Matt.j. 8 .

Prev. 7 . 5 .

De Principiis, Liber I. 37

intellectualis natura; est. Quicquid ergo pro-prium corporum est , hoc nec de patre est ,nec de filio sentiendum . Quod vero ad na-turam pertinet deitatis , hoc inter patrem &filium constat. Denique etiam ipse in evange-lio non dixit, quia nemo vidit patrem nisi si-lius , neque filium nisi pater , sed ait : Tffemonovit filium nisi pater , neque patrem quis novitnisi filius . Ex quo manifeste indicatur quodquicquid inter naturas corporeas videri & vi-dere dicitur , hoc inter patrem & filium co-gnoscere dicitur & cognosci , per virtutemscientis , non per visibilitatis fragilitatem .Quia igitur de incorporea natura & invisibili,nec videre proprie dicitur, nec videri : idcir-co neque pater a filio , neque silius a patrevideri in evangelio dicitur, sed cognosci.

9. Quod si proponat nobis aliquis , quaredictum est : Beati mundo corde , quoniam ipfiDeum videbunt : multo magis etiam ex hoc( ut ego arbitror ) assertio nostra firmabitur:nam quid aliud est corde Deum videre , nisi se-cundum id quod supra exposuimus mente eumanteiligere atque cognoscere ? Frequenter enimsensibilium membrorum nomina ad animam re-seruntur ita ut oculis cordis videre dicatur, idest , virtute intelligent^ aliquid intellectualeconjicere . Sic & audire auribus dicitur , cumsensitm intelligente profundioris advertit . Sic& Uti eam posse dentibus dicimus , cum man-dit , & panem comedit vita; qui de coalo descen-dit . Similiter & csteris uti membrorum officiisdicitur , quas ex corporali appellatione translatavirtutibus anims coaptantur , sicut & Salomondicit: Sensum divinum invenies . Sciebat namqueduo genera esse senluum in nobis , unum genusfenluum mortale , corruptibile , humanum: a-liud genus immortale & intellectuale , quodnunc divinum nominavit . Hoc ergo lenlu di-vino non oculorum , led cordis mundi , qua;est mens , Deus videri ab his qui digni simt po-test . Cor läne pro mente , id esi pro intelle-ctuali Virtute nominari in omnibus scripturis no-vis ac veteribus abundanter invenies. Hoc igiturmodo quamvis longe inferius quam dignum est,utpote pro infirmitate humanae intelligente na-turam Dei intelligentes , nunc quid sibi velit no-men Christi videamus.

CAPUT SECUNDUM.

De Chrißo.

'i. “DRimo illud nos oportet scire, quod aliudest in Christo deitatis ejus natura, quodest unigenitus filius patris : & alia humana na-tura quam in novissimis temporibus pro di-spensatione suscepit . Propter quod videndumprimo est quid sit unigenitus filius Dei , quimultis quidem & diversis nominibus pro rebusvel opinionibus appellantium nuncupatur . Sa-

pientia namque dicitur", sicut & Salomon di-xit : Dominus creavit me initium viarum sua- „ „ „

rum , & m opera jua antequam aliquid faceret ,ante s&cula fundavit me . j,% initio priusquamterram faceret , priusquam produceret fontes aqua-rum , antequam firmarentur montes , ante omnesautem colles generat me. Dicitur autem & pri-mogenitus , sicut dixit Apostolus : Qui efi pri- Co ' u 15 'mogenitus omnis creatura . Nec tamen alius estprimogenitus per naturam quam sapientia ,sed unus atque idem est . Denique & aposto-lus Paulus dicit : Cbriflus Dei virtus & Dei 1 - Cc/r . i.m*sapientia . .

2. Nemo tamen putet aliquid nos insubstan-tivum dicere , cum eum Dei sapientiam no-minamus ; idest ( ut exempli causa finxerim )quod eum non velut animal quoddam sapiens,sed rem aliquam qua? sapientes efficiat, intelli-gamus , prassientem se & mentibus inierentemeorum qui capaces virtutum ejus atque intelli-gente fiunt. Si ergo semel recte receptum estunigenitum filium Dei , siipjentiam ejus essesubstantialiter subsistentem , nescio si jam ultraevagari sensus noster debeat ad suspicandum ,a ne forte ipsa V 7 ilqa<ric ,, idest substantia ejuscorporeum aliquid habeat , cum omne quodcorporeum est , vel habitu , vel colore , velmagnitudine designetur . Et quis unquam fanisensus habitum , vel colorem , vel mensura;magnitudinem in sapientia requisivit per hocquod sapientia est ? b Quomodo autem extra bhujus sapientia? generationem fuisse aliquandoDeum patrem , vel ad punctum momenti ali-cujus quis potest sentire vel credere , qui ta-men pium aliquid c de Deo intelligere nove- crit, vel sentire? Aut enim non potuisse Deumdicet generare sapientiam antequam generaret ,ut eam quae ante non erat, postea genuerit utesiet : aut potuisse quidem & ( quod dici deDeo nefas est ) noluisie generare : quod utrum-que & absurdum esse & impium omnibus pa-tet : idest ut aut ex eo quod non potuit Deusproficeret ut posset , aut cum posset , dissimu-laret ac differret generare sapientiam . Propterquod nos femper Deum patrem novimus uni-geniti filii ssii, ex ipso quidem nati , & quodest ab ipso trahentis , sine ullo tamen initio ,non solum eo quod aliquibus temporum spa-tiis distingui potest , sed ne illo quidem quodsola apud semetipiäm mens intueri solet, & nu-do ( ut ita dixerim ) intellectu, atque animoconspicari. Extra omne ergo quod vel diei *vel intelligi potest initium generatam esse cre-dendum est sapientiam . In hac ipsa ergo la-piente subsistentia , quia omnis virtus ac de-formatio futura? inerat creatura? , vel eorumqua: principaliter existunt , vel eorum qu$ ac-cidunt consequenter virtute prasscicnte praffor-mata atque disposita, pro his ipsis qua; in ipsasapientia velut descripta; ac praefigurata; sue-rant creaturis , seipsam per Salomonem dicit

crea-

/

/

/

i

!

!

s° rte ipsa wroswif , ( hypostasis ) substantia ejus .a mss, in quibus tamen ante vocem vrrorte&lsl hypostasis )ccne eÄ VOX so delineata IPIYA , qute quid sibi vi

In lib • Ura 1 u 'sotn assequi possum , nisi forte legatur : i,ejus'. ns antea 'ditis legitur : ne forte ipsa idete suhstan

autem ex tra hujus sapientia generationem fuelmando Deum patrem &c. ) S i cui forte suspecta sit hoco Rufitn fides , & expressiora putet quam ut Origenis sichsc argumenta^ quibus aeternitas^filio Dei vindicatur , is lela leroi ujjctpevTci Origenis verba qtise refert Marcellus Anrastus apud Eusebium lib. i. adversus eumdem Marcellum cap

pag. 72 . Non enim Dshs empit effe pater 7 eo quod ut inter ho-mines fieri solet , pater esse nequiverat - Nam st femper perse-lius exstitit Deus , potestasque ei fuit qua fieret pater , ac bo-num est illum esse patrem talis filii , cur differt , & ex quo fi-lii potest effe pater , seipfum tanto bono privati Idem etiam di-cendum de sanBo Spiritu. Vide insuper alia Origenis locaqusprofert Athanasius lib. de Decretis Syn. p. 233. & qux infrareperies lib. 4. de Principiis in notis ad n, 28.

c de DOo. ) Ksec desunt in libb. antea editis, sed exstant inomnibus mss. .Paulopost mss. quod utrumque & absurdum es-se .. . idest ut aut ex eo . Alias, quia utrumque & abjuräumeffe 1 . , idest ut co.