, primum duplices iniqui-tates . Vide alias quas infra profert Origenes interpretum oeco-nomias.

h Mulierem quidem vocati Essa &c. ) Hieronymus IN cap. 2.Osee, Hebrteorum lingua vocatur vir: is ; unde & uxor quie deviro sumpta eß ifsa, quasi « viro, virago. Idem inqusest. Hebr.

dixit mulier altera , Tsjon; sed filius tuus est mor-tuus ; filius ante.ni meus est qui vivit . Alteravero ipsa quoque dixit , Tjon; sed filius meus estqui vivit , filius autem tuus mortuus est . Et lo-cutio sunt coram Rege, rir dixit Rex eis: Tu di-cis: hic est filius meus qui vivit , & fiu us istiusest mortuus. Et tu dicis ; %on , sed fisus meusest qui vivit , filius autem tuus mortuus est. Etdixit Rex : .Accipite mihi gladium , & attule-runt gladium coram Rege. Et dixit Rex : Divi-dite infantem vivum in duas partes , & date di-midium ejus huic, & dimidium ejus illi. Et re-spondit Regi mulier , cujus filius erat vivus( commota sunt enim viscera ejus in filio ) di-xitque; In me domine : date ei infantem vivum ,

& nolite interficere illum. Dixit altera: nec mi-hi , nec isti fit- : dividite . Et respondit Rex &dixit; Date infantem ei qua dixit; date illi eum& nolite eum interficere . Hcec enim mater ejusest . Et audivit omws Israel judicium quod judi-cavit Rex , & timuerunt a facie Regis , q uaviderunt prudentiam Dei effe in eo ad faciendumjudicium . Enimvero si liceret de iis qu® inEcclesiis seruntur pronunciare cavillatorie, po-tius duarum meretricum , quam venerabilisSusmn® historia Philistionis mimo comparan-da esset. Et quemadmodum ad populi persua-sionem non fatis erat ut diceret Salomon: Da-te huic infantem vivum , hxc enim est materejus ; ita non sufficiebat seniores a Daniele in-crepari , nisi eos ex proprio ipsorum ore con-vicisset , cum ambo dicerent se sub arborequadam illam vidisse cum juvene cubantem ,nequaquam autem consentirent qu®nam essetarbor. Et quoniam, proinde ac si compertumhaberes , dixisti Danielen! ex inspiratione le-niores judicasse , forte quidem sic convincen-tem , forte autem aliter , attende etiam h®cqu® a Daniele gesta sunt , mihi videntur si-milia judicio Salomonis , de quo testatur scri-ptura vidisse populum sapientiam Dei in illosuisse ad faciendum judicium . Hoc utique deDaniele dici postit, cum sapientia polleret ad •faciendum judicium , ab ipso judicatos fuisseemoies co quo icriptum est modo.

12. Hoc etiam parum abfuit quin me lu-geret , quod tamen necesse est ut adponam delusu verborum wp/hoi' Trphretv , & o-yjvovc"xsi<rav ; nempe in nostris scripturis quasdamexstare ceu etymologias qu® apud EIebr®osquidem affinitatem inter se habent , sed apudnos non item . Nihil ergo mirum iis qui Su-sann® historiam interpretati sunt a , hanc suis- ase curam , ut invenirent nomen aliquod deri-vatum quod aut cum hebr®o consonaret ,

( non enim id pro certo habeo ) aut cumconsonante hebr®o analogiam servaret . Quo-modo autem in nostra scriptura istud repe-riatur , exemplo ostendemus . Dicit Adam demuliere $dificata a Deo ex costa viri : Hacvocabitur mulier , quoniam ex viro suo sumtaest. Dicunt autem Hebr®i b mulierem quidem

voca-

in Genesim : H<ec vocabitur mulier quoniam ex viro sumpta eß .

Non videtur in grtcco & in latino sonare , cur muli.r appelle-tur, quia ex viro sumpta fit ; sed etymologia in hebrteo sermo-. neservatiiY . Vir quippe vocatur : is , S' mulier ista ,

reSie igitur ab Is appellatur mulier Ista . Unde & Symmachuspulchre etymologiam etiam in grecco voluit custodiv: dicens ,aurn xhyldtjcnrcu avcfsts , ori ex tb adlpos duTtis

Quod nos latine possumus dicere : Htec vocabitur Viia-go, quia ex viro sumpta est . Porro Theodotio aliam etymolo-giam suspicatus efi 3 dicens : Haec vocabitur Astinnptio , quia