Contra Celsum, Lib. II. 223

ciunt , ab eis Mosaicam legern despicatui ha-beri. Imme plus illi honoris deferunt : osten*dunt enim quam alta , quam abstrusa sit la-pientia .eorum qu® sub illis latent literis , inquas numquam Judast introspexerunt , ut quiillis legendis in superficie & fabulis haerent iQuid vero abliirdum est legem esse nostra; do-ctrina? , seu , quod idem'est , Evangelii prin-cipium , cum ipse Jesus Dominus noster iis ,qui ipsi fidem non habebant , dixerit : Si cre-deretis Moysi , crederetis & mihi : de me enim illeJoan. 5.4 6. scripsit •• fi autem illius literis non creditis , quomo-Marc.1.1. do "verbis meis credetis ? Sed & Marcus unus exa Evangelistis ait : a Initium Evangelii nostri JesuChristi , sicut scriptum est in isaia Tropheta : Ecceego mitto .Angelum meum ante faciem tuam , quipraeparabit viam tuam ante te : quibus docet E-’ vangelii initium a scripturis Judaicis pendere.Quid ergo nobis adversatur id , quod CelsiJudaeus ait : Si quis enim vobis praedixit filiumDei inter homines esse venturum, fuit is nostervostri Dei Tropheta . Quid contra Christianis-mum facit, Joannem , qui Jesum baptizavit ,suisse Judaeum? Nec enim inde consequens est,ut omnis, qui credit , sive ab gentibus, sive aJudaeis ad Christianam doctrinam accedat, Mo-läicam legem literali sensu interpretatam obser-vare debeat.

5 - Postea etsi repetit Celsus quod antea de^ Jesu dixerat , illum apud Judteos suorum sce-

lerum: poenas luisse , nos non iterabimus de-fensionem , cum prior abunde sufficiat . Dein-de ..quoniam ejus Judaeus ut obsoleta & ranci-da despicit quae apud nos de mortuorum re-surrectione, de Dei judicio, de mercede justisdestinata, de igne qui injustos manet , tradun-tur ; videturque sibi Christianismum subvertis-se, cum dicit nihil novum in istis a Christia-nis doceri i ad haec respondendum est Jesumnostrum cum videret nihil a Judaeis fieriquod propheticis documentis dignum esset ,parabola fignificafle fore, ut ab illis auferreturM/ttt ri 4? regnum Dei, & gentibus daretur. Quamobrem.

vere nunc videre est Judaeos nihil praeter fa-bulas nugasque consectari , quippe qui lumineeareant quod illos in cognitionem scriptura-rum deducat; penes autem Christianos esseve-ritatem , qua hominis anima & mens erigi at-que attolli possit, quvque illos persuadet , utcivitatem habeant , non qualem terrestres Ju-,Pbiltp.jtiQ drei , terrenam , sed c®Iestem - Id manifestumest in iis , qui legis propheticarumque senten-tiarum sublimitatem perspiciunt , eamque aliis;aperire possunt-

6. Esto , Jesus ritus omnes Judaicos obser-vaverit , etiam eos. qui ad sacrificia pertinent,quid istud impedit, quominus illi ut filio Deicredatur? Jesus igitur est filius illius Dei, qui& legem & Prophetas dedit : nec nos , qui ireEcclesia fumus , violamus legem, sed, spretis:Judvorum fabulis , investigando legis & Pro-phetarum occulto sensu emendamur atque eru-dimur ? Enimvero Prophet® ut qui sensum eo-rum qu® dicunt , simplici historia legisque ver-bis & litera non circumscribant , aliquando sic^/.77.1. loquuntur , nimirum historias narraturi : Ape-b^entia' 6 ' rim 05 meum > loquar propositiones. ab initio : ali-

quando legis, ut rei obscura; & qu® nonnisi au* a t,sque Deixiliante Deo capi potest , intelligentem postu-auxiiioaonlant his verbis: Revela oculos meos , & confide * habetur.rabo mirabilia de lege tua. ?/.i 18.18.

y. Ostendant vero ubi vel in speciem arro- Nullum inganter dictum a Jesu aliquid inveniatur. Quer-. Jesu arro*modo arrogans, qui ait: Discite a me quia mi* ^ aI ^ ac , jjtis sum &' humilis corde , &- invenietis reqmemanimahus vestris ? Quomodo arrogans qui post us i n di-ccenam, veste coram discipulis deposita, accin-cium. «ctus linteo , aqua in pelvim injecta , singulo- Mattb. i.u

i-4-

a Initium &c. ) Cum bona Origenis , & aliorum , veniadixerim, verba funi Boherellj , non esse legitimum quem af-fert, istorum verborum sensum . Immo , primus-Marci versisculus seorsim est explicandus ; Incifit Evangelium Jesu chri-

rum abluit pedes , & eos porrigere recusantem ^

increpat his verbis: ISsifi lavero te , non habebis ifod.f.s.partem mecuml Quomodo arrogans, qui dicit: Lnc. 2.1.17.Ego in medio veflrum sum, non ut qui recumbit ,sed ut qui ministrat ? Arguat eum quispiam ,quod salsa protulerit , atque ut probet magnaejus suisse mendacia , dicat qu® magna , qu®parva mendacia sint . Est & alia illum refellen-di via . Nam salsum non est aliud alio magisminufve falsum ; quemadmodum nec verum estaliud alio magis minufve verum. Ecqutenam au-tem impia commisit Jesus ? H®c indicet JudaeusCelsi. An impium fuit, neglectis , qu® corpo-rum erant , c$remoniis, circumcisione , sabba-tis, diebus festis, Neomeniis, & purorum abimpuris discrimine , evehere mentem ad legeretDeo dignam , veram, spiritalem , simulque e 5 - ^ Co .,,,,, 0ficere, ut, qui legatione fungitur pro Christo,sciat Judaeis Judaeus fieri , ut Judaeos lucretur ; iis . ; Qor ^ 2Q<qui sub lege sunt, qrnst sub lege esse , ut eosquisublege sunt lucrifaciat ?

8. Addit Jud®us apud Celsum , Multos aliosiis , qui decipi voluiffent , tales potuiffe videri ,qualis fuit Jesus . Ostendat igitur non multos,non paucos , sed unum , qui tanta cum pote-state doctrinam $que humano generi utilem®que a peccatorum colluvie avocantem tradi de-,rit. Quod ait Jud®os ab iis qui in Christumcredunt reos agi, quod Jesum ut Deum recipe-re noluerint : ad id jam supra responsum est, ^l S ^ e " Subi declaravi simul & quomodo Deum illum °' n °‘iretelligimus , & secundum quid hominem essedicimus. At, inquit, quomodo nos, per quos om-nibus hominibus nunciatum est venturum a Deoqui de improbis supplicium sumeret, eum ignominiaaffecimus, postquam venit i Tam inept® intern)-,gationi respondere videtur esse ineptum . Pe-rinde est enim ac si quis diceret , nos qui tem-perantiam docuimus quomodo in hanc virtu-tem peccassemus ? Nos qui justiti®' partes tue-mur 'y quomodo injuste egissemus ? Ut enim a-»pud homines ista inveniuntur , sic humanum;erat Christo, postquam juxta prophetias venit,fidem non habere , qui Prophetis Christumventurum pr®nunciantibus credere se profite- 1 -

bantur. Quod si addenda est etiam alia causa,dicemus hoc ipsum a Prophetis fuisse pr.rdi-ctum. Clare enim Isaias dicit : Auribus audietis& non intelligetis ; oculis- aspicietis, nec tamen im 6- p.tmbimini. Incrassatum est enim cor populi hujus ,

&c. Dicant nobis quid istud sit , quod , licetaudituri & aspecturi erant Judare , praedictumtamen fuit fore , ut nec intelligerent, nec aspi-cerent quomodo aspici oportuit . Perspicuumest ipsos Jesum videntes , nesciisse qui S esset j-nec illum audientes , ex ejus dictis intellexisse

qu®

fli , filii Dei. Sicut in fine ejusdem Evangelii , apud Syrum,interpretem, additur; Exflieit Evangelium fanSium, &.c. Se-quentia vero, sip sunt invicCm -conneSiencte ; Quemadmbdum'fnediflum fuerat a Prophetis . . . Venit Joannes.