Contra Ce

Christianorum modo , sed etiam omnium ho-minum urbes, rerum publicarum formas, ma-gistratus , imperia , & bella pro patria gestadeprimat , transit ad laudationem formicarum.Hoc nempe consilio, ut quam de victu curamadhibent homines, cum formicarum agendi ra-tione conferat , & hiemis futura? provisionemextenuet ut nihilo praestantiorem illa quametiam in formicis ratione privatis ineffe putat,provisione, Ecquem eorum , qui prae simplici-tate in rerum omnium naturam penetrare nonpossunt , non avertat Celsus , quantum in seest , a serendo pressis onere auxilio , & partelaboris subeunda , cum formicas dicit , sociissuccurrere, ubi illas vident fatigatas ? Dicetenim is qui bonis nunquam disciplinis imbutussuerit , qui eas ne audit quidem : quando ni-hilo formicis meliores fumus vel cum gravissi-mo onere sublevamus oppresios , quorsum idfrustra facimus ? Ac formicis quidem utpoteratione destitutis non periculum est ne ma-gnam de se opinionem injiciat ipsarum cumhominibus operum comparatio : sed hominesqui pro sua ratione audiunt quam nihili duca-tur eorum in alios amor, non stat per Celsum,quominus ejus verbis'laedantur : nec videt se ,dum suos lectores a Christianismo vult avoca-re, etiam eos, qui Christiani non sunt , de-terrere, quominus gravissimis oneribus oppressos miserentur : cum debuerit , si quidem phi-losophus esset & mutua societatis officia calle-ret, non modo non tollere cum christianismo'ea quae in hominibus utilia sunt , sed & pa-trocinari , si. fieri posset, iis quae praiclare apudreliquos homines perinde ac apud Christianosobservantur . Quod si & reconditorum a se fru-ctuum formicae seponunt eos qui germinant ,ne caeteris quoque germinationem procurent ,& ut illis per annum vescantur; hujus rei nonexistimandum est causam in formicis esse ratio-nem, sed omnipotentem naturam , qua? etiambrutas animantes sic exornavit , ut ne minimaquidem relicta fuerit , quae impressa a naturanon serret rationis vestigia . Sed fortasse Cel-a sus, a qui Platonem in plerisque imitari amat,per haec obscure indicat , similes esse omnesanimas, nec humanam inter & formicarum autapum animam ullum esse discrimen. Quod qui-dem est deducentis animam a caeli fornice, nonsolum in humana , sed etiam in reliquorumanimalium corpora . Id vero Christiani nullomodo assentientur. Quippe qui didicerunt ho-minis animam ad imaginem Dei factam esse ,& sciunt non posse fieri , ut natura ad imagi-nem Dei condita , deletis omnino ejus linea-mentis , alia induat in bestiis ad nescio quo-rum imagines facta.

84. Ait praeterea mortuis formicis vivas pe -culiarem quemdam locum secernere , illumque abeis pro monumentis patriis haberi . Sed quantopluribus brutas animantes laudibus eifert, tan-to magis , velit nolit, Verbi , quod omniaTom. I.

a Qui Platonem &c.) Nusquam invenio apud Platonem ani-mas a pis alias ortu & origine praestantiores ,• nec scio, an ul-iibi dixerit brutorum animas perituras , aut in corpora huma-na migraturas; licet de humanis pasiim aiTeruerit, eas in bru-torum corpora detrudendas . Quoniam vero e secretioribus Py-thagorie & JEgyptiorum disciplinis hanc opinionem mutuatusest, facile induci postum, ut credam Platonem idem de bruto-rum animabus statuisse . LaHant. lib. 7. cap. 23. Pythagoras ,apud Ovidium , ( lib. 13. Met amorph, fab. 3. )

l s u m, Lib. IV 297

disposuit , extollit opus; & hominum demon-strat industriam, qua? dona brutis animantibusa natura collata exornare potuerit. Quid dieoautem brutis animantibus, quandoquidem bru-tae non sunt Celsi judicio , qua? una omniumvoce bruta? vöcantur ? Nam formicas rationeesse privatas, non judicat ille, qui de univer-sa natura dicere pollicitus est , quique vel so-lo libri titulo veritatem jactitabat . Sic enimille de formicis loquitur, ac si inter se collo-quia haberent : Dum obviis , inquit, colloquun -tur ; unde nunquam■ a via aberrant . illis igiturinefl ratio suis omnibus - absoluta partibus , com-munes habent quarumdam- generalium veritatumnotiones, & vocis usum y & de fortuitis sermo-nem faciunt - Etenim unitis cum altero collo-quium fit voce quidpiam verbis notatum de-clarante , & saepe qua? fortuita vocantur expri-mente. Ha?c vero formicis tribuere an non per-ridiculum fuerit ?

85. Nec eum pudet' adjicere , qua? quidemsuorum dogmatum ineptiam posteris omnibusperspectam factura sunt : ^Age , fi quis e calo interram despiceret , quidnam illi videretur inter-ejse discriminis inter ea qua homines , & qua for-micat apesque faciunt ? At qui e ccelo, ut po-nit, hominum & formicarum apumque factadespiceret , an is corpora hominum formica-rumque intueretur , & non videret illorumquidem intellectum ratione ductum ; harumvero principium quoddam rationis expers, im-petu , esca imaginatione , naturali, quadam cor-poris constructione motum ? Sed absurdum estcum , qui tanto intervallo in terram oculosconjiceret , velle corpora hominum & formi-carum cernere, & non potius naturam princi-piorum fontemque unde actiones fluunt, fit-ncratione pra?ditus , an non. Si omnium actio-num sontem videat, certe perspiciet discrimen,& quantum homo non solum formicis , sedetiam elephantibus antecellat . E caelo enimdespiciens , nullum aliud in brutis animanti-bus , quantalibet sint earum corpora , princi-pium animadvertet , quam , ut ita loquar ,rationis privationem ; in ratione pra?ditis autem,rationem , qua? hominibus communis est cumdivinis ccelestibusque naturis , fortasse etiam ,cum Deo ipso , & qua fit ut ad Dei imaginemcreatus esse dicatur . Et sane summi Dei ima-go, Verbum ejus est.

86. Sub haec , quasi, humanum genus magisac magis deprimere & ad brutarum animamthun conditionem dejicere studeret , velletque-nihil eorum praetermittere , quae de animali-,bus honorificentius prodita sunt ; ait eorumquibusdam arcana magiae explorata esse, ut nehinc quidem homines glorientur , iliaque infrase ducant . Ac sic ille loquitur :' Quod fi demagice arcanis sibi plaudant homines , hac re fa-pientiores illis sunt serpentes & aquilce . Tfpruntenim multa contra venena & morbos remedia ,quorumdam etiam lapidum virtutes quas curandis

P p pul-

Omnia mutantur: nihil interit ; errat , eir illinc

Huc venit, hinc illuc , & quoslibet occupat artus

Spiritus : eque feris humana in corpora transit ,

Inque feras noster , nee tempore depevit ullo .

In eodem etiam cratere omnem animam misceri , temperari-ejue tradit . Vide lib. i. contra Celsum, num. 32. 3Z. üb. 4.nurn. 54 - S^- & Üb. 3. num. 20. 21. Vide etiam Platonemin Epinom . pag. 980. 981. & in Timeo , pa?. 90. & -I.Spencer.