R

I G R N I ;$

'a

i r.;.

Joan. i.jolkid.8, i j»

b

x

4

Al^rTJo»!?

,sF i qui summo studio ad splendidam illam &incontaminatam sapientiam , ipsum lucis ceter-n® splendorem contendebant , aut jam erantconsecuti; illi ita sensibili solis & luna; & stel-larum lumine percellerentur , .ut, licet intejlli-gibilem haberent lucem, lucem veram, lucemmundi , lucem hominum , se tamen infra sen-sibilem illam lucem esse arbitrarentur .resqueilla prse.ditas adorarent : quas quidem si adora-ti Oportuisset ; sion prosecto propter illud lu-men sensibile quod multis .adorationi est , sedpotius a propter jntelligibile illud & verumlumen, adorari oportuisset; si quidem astraca-li sunt animalia ratione ,& virtute praedita, at-que ab illa sapientia , qu® lucis sterna' splen-dor est , cognitionis lumine luerunt illustrata,Nam illud eorum lumen sensibile ejus est opusqui creavit omnia ; quod autem intelligibilefortasse habent , id ex eorum libera voluntateproficiseitur °

n. At neque hoc ipium colere debent, quilumen verum, unde illud derivatur, aut Deumvident Veri luminis patrem , de quo pulchredictum est : Deus lux est & tenebra in eo 'nonsunt uttx. Sicut enim qui propter sensibile hoc& cseleste lumen solem, lunam & stellas ado-rant , non adorarent scintillam nostri hujusignis aut lucernam , quod viderent scintillamaut lucernas lumen ne comparanda quidem esise cum excellentibus illis astris qu-ae adoratio-ne digna existimant : simillime quibus perspe-ctum est quomodo Deus sit lux, & filius Deilux vera qua illuminat omnem hominem ‘venien-tem in hunc munium , & quo sensu hic dixe-rit de seipso , ego sum lux mundi ; ii solis &lun® & stellarum lumen tanquam pro parvu-la scintilla habent prae Deo qui lux ipsa est,nec illud ullo modo adorare possunt s Nequehaec de sole, luna & stellis dico , quod tantailla Dei opera deprimere velim , aut ^ Ana-xagor® sentienti illa esse massas inflammatas asisentiar ; sed quia compertum habeo Dei ejusique unigeniti divinitatem inessabili prasstantiacaeteris omnibus esse superiorem . Deinde cumnobis perseasum sit solem ipsum & lunam &stellas Deo universorum ■ preces per ejus uni-genitum adhibere , non committendum puta-?mus, ut illa precemur qu® & ipsa precantur;prssertim cum illae ipsae res malint nos adDeum, cui preces serunt, remittere, quam adse applicare & vota precesque nostras cumDeo partiri . Quam in rem perapposito hocexemplo utar . Cum 4 Salvator noster & Do-minus aliquando se audiisset magistrum bonumappellari , eum , qui sic vocabat , ad patremsuum remisit his verbis : Quid me dicis bonum ?%emo bonus , nist unus Deus pater. Id si meritodixit filius charitatis patris & imago bonitatisDei; quanto convenientius eos, qui ipsum co-

lerent , compellaret sol in hunc modum : quid ^ (r 3est quod adores me ? Dominum Deum tuum a- Materio,dorabis & illi soli servies , quem ego & qui me-curo sunt Omnes adorant cuique serviunt .. E-tiamsi tanta non sis dignitate , quisquis es ta-men , precare Verbum quod fanare te protest.:

& multo potius precare ejus patrem , qui& ad antiquos justos mißt Verbum suum & * X ° 6 '

sanayit eos & eripuit eos de .corruptionibus -eo-rum.,

12. Sic igitur Deus pro sua bonitate sionratione loci, sed per providentiam , ad homi-nes descendit& filius Dei non aliquando tan-tum , sed & semper cum suis discipulis est ,

istud promissi perficiens .: Ecce ego vobiscum sum Matt.zt.omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. 2, °-“

Et sane cum palmes fructum non postit ferre s‘ in ’ 1nisi manserit in vite ; evidens est discipulosVerbi, spirituales vitis quod Verbum est palmi-tes , ferre non posse fructus virtutis, nisi man-serint in vera vite , vi-selicet in Christo Dei,qui Christus nobiseum , qui in terra sumus ,versatur , & cum iis ubique .qui ipsi adhae-rent , nec non ubique cum iis qui ipsum ne-sciunt . Elujus rei argumento est id quod inJoannis Evangelio ait Joannes Baptista : Me- foaa.%. z6.dius vestrum stetit , quem vos nescitis , Ipse estqui post me venturus est . Jam vero absurdumest , dum illum, qui caelum & terram implet,ut ipse dicit : Tsumquid edum & terram ego Jer.7.^ 4.impleo ,? dicit Dominus , nobiseum habemus ,&prope nos , ( ejus enim verbis credo : Deus evicino ego sum & non Deus de longe , dicit Do- Uid r i^,minus ) absurdum est , inquam, velle precibusvocare solem qui ad omnia non pervadit, autlunam , aut aliud ex astris . Do vero a sole ,luna & stellis , ipse sunt Celsi verba , pluvias ,cestus , nebulas , tonitrua pracnunciari ; ut res itasit , nonne tamen setius est adorare & venera-ri Deum, cujus jussu prodicunt, quam vatici-natores ipsos ? Volo etiam ab ipsis prassgnifi-cati fulgura , fructus , proventus omnes ; &omnia illa ab iis administrari : at non idcircoadorabimus res , qu® ipse adorant; nec enimadoramus Moysen & ejus in vaticinandi mune-re successores, quamvis isti, Deo afflante, lon-ge meliora pluviis, aestibus, nebulis, tonitruis,fulguribus , fructibus , proventibusque bis no-stris omnibus praedixerint . Id quoque damussolem , lunam & stellas posse res pluviis po-tiores praenunciare : non ideo tamen astra illaadorabimus , se 4 auctorem praedictionum , &

Dei Verbum, quod earum est p minister. Sa- Cne sint Dei praecones & vere caelestes Angeli:at cur non potius colendus ille solus est quipraedicatur ,& annunciatur , quam Angeli 8cpraecones?

13. Arripit hoc etiam sibi Celsus , solem,lunam stellasque a nobis pro nihilo haberi ,

Nam

a Propter intelligibile. ) Orig. lib. I. cap. P>" Principiis ,Stella vero cum tanto ordine , ac tanta ratione moveantiir, utin nulla prorsus cursus earum aliquando visus fit impeditus ,'quomodo non cß ultra omnem fiolidipatem tantum ordinem taft-tamque disciplina rationis observantiam dicere ab irrationabi -libus exigi vel expleri ? &C. Verum in Prooemio libri primi DePrincipiis videtur aliter sentire. Be sole autem, & luna ,ßellis i. utrum animantia fint , an exanim'a , manisejh non trä-ditur . Vide etiam Pamphili "Martyris Apologet . pro Origine ,Huic dogmati favent curn multis aliis Bodinus , ( in Theatronaturis 1 ) Rtecius, ( Os anima coeli, ) Pythagoras , ( Laert.in Pythag.) Tullius , ( jn Timiso. üb, 2. De natura Deorum. )Stoici apud Tullium , ( lib. 4 . ^cad. Qn#ß.) Plato , ( in Epi'nom. pag. 982.) Lucilius Stoicus apud ~Ciceronem , ( lib. 2. dePJat. Deorum . ) Plato^ ( lib. 10»De Legibus: in Timieo, pag.

Z6.) Vide Arißotelem a lib. 2. cap, 2. De coelo . £-amdem opi-nionem ei Plutarchus adsci ibit, |ib. 2. cap. 3. De Placitis Phi-losophorum, Contrarium statuunt > Cyrilius othx. lib. 2. contraJulianum , LaSiantius ^ lib. 2. cap. 5. Hieronymus ad Avitum ,quid cavendum fit in libris De Principiis, Solem quoque , &lunam 5 Ö* äßra cetera esse animantia . SpENCEtt f Vide insu-per Huetii quiestionem octavam lib. %. Origeniairorum.

b Anayagons , ■&<:.) Vide Philon. De incorrupt. Mundi. Laer-tium in Anaxagoras vcta. Plutarchum de snperst. & Suidami«Anaxag,

c Preces adhibere. ) Vide lib. 2. Origenian. qtuest. 8. n. 1.d Salvator noßer &.c.) Vide Origenianorum lib- 2. qu^st. 2,sium. 15.

e Minißer, ) Vide questionem fecundam lib. 2. Origeniano-rum mim. xm.