Band 
Tomus primus.
Seite
36
JPEG-Download
 

z6 O Ü I G

Jigibiliter crescit . Non enim corporalibus in-crementis simul cum corpore mens usque advigesimum , vel trigesimum annum aetatis au-getur, sed eruditionibus & exercitiis adhibitisacumen quidem elimatur ingenii, quaque suntei insita ad intelligentiam provocantur, & ca-pax efficitur majoris intellectus , non corpo-ralibus incrementis aucta, sed eruditionis exer-citiis elimata . Quae idcirco non statim a pue-ro vel a nativitate recipere potest , quia in-valida adhuc & imbecilla membrorum estcompago , quibus velut organis ad exercitiumlui mens utitur , neque operandi vim susten-tare valet, nec percipiendae disciplinae exhibe-re iufficit facultatem.

7. Si qui autem limt qui mentem ipsamanimamque corpus esse arbitrentur, velim mi-a hi relponderent, a quomodo tantarum rerum ,Confer PU- tam difficilium , tamque subtilium rationes astonem in strtionesque recipiat . Unde ei virtus memo-Phxdone. j p t U nde ei rerum invisibilium contem-platio ? Unde certe incorporalium intellectusrerum corpori inest? Quomodo natura corpo-rea disciplinas artium, rerum contemplationesrationesque rimatur ? Unde etiam divina dog-mata qu® manifeste incorporea limt , sentireac intelligere potest ? Nisi sorte aliquis putetquod sicut forma ista corporea , &c habitusipse aurium vel Oculorum, confert aliquid adaudiendum , & ad videndum , & ut singulamembra qu® a .Deo formata limt , habent a*liquid opportunitatis etiam ex i pia form® qua-litate ad hoc quod agere naturaliter institutalimt: ita etiam habitum anima: vel mentis in-telligi debere arbitretur , quasi apte accommo-deque formatum ad hoc ut de singulis sentiatVel intelligat, atque ut vitalibus motibus mo-veatur. Verum qualem colorem mentis fecun-dum hoc quod mens est & intelligibiliter mo-vetur, describere quis posset, aut dicere, nonadverto . Adhuc ad confirmationem atque ex-planationem eorum quae de mente vel animadiximus, eo quod prsestantior sit totius natu-r® corpore®, etiam h®c addi possunt: unicui-que corporeo sensui substantia quadam sensi-bilis liibjacet propria in quam sensus ipse cor-poralis intenditur . Verbi gratia , visui subja-cent Colores, habitus, magnitudo: auditui vo-ces & lbnus: odoratui nidores, boni vel maliodores: gustui, sapores , tactui calida vel fri-gida , dura vel mollia, alpera vel l$via . Ho-rum autem fenilium de quibus supra diximus,

a Quomodo tantarum rerum Scc. ) Ex his sane argumentisquas profert Origenes, liquet ipsum naturam anima; in corpo-re quantumvis subtili non posuisse. Sic in Protrepfico ad mar-tyrium : Et adhuc homo vitam amae , cum demonstrationemacceperit de anima rationalis natura , quod aliquam habeat cumDeo cognationem . Jntclligibilia enim utraque sunt & invifibi-lia , & , Ut inviBa ratione demonstratur , incorporea . Necobstat quod habet lib. 1. de Principiis cap. 6. solius Dei , idestpatris & Filii & Spiritus sancti natura id proprium esse , utfine materiali substantia , '& absque ulla corporee adjeBianis'societate intelligatur subsistere. Nec quod scribit lib. 2. cap. 2.incorporeas remanere rationabiles naturas libi quidem difficilli-mum & pene impossibile videri . Et paulo post : Si vero im-possibile est hoc ullo modo affirmari , idest quod vivere prietercorpus postit ulla alia natura prteter Patrem & Filium & Spi-ritum san&urr. , necessitas consequentia ac rationis CoarBat in-telligi , principaliter quidem creatas esse rationabiles naturas :materialem vero substantiam opinione quidem & intelhBu so-lum separari ab eis .... sed numquam fine ipsa eas vel vi-xisti vel vivere . Ex his enim & similibus locis non sequiturOrigenem naturam animas & aliorum spirituum in corpore po-suisse : id solum conficitur Origenem iuxta ac Platonicos pu-tasse animas numquam corporibus omnino nudari , sed prastercrassum hoc corpus quo in hac vita induuntur, certo quodamconnexas esse aerjo corpore quod eas ubique sequitur , quod

E N I S

quia multo melior sensus sit mentis, omnibusclarum est'. Quomodo ergo non videtur ab-surdum , bis quidem au® inferiora sunt , sub-stantias esse subjectas ad intendendum : huicautem virtuti qu® melior est, id est silentissensui , nihil omnino subjici siibstantiäle , sedesse intellectualis natur® virtutem corporibusaccidentem vel consequentem ? Quod qui di-cunt, sine dubio in contumeliam ejus substan-ti®, qu® in ipsis melior est, hoc proserunt:imo vero ex hoc etiam ad ipsum Deum re-fertur injuria , cum putant eum per naturamcorpoream posse intelligi , quo scilicet secun-dum ipsos corpus sit & illud quod per cor-pus potest intelligi vel sentiri; & nolupt hocintelligi quod propinquitas qu$dam sii. mentiad Deum > cujus & ipfi. mens intellectualisimago sit , & per h®c poffit aliquid de divi-nitatis sentire natura , m axime'si ex purgatior& segregatior sit a materia corporali.

8. Verum ist® assertiones minus fortassis amctoritatis habere videantur apud eos qui exsinctis scripturis de rebus divinis institui vo-lunt , & etiam sibi inde approbari qu®runt ,quomodo, natura Dei supereminet corporumnaturam . Vide ergo si non etiam Apostolushoc idem ait , cum de Christo loquitur di-cens : Oiii e fi imago invisibilis Dei primogenitus r ia i 0 s Aomnis creatura . Non enim ( ut quidam pu- JJ ' 'taut ) natura Dei alicui visibilis effi , & aliisinvisibilis : non enim dixit Apostolus , imagoinvisibilis Dei hominibus , aut invisibilis pec-catoribus , sed valde constanter pronunciat deipfa natura Dei dicens : Imago invisibilis Dei. J os>t l,l $Sed & Joannes in evangelio dicens : Deum ne-mo vidit unquam , manifeste declarat omnibusqui intelligere possunt , quia nulla natura estcui visibilis sit Deus : non quasi qui visibilisquidem sit per naturam , & velut fragilioriscreatur® evadat atque excedat aspectum , sedquoniam naturaliter videri impossibile estQuod si requiras a me InTERPR. Hieron.quid etiam de ipsounige- * Sicut enim incon-dito sentiam , fi ne ipsi gnmm est dicere, quodquidem visibilem dicam poffit Filius -viderenaturam Dei, qua; natu- 'Patrem , ita inconve-raliter invisibilis est , ne niensefl opinari , quodtibi statim vel impium vi- Spiritus fandus pos-deatur esse vel absurdum : sit videre Filium . ,

b rationem quippe dabimus consequenter. Aliud best videre, aliud cognoscere : videri & viderecorporprn res est , cognosci & cognoscere

intel-

fervant etiam deposito crassiori , quod denique vocatur a Por-phyrio & Plotino spiritale & interius anima; indumentum .

Imo prster duplex hocee corpus, Phiioponus tertium agnoscitsubtilius & purius quod vocat capo. tspanov, tu^ipiov , &«y-yiH-Tis 1 { corpus caeleste, tethereum , & splendidum ) quodqueanimabus tribuit quaz ab effectibus corporeis liberae sunt. Pro-clus & Hierocles illud vocant, spiritale vehiculum rationabilisanim-e . At valde peregrinum in Platonicorum scriptis onorteteum esse qui in hocce duplici Interiori, vel alterutro vehiculoeos putaverit anima naturam posuisse.

* sicut enim inctmgruum est , &c, ) Hunc locum e libro I.

De Princip, profert Hieronymus in epist. 38. alias 61. ad Pani-machium. Ipsemet Rufimis invectiva prima adversus Hierony-mum fatetur luisse aliqua verba in greco incautius fortasse po-sita , qua; interpretando declinaverit , aut ad catholicum sen-sum reduxerit. Vide Origenianorum lib. 2. qusest.a. n. 17.& 18.

b Rationem quippe dabimus consequenter. ) Rufimis Invect. 1.adversus Hieronymum qiieritur ab inimicis suis falsatam fuifiehoc loco interpretationem'sciam ( Pro eo , inquit , quod noSscripsimus : rationem quippe dabimus consequenter ; isti scripse-runt : non tibi statim impium vel absurdum videatur esse ,quia sicut filius patrem non videt, ita nec spiritus sanctus vi-det filium. ) Verum nec in libris antea editis, nec in mss ul-lum hodie superest ejusmodi adulterationis vestigium.