Contra Ce

ci , iicet hoc aut illo modo condiantur > ta-men evidens est , idque suggerit humanitas &boni publici studium, utiliorem este medicumqui multorum , quam qui paucorum sanitatiprovidet.

60. Jam vero si exemplum intellectum suit,transferendum illud est ad qualitatem rationa-bilis alimenti , quod animantibus ratione pro-ditis convenit. Tum vide an non Plato & sa-pientes Grteci, ubi bene dicunt, sint illis me-dicis similes, qui solis nobilibus consulentes ,vulgus hominum despicatui habent; Jud«ontm

i.Cor. 2,4. vero Prophet« & Jesu discipuli, repudiata il-2 Cor.1.12. k v^sicolori verborum compositione, sapien-tia hominum, ut scriptura vocat, & sapientiasecundum carnem , qu« sapientia obscure lo-qui amat, reserant illos qui cibos saluberrimaeste qualitate curant, dum verborum composi-tione utuntur , quae captui multitudinis parata& attemperata fit , non verba peregrina affe-ctant , neque illa quasi insoliti sermonis affecta-ctatione auditores avertunt . Et sane cum eolpectet rationabilis cibus, si sic loqui fas est, utpatientem & mansuetum faciat eum qui ipso ve-scitur , quomodo sermo ille non effet meliusapparatus, cujus virtute multi patientes & man-Jueti redduntur aut in illis virtutibus progres-sus faciunt , quam ille qui paucos admodum& facile numerabiles patientes & mites efficit,ut dem vel paucos effis i. Quemadmodum enimsi quis Grscus JEgyp s ios aut Syros dogmati-bus juvare vellet , ante omnia discere curaretsuturorum auditorum lmguam, & barbare, utGneci dicunt, loqui mallet ad virtutem Lgy-„>3 ptiis & Syris persuadendam, quam f v vata pro-

pria lingua , nihil JEgyptiis aut Syris prodes-se ; sic divina natura, cum Gratcis non erudi-tione claris tantum , sed etiam reliquis provi-deret, se ignoranti« multitudinis attemperavit;ut consuetis utens verbis ad audiendum impe-ritum vulgus, quod post istam introductionemfacile poltet etiam altiora sensa in sefipturisoccultata intellectu assequi. Etenim vel hominie vulgo scripturas legenti manifestum sit, mul-ta in iis esse altioris sententia; quam qu« pri-mum deprehenditur, si modo illis perscrutan-dis nos dedimus , & altiorem illam sententiameo evidentiorem fieri, q uo plus oper« ac stu-dii in ea exquirenda impenditur.

61. Ex his efficitur id quod rusticius , utCelso videtur , dixit Jesus : Tercutienti te in

Mmth.j.j. maxillam , prxbe illi & alteram'• & ei qui vult39- tecum judicio contendere & tunicam tuam tolle-

re, dimitte & pallium, plus utilitatis ad vitamattulisse , sic enunciatum, quam idem in Cri-tone dictum a Platone , quem nedum intellige-re poflint idiot«, vix illum intelligunt ii, quiliberalibus disciplinis instructi ad celebrem Grae-corum philosophiam accedunt . Considerandumprseterea praeceptum de patientia humilibus ver-bis non depravari : proinde meram esse Celsicalumniam quod ait 2 Sed de iis & aliis , quadepravant, hac sufficiant . Quisquis plura deside-raverit, facile ipse cognoscet.

62. Age nunc , videamus quae sequuntur .Sic ille : TS^unc ad alia . Ferre non possunt tem-pla , aras , simulacra . Sed neque Scytha , nequeTsomades in Lybia , neque Seres nullius Dei cul-

Tom. I.

L S U M, LlB. VI i 17 L

tores , neque gentes alia impia' & barbara . In

hac Tersas versar 1 sententia , a tesatur Herodotus fj ero -) ot ,

fm verbis : “ Scio Persas his uti legibus : simii- lib.i.

„ lacra, aras, templa construi nulla eorum lex„ jubet, imo apud eos habentur stulti qui haec„ construunt. Cujus rei ratio est mea quidem„ sententia, quod deos ex hominibus ortos non,, arbitrentur, ut Graeci . Heraclitus quoque sc„ alicubi loquitur. Er illis simulacns preces os*

,, serunt , quasi si quis curri parietibus collo-,, quium haberet, ignarus quid sint dii , quid„ sint Heroes . " Et quid illi nos docent Hera-clitea sententia sapientius ? Ille clam subindicatflultum esse preces ferre simulacris, nisi cognosca-tur quid sint dii , quid Heroes . Sic Heraclitus ,illi vero nulla exceptione simulacra contemnunt .

Si ideo , quod nec lapis , nec lignum , nec as ,nec aurum quod hic aut ille expolivit, Deus essepossit , ridicula hac sapientia . Ecquis enim niftprorsus desipiat , hac deos esse judicet, non verodona diis consecrata eorumque simulacra ? Sin pu-tant neque imagines esse deorum , siquidem aliafu deorum forma , id quod & Versis visum est,se ipsi imp- udentes condemnant . odiunt enim Deumhominem fecisse propriam imaginem , & forma si-bi ipsi sim lem . Sed concedent quidem simulacrailla quorumdam cultui d st mata esse , sive illi smi-les, sve d.lfimiies forma sint. .At negabunt deoselfe quibus illa eriguntur , & damones esse affir-mabunt , dicent que nefas effe Dei cultori Hilum da-monihm cultum tribuere.

6 3. Ad haec dicendum , si Scythae , Noma-des in Lybia , Seres quibus ait Celsus nulloseffe Deos , si aliae gentes impiae & barbarae ,si Perse ipsi non templa , non altaria , nonsimulac'-a serunt ; non idcirco eandem illis esse res hujusmodi non ferendi rationem , atquenobis . Inquirendum enim est quibus dogma-tis ad rejicienda templa & simulacra impulsifuerint ii , qui illa non ferunt : ut , si quispropter fana dogmata non illa fert, laudetur;si p-opter falsa , vituperetur . Fieri enim po-test ut diversa dogmata rei ejuslem causa sint*.

Exempli gratia , vitant adulterium Philosophiqui Zenonem Citiensem sectantur ; vitant Scquibus Epicurus placet magister ; nonnullietiam omnino idiotae . Sed vide quam diversi,ratione illi omnes ab adulterio abstineant. A-lii boni publici studio , & quia naturae repu-gnat ab animante rationis participe feminamadulterari legibus conjunctam alteri , & alte-rius hominis corrurppi domum: Epicuri verodiscipuli non ea causi adulterio abstinent, cumillo abstinent ; sed ejuod summum bonum involuptate positum existiment , multaque volu-ptati ejus officere , qui uni adulterii voluptaticedit •• qualia sunt carcer , fuga , mors , sepeetiam ante illas pcenas & pericula , dum ob-servat mariti & aliorum qui illi favent, A do-mo exitum : ita ut si sopponas adulterum ma-rito, domesticis ejus , iliisque apud quos obeiufmodi facinus male audiret , latere posse ,e' i am Epicureus voluptatis causa perpetraretadulterium. Ad idiotam quod attinet, siquan-do cum adulterii bella est occasio, sibi ab ad-ulterio temperat , in causa est plerumque nonplurium voluptatum captatio , sed legum siip-pliciorumque metus. Vides igitur factum, quodAu t unum

s Testatur Herodotus. ) Vide Herodotum lib. 1.