7 *

De Principi

tatjonum & tribulationum patientiam possintetiam ipsi dicere : Quis nos separabit a fbarita-te Dei qu.£ eft in Cbriflo Jesu ? Tribulatio ? Ananguflia ? An fames ? An nuditas ? An periculum ?An gladius ? Per hsc enim omnia manifestatur& proditur uniuscujusque propositum & per-severantis firmitas indicatur , non tam Deoqui novit omnia antequam fiant , quam ratio-nabilibus cslestibusque virtutibus, qua» utiqueprocurationem salutis humans yelut qusdamadjutrices Dei ministrsque sortita; sunt . Hivero qui nondum se tanta constantia , nequetanto affectu offerunt Deo , neque parati suntaccedentes ad servitutem Dei prsparare ani-mas suas ad tentationem , derelinqui dicuntura Deo, id est, non erudiri, pro eo quod aderudiendum parati non sunt, in posterum sinedubio tempus eorum dispensatione vel cura-tione dilata, Qui utique quid a Deo conse-quentur, ignorant, nisi prius ad beneficii con-sequendi desiderium venerint: quod ita demumfiet, si quis ante iemetipsum cognoscat, & sen-tiat quid sibi desit : & quod sibi deest, a quoqusrere vel debeat vel postit, intelligat . Quienim non intellexerit prius infirmitatem velaegritudinem luam , medicum qusrere nescit :vel certe cum receperit sanitatem , non eritgratus medico , qui non prius periculum fuilanguoris agnovit, Ita & si qui non prius ani-ma; sus vitia & peccatorum suorum cognove-rit mala , ac proprii oris consestione prodide-rit , purgari is ablolvique non poterit , neignoret sibi per gratiam concessum, suiffe quodpostidet , & divinam liberal itatem propriumbonum putet: qus res sine dubio arrogantiam,rurstis anims generat & elationem , & denuoei causa fit ruins , QUod etiam de diabolosentiendum est qui primatus suos proprios &non a Deo dafos este credidit quos habebattunc cum immaculatus erat; & impleta est in£«018.14. eo illa sententia qus dicit, quod omnis qui seexaltat , humiliabitur, Unde mihi videtur quodideo occultata sint prudentioribus & iapientio-ribus divina mysteria, quemadmodum scriptu-Oot 1 z Ta t ^ at • ne &^ or ^ fur omnis caro in confpe-l. oui.zq._ ^ ^ . A. celata, sint parvulis, his videli-cet qui posteaquam infantes facti suerint &parvuli , id est ad humilitatem se & simplici-tatem revocaverint parvulorum , tunc profi-ciunt, & cum ad perfectionem venerint , me-minerunt utique quod non jam suis virtuti-bus , sed gratia & misericordia Dei beatitudi-nem consecuti sunt,

13. Igitur Dei judicio derelinquitur is quiderelinqui debet , & patientiam habet Deussuper nonnullis peccantibus , non tamen sinecerta ratione. Sed & hoc ipsum quod patiensest, ad utilitatem ipsorum facit, quoniam qui-dem immortalis est anima cujus curam & pro-videntiam gerit : & utique quod immortale &sternum est , etiamsi non cito curetur , nontamen excluditur a salute , qus in temporaopportuniora differtur. Nam & fortassis expe-dit tardius consequi his qui venenis malitisprofundioris insecti sunt . Sicut enim medicianterdum cum possint celerius obducere vulne-rum cicatrices , prsfentem distimulant & dif-ferunt sanitatem melioris sanitatis firmiorisqueprospectu, dum melius esse norunt moram fa-cere in tumoribus vulnerum , & maligni hu-moris fluentes paulisper sinere meatus, quam

s, Liber III. 85

festinare ad superficiem sanitatis , abstrusisin venis fomitem venenati humoris includere,qui utique exclusus a solitis meatibus serpetfine dubio in interiora membrorum atque ipsavitalia viscerum penetrabit, non jam morbumcorpori, sed vitae illaturus exitium: hoc ergomodo & Deus qui noscit occulta cordis , 'tkpraenoscit futura , per multam patientiam in-dulget fieri qusdam qus extrinsecus inciden-tia hominibus provocent proferri & in lucemprocedere pastiones & vitia qus celantur in-trinsecus : ut per hsc expurgari & curari pos-sint hi qui per multam negligentiam & incu-riam peccatorum in se radices ac semina re-ceperunt , ut ejecta foras atque ad superficiemprovocata, evomi quodammodo possint & di-geri : ut etiamsi videatur quis gravioribus affi-ci malis , dum membrorum omnium sustinetconvulsiones , postit tamen cessare aliquando& desinere & satietatem capere malorum , &sic ad statum suum post multas molestias re-parari . Deus enim dispensat animos non adistud solum vitae nostrs breve tempus , quodintra sexaginta sere aut si quid amplius annosconcluditur , sed ad perpetuum & sternumtempus , tanquam stemus ipse & immortalis,immortalium quoque animarum providentiamtenens . Incorruptibilem namque fecit esse ra-tionabilem naturam , quam ad imaginem suamac similitudinem condidit : & ideo non exclu-ditur brevitate temporis hujus vitae nostrs acuris & remediis divinis anima qus immorta-lis est.

14. Sed assumamus etiam de evangeliis ho-rum qus diximus similitudines , ubi referturesse qusdam petra habens parvam & exiguam M0/M3.5.terram, in quam si ceciderit femen , cito me-moratur exoriri , ffd cum exortum suerit ,quoniam radicem non dedit in profundum ,ascendente sole sstuare dicitur & arescere quodexortum est. Qua; utique petra sine dubio proanima posita est humana pro sui negligentiaindurata , & propter malitiam saxea effbcta .

Nulli enim a Deo cor lapideum creatum est,sed per malitiam unicuique & inobedientiamCOr lapideum fieri dicitur . Sicut ergo si quisincrepet agricolam quare npn citius semina su-per terram petrosam jecerit , pro eo quod vi-deat aliam terram petrosam accepta semina ve-lociter germinasse , utique respondebit agrico-la & dicet , quia idcirco tardius semino ter-ram istam ut possit semina quae susceperit, re-tinere: expedit enim huic tali terrae ut poste-rius seminetur ne sorte citius germinata segessumma tenuis soli fronte procedens solis ssti-bus obviare non possit. Nonne qui prius incre-pabat , rationis & peritis acquiescet agricols ,

& quod prius sibi videbatur inconsequens , ra-tionabiliter factum probabit ? Ita ergo Deusuniverse creaturs sus peritissimus agricola dis-simulat & differt in aliud sine dubio tempushsc qus nobis videntur citius debuisse conse-qui sanitatem , uti ne superficies eorum ma-gis quam interna curentur . Si vero quis no-bis ad hsc objiciat : quare ergo qusdamsemina cadunt etiam super terram petrosam ,id est duram aliquam & saxeam animam ?

Dicendum ad hsc quia ne hoc quidem absquedivins dispensationis fieri providentia potest:quia nisi per hoc , non cognosceretur quidcondemnationis haberet temeritas auditus fis

per-