84 O B, I G

maledicto proxima , cujus finis ad exufiionem ,Igitur, ex his quos assumpsimus Paulis sermo-nibus evidenter ostenditur , quod uno eodem-que opere Dei quo imbrem terras largitur ,alia quidem terra diligenter exculta fructus af-ferat bonos j alia vero quas negligenter incultaest, Ipinas & tribulos proferat. Et si quis qua-si ex persona imbrium loquens dicat: ego im-ber feci fructus bonos , & spinas ac tribulosego feci: quamvis dure dici videatur, vere ta-men dicitur j nisi enim imber suerit , nec fru-ctus nec spina; nec tribuli nascerentur : super-veniente vero pluvia utrumque terra produ-xit , Sed quamvis pluvia: beneficio terra ger-men utrumque produxerit, non tamen imbri-bus merito diversitas germinis adfcribetur, sedad illos jure culpa mali seminis reflectetur ,qui cum possent frequenti aratro terram scin-dere , & rastris gravibus torpentes glebas ver-tere , & omnes inutiles radices noxii grammisamputare atque succidere , cunctisque quibuscultus ille deposcit laboribus ac studiis purga-ta excultaque novalia venturis imbribus pra?-parare , hoc quidem facere neglexerunt : desi-dia; autem sua? aptissimos fructus , spinas actribulos metent : ita fit ut bonitas & a?quitasimbrium super omnem terram aequaliter ve-niat , sed uno eodemque opere pluvia? ea qui-dem terra qu$ culta est diligentibus utilibusque cultoribus cum benedictione miles stuctusproferat - ea vero qua; cultorum desidia obdu-ruit, spinas ac tribulos germinet. Sic ergo ac-cipiamus quod ea signa & virtutes qua? a Deofiebant , imbres quidem erant a Deo desuperministrati , propositum vero hominum & vo-luntates terra accipienda est culta vel inculta,unius quidem naturae utpote omnis terra cumterra , non tamen unius ejusdemque cultura;.Ex quo fit ut uniuscujusque propositum velinduretur virtutibus 8 c mirabilibus Dei, si in-cultum & ferum est & barbarum , & semet-ipso asperius ac spinosius fiat : aut mitescatamplius, ac tota mente se in obedientiam tra-dat , si purgatum a vitiis suerit & excultum,11. Verum ad evidentiorem rei probatio-nem superfluum non erit uti etiam «lia simi-litudine: verbi gratia, si quis diceret quia solest qui restringit., & qui resolvit , cum con-trarium sit & resolutio & constrictio: sed nonerit salsum quod dicitur , dum una eademquecaloris fui virtute sol quidem ceram solvit ,limum vero arefacit 8 c stringit: non quod vir-tus ejus aliter in limo , aliter operetur in ce-ra, sed quod limi alia , alia cera? sit qualitas,cum utique secundum naturam unum sit, quiautrumque de terra est . Ita ergo una eadem-que operatio Dei qua? per Moysen in signis acvirtutibus gerebatur , Pharaonis quidem duri-tiam arguebat , quam malitis sua? intentioneconceperat: reliquorum vero /Egyptiorum quiIsraelitis admiscebantur , obedientiam declara-bat , qui etiam cum Hebrsis pariter excessisse4 gypto reseruntur . Quod vero scriptum estquia paulatim edomaretur cor Pharaonis, utaliquando diceret: '~Ns>n longe abeatis , iter tri--dui abibitis , sed uxores veflras relinquite & in-fantes vefiros & pecora vestra ; sed & si quaalia scripta sunt per quae paulatim videtur ac-quiescere signis & virtutibus , quid aliud exhis indicatur , nisi quod agebat quidem in eoaliquid signorum & mirabilium virtus , non

E N I S

tamen quantum debet, operabatur ? Si enimtalis erat induratio qualem ?piurimi putant ,non utique inveniretur vel in paucis acquie-scere. Tropum vero vel figuram sermonis ejusqui scriptus est de induratione , etiam ex. com-muni consuetudine exponere puto quod nopvideatur absurdum. Frequenter enim benignio-res quique domini ad eos servos qui permul-tam patientiam & mansuetudinem dominoruminsolentiores improbi oresque fiunt , dicere so-lent : ego te talem feci, ego te perdidi , meate patientia pessimum feci : ego tibi causa hu-jus tam dura; & pessima? consuetudinis existo,qui te non statim per singulas culpas puniopro merito delictorum , Necesse est enim nostropum primo vel figuram sermonis adverte-re , & ita demum virtutem dicti intelligere ,nec inferre calumnias verbo cujus interioremsensum non diligentius exploremus . Deniqueapostolus Paulus evidenter de talibus tractans,ait ad eum qui permanebat in peccatis ; ^£ndivitias bonitatis ejus ac patientia & longanimi- Rom - M- 5 «.tatis contemnis , ignorans quia benignitas Dei adpoenitentiam te adducit ? Secundum duritiam au-tem tuam & impoenitens cor thesaurizas tibi ipfiiram in die ir<z revelationis justi judicii Dei .

H$c dicit Apostolus ad eum qui in peccatisest. Convertamus haec ipsa nos ad Pharaonemdici, dt vide si non ea etiam de ipso dici con-sonanter invenies, qui secundum duritiam suam& cor impoenitens thesaurizavit & recondiditsibi ipsi iram in die ira?, pro eo quod nun-quam duritia ejus ita argui & in manifestumvenire potuisset , nisi signa & prodigia suissenttam multa tamque magnifica prosecuta.

12. Quod si minus plena? videntur esse pro-bationes quas diximus , & apostolica? similitu-dini« parum munimenti habere adhuc videturassertio ; adhibeamus etiam propheticae aucto-ritatis assensum , & videamus quid etiam pro-pheta; pronuncient de his qui primo quidemrecte viventes , benignitatis Dei habere quam-plurima experimenta meruerunt , postea verout homines deliquerunt : cum quibus se quo-que unum faciens Propheta ait : Ut quid Do-mine errare nos fecisti a vm tua i Ut quare in -

durasti cor nostrum uti non timeremus nomentuum ? Convertere propter servos tuos , proptertribus hareditatis tua , ut & nos parum aliquidhareditatis capiamus de monte santto tuo. Sed & / erem. 20;7,Hieremias simihtei dicit- Seduxisti nos Domine -,

& fedutti sumus ; tenuisti & potuisti . Quod er-go ait : ^ 4 d quii Domine indurasti cor nostrumuti ne timeamus nomen tuum ? dictum ab hisqui misericordiam precabantur , morali utiquetropo accipiendum est: velut si quis dicat: utquid in tantum pepercisti nobis nec requisistinos cum peccaremus, sed reliquisti ros ut perhoc incresceret malum , & propagaretur pec-candi licentia animadversione cessante ? Sic e-quus si non assidui sessoris ferratum patiturcalcem & frenis ora ferratis ' obteritur , indu-rescit . Sic puerilis astas si nulla plaga; assidui-tate curetur, insolentem simul & ad vitia prae-cipitem juvenem reddet. Relinquit ergo Deus& negligit eos quos correptione judicarit in-dignos . Quem enim diligit Dominus , corripit , Hei. 12.6,flagellat autem omnem filium quem recipit . Exquo arbitrandum est in filiorum jam ordinem& assectum recipi eos qui flagellari a Pominomeruerint & corripi , quo scilicet & per ten-

tatio-