a
Piat, inPh«don.
fow. i.n.
i.r;.
i.Cor.i .27.r8, LA,
Origenis Contra Celsum, Lib- VI.
sumnium bonum verbis comprehendi non posse ,aiuritque z 7 /#d ex frequenti affiduaquc consuetudinesubito in animo inflammari tanquam ex igne lu-men , ibique se ipsum alere .
4. Sed illi qui de summo bono talia scripse-runt , in Piraeum descendunt , Dianae M Deopreces oblaturi intersuturique festo ab imperi-ta multitudine celebrato: & .postquam praecla-re philosophati sunt de anima, ejusque, st mo-do bene vixerit , felicitatem descripserunt; re-lictis magnis illis rebus quas ipsis Deus mani-feflavit , humilia parvaque lapiunt, a gallum-que persolvunt ALsculapio, Invisibilia Dei ani-mo atque cogitatione contemplati suerant , &a rebus hujus mundi creatis ac sensibilibus adea, qua? solius mentis est perspicere - sese ex-tulerant , sempiternam ejus virtutem & divi-nitatem non male viderant , nihilominus ta-men evanuerunt in cogitationibus suis , & insi-piens cor eorum in alta de vero Dei cultuignorantia versatur. Illos videre est de sua sa-pientia theologiaque gloriantes provolvi ad pe-des imaginis corruptibilem hominem repraesen-tantis , ejus colendi gratia ; & interdum cumAigyptiis ad volucrum , quadrupedum , repti-liumque cultum se dejicere. Ut autem his re-bus nonnulli se erigere altius videantur, tameninvenientur commutasse veritatem Dei in menda-cium , & colere atque servire creaturae potius quamcreatori . Quare cum Graecorum lapientes &eruditi ad agenda quaedam divinitati adversan-tia errore traherentur , qua fluita sunt mundielegit Deus , ut confunderet sapientes , & ignobi ■lia , & inflrma & contemtibilia, & ea quce nonsunt , ut ea qua sunt destrueret ; idque revera ,ut non glorietur omnis caro in confpeclu Dei. At-que etiam primi nostri lapientes, Moyses om-nium veterrimus & post eum Prophet« , gna-ri summum bonum verbis explicari non posse , scri-pserunt quidem , ubi de Deo leipsum dignis& idoneis viris conipiciium exhibente locutisunt, Deum visum suille Abrahamo, Iläacö &Jacobo 5 qua natura autem , quo statu , quomodo , ail forma nostris rebus simjli , id ex-quirendum iis reliquerunt, qui se possunt prae-bere similes illis , quibus visus est Deus , &visus quidem non oculis corporis , s e d mun-do corde . Sunt etenim , teste nostro Jesu ,Beati , qui mundo corde sunt, quia ipst Deumvidebunt.
j. Jam quod ait Plato summum Bonum subi-to in anima inflammari i tanquam lumen ex igne,
id ante nostrae docuerant scripturae . illuminatevos , inquit propheta, lumine scientia. Et Join-nes aetate posterior : Quod fa£lum est in Ferbo,vita erat , & vita erat lux hominum ; qu« luxvera illuminat omnem hominem venientem in mun-dum verum & intelligibilem , ßcitque ut &ipse sit mundi lux. jlluxit enim lux illa in cor-dibus nostris ad illuminationem Evangelli gloria Deiin facie Christi . Unde vetustissimus propheta ,qui multis ante fundatum Cyri imperium ge-nerationibus vaticinatus est , utpote illo plusquam quatuordecim generationibus antiquior ,ait : Dominus illuminatio mea & Salvator meus ,quem timebo ? Et : Lucerna pedibus meis lex tua,& lumen semitis meis . Rursus : Signatum est su-per nos lumen vultus tui , Domine .Et : In lumi-ne tuo videbimus lumen . Ad quod lumen nosinvitans apud Isaiam scriptura : illuminare, in-quit , illuminare Jerusalem : venit enim lumentuum , & gloria Domini super te orta est . Etidem propheta Jesu adventum praedicens quohomines ab idolorum & simulacrorum daemo-numque cultu avertendi erant, ait sedentibus inregione & umbra mortis ortam esse lucem . Et ite-rum : Topulus qui sedebat in tenebris , vidit lu-cem magnam. Nunc vide quantum differat id,quod pulchre de summo bono dictum est aPlatone, ab iis quae Prophet« de beatorum lu-mine dixerunt . Adverte hoc etiam , verita-te, quam de summo bono Plato deprehendit,nihil ad sinceram pietatem adjuvari nec lecto-res , nec Platonem ipsum talia de summo bo-no Philosophatum : contra simplici scriptura-rum stilo asstari divino quodam ardore eos ,qui bona fide illas evolvunt, & apud quos lu-men illud alitur oleo, quo in quadam parabo-la quinque Virgines sapientes lumen lampadumsuarum sustentasse dicuntur.
6 . Quoniam vero Celsos alium ex Platonisepistola refert locum , qui sic habet : Htec stmihi viderentur populo declarari posse scribendo& dicendo 5 quid in hac vita pr^stantius facerepossem, quam scripta hominibus tam utilia evul-gare , (jr naturam in lumine collocatam omnibusexhibere ? age, de his tantisper differamus . Acprimum unicuique examinandum pro suis viri-bus permitto, habuerit-ne Plato nobilius quidatque divinius iis, quae scripsit , an non . Egovero ostendo quaedam in Prophetarum nostro-rum animo soisse scriptis majora , qu« scriptisnon mandarunt. Nam Ezechiel acceptum librivolumen > quod erat scriptum intus & foris &
in
O/e. 10.: i.
Joan.\.$ 4.& 9.
i.Cor. 4. 6 .
Psal.26. 1 .Pjal. I 18.
IOJ.
Pfal. 4. 7.PJa/,3 5.10.
Ifai . 60. 1,
Isti. p. 1.
Plato. e{ .7.
Lzech. 2. cj.& lo.& z.
I.
a Gallumque &c. ) Piat, in pbtedon.y ag. 188. Et detegens se( erat enim coopertus ) dixit , qute vox illi extrema fuit : 0 Cri-to , JEsculapio gall.um debemus , guent reddite , neque negliga-tis . Tertull. Apolog. cap. 4 6. Socratk vox est , Si demo,r.ium permittat . Idem & cum aliquid de. veritate sapie,bat deos negans , JEsculapio tamen Gallinarium proseca-1; jam in fine jubebat . .. Credo ob honorem patris . ejus ;quia Socratem Apollo sapientiflimum omnium cecinit . Etlibro De Anima , capit, i. LaBant. lib. z. cap. 20. ,, II-,, lud vero nonne summa vanitatis , quod ante mortem fa-„ miliares suos rogavit , ut TEsculapio gallum , quem vqve-„ rat , pro se sacrarent ? Timuit videlicet , ne apud Rhada-„ manthum receptorem voti reus fieret ab TEscuIapio . Demen-,, tissimum hominem putarem, fi morbo afflictus perisset: cum,, vero hoc sanus fecerit , est ipse insanus , qui eum putet este,, sapientem. At en 0 , 0 Lallanti , non te quidem dementem di.xerim; cum & prudenter & doBe scripseris non parum multa :sed Socratem , ut temporibus illis bene cordatum hominem con-tenderim ; cujus vita , ut Christian te fanBitatis imago quadam ,laudatur a scientijfimis. Te vero Platonis sens um haud.quaquamassecutum id argumento est , quod quce obvelatis traduntur figu-ris , nec nisi allegoricis enarrationibus unquam intclligenda ,ipse ut simpliciter diBa accepisti ; oblitus ( ut videtur ) senten-tia illius , Numquam futurum Platonicum , qui allegor ice^ Pia-tonem non putet intelligendum t inquit Coelius Rhodiginut ,
lib. id. cap. 12, LeB. 'Ant;.o . Hsec morituri Socratis verba CoeliusRhodiginus loco citato, Tbeodoretus etiam, ScMirandula , ma-gis candide interpretati sunt . Hic in Oratione De hominis di-gnitate . Postremo ut gallum nutriamus , nos admonebit ; ideft ytit divinam anima nostra partem divinarum rerum cognitione ,quast solido cibo , & calesti ambrosia pascamus . Hic est gallus ,cujus aspeBtim leo , ( ideft y omnis terrena potestas , ) formidat ,& reveretur - hic ille gallus , cui datam ejfe intelligentiamapud Jab legimus : boc gallo canente , aberrans, homo resipiscit rhic gallus in matutino crepusculo , cum matutinis astris Deumlaudamus , quotidie commodulatur : hunc gallum moriens Socra-tes, cum divinitatem animi fui divinitati majoris mundi copu-laturum se speraret , Msculapio ( idest , animarum Medico , )jam extra omne morbi discrimen positus , debere se dixit . Illein sermone septimo Ad Graecos de sacrificiis . Ego autem puta& Socratem Sophronisci , immolari gallum jujstsse, ut illatumcrimen refelleret : quippe quem Anytus ac Melitus , ut deos ne-gantem detulerant . Quod enim Deum scire re nulla indigere ,aperte aliis in locis declaravit. Nam & ejus quoque ista sunt ,siquidem illius dogmata Plato literis mandavit : nullius enim
necessitatis fure causa , Deus mundum fecit , ut honores videlicetab hominibus, & a diis aliis ac deemonibus referret, quasi pro-ventum quemdam pro rerum generatione percipiens , a nobis qui-dem vapores , a diis vero ac dtemttnibiis propria tujusque mini-steria . Spencer.