Contra C e l s u m, Lib. VII. 373

five ab 'Heroibus , ii omne legern a summo Deoproscriptam habet ? Tspnnc rebus singulis cum po-testate profestus est qtticumque hoc munere digna-tus est ? 1 >{on igitur qui Deum colit , is juste illumcolit , cui a Deo concessa potestas est . jgjrn enim ,inquit , fieri potest ut idem pluribus dominis ser-viat . Vide & hic quot sibi ut concessa sumat,quT tamen seria investigatione indigent alta-que & retrusi cognitione rerum qute ad hu-jus universi administrationem pertinent. Inqui-rendum enim quo sensi omnia dicantur proDei nutu administrari, pertineat-ne h$c admi-nistratio etiam ad peccata, an non. Nam si il-la administratio pertinet ad peccata non homi-num tantum , sed etiam daemonum fi quidaliud corporis expers est peccato obnoxium;videat ille, qui hoc dicit, quam absurdum sitomnia Dei arbitrio dispensari; hinc enim con-sequens est ut peccata omnia , & quidquid exvitio nascitur , pro Dei nutu administrentur;quod quidem non idem est ac si quis diceretha?c fieri non prohibente Deo , Nam si quisproprio sensi administrationem acceperit ac di-xerit ea, quse nascuntur ex vitio , administra-ri, evidens est pro Dei nutu administrari om-nia > proinde in Dei administrationem nihilpeccare eum qui peccat . De providentia ea-dem est adhibenda distinctio. Nam htec: Om-nis ex illo providentia , aliquid verum signifi-cant , cum providentia? nihil nisi justum ad-scribitur . Si vero generarim dixerimus quid-quid fit , id ex providentia fieri , etiamsi ma-lum sit, salsum est omnem ex illo este providen-tiam ; nisi sorte intelligatur , quae ex operibusprovidentiae Dei consequuntur , ea ex provi-dentia Dei fieri . Affirmat etiam , quidquid, fitsive, a Deo , five ab Angelis , five ab aliis domo-,nibus , five ab Heroibus > hoc omnia legem, haberefibi a Deo maximo proscriptam. Sed id quoquesalsum est . Neque enim naturae quae peccant,Dei legem sequuntur cum peccant. Atqui Scri-ptura docet non solum homines , sed & maiosdaemones malosque Angelos peccare.

69. Neque vero nos soli malos daemones di-cimus , sed prope omnes illi quotquot daemo-nes este credunt , Non omnia igitur legem aDeo maximo sibi praescriptam habent . Quis-quis enim sive incogitantia > sive vitio & ma-litia, sive boni ignorantia a divina lege disces-sit , is, non Dei legem , sed, ut novo & scri-fom. 8.3. pturis usitato vocabulo Utar , peccati legemhabet . Itaque ex opinione multorum qui dae-mones esse statuunt mali quoque daemones aDeo non legem habent, sed ab illa desiiscunt:nos vero tribuimus id omnibus daemonibus ,qui, cum olim tales non essent , daemones fa-cti sint ,, ex quo a via , qua: ad bonum per-ducit , aberravere; ita ut daemones species sintnaturarum quae a Deo, exciderunt. Quapropternon oportet Dei cultorem daemonibus cultum

deferre. Est & alia dsemonum vim cognoscen-di ratio ; nempe si consideretur eos a quibus-dam vocari , ut amor aut odium inspiretur ,aut quaedam actiones impediantur , aut innu-mera hujusmodi alia fiant , quorum auctoressint ii , qui carminibus magicisque incantatio-nibus norunt invocare & arcessere daemones si-mul atque libitum est. Quare omnium drino-num cultus alienus est a nobis summi Dei cul-toribus , & cultus daemonum cultus est eorumqui dii habentur : Omnes enim dii gentium do- Ps S 5 -monia , Hoc etiam inde liquet , quod in sacrisquae efficaciora videbantur arcanae adhibitae fue-rint evocationes , etiam cum primum simula-cra collocata sint & templa constructa . Quasevocationes fecerunt ii, qui artibus magicis u-tentes daemonum cultui vacabant . Atque hincest quod cgltum daemonum perinde ac perni-ciem fugiamus, censtamusque ritus illos quibusad aras , statuas , & templa utuntur Graeci ,daemonum esse cultum .

70. Dixit praeterea: Tfysine fingulis rebus pro-fe&us est potefiate a Deo accepta quisquis quolibetopere dignus habitus edi Sed hic opus est altlo-re scientia, qua definiri postit utrum quemad-modum in civitatibus carnifices & alii crude-libus quidem sed necessariis muneribus addicti-sint, ita mali daemones muni is quibusdam prae-fecti sint a Verbo Dei quod administrat om-nia} an, quemadmodum in a desertis locis la- atrones unum aliquem sibi perficiunt, sic daemo-nes quasi agminatim in diversis terrae regioni-bus collecti , sibi ipsi principem constituerintcujus ductu ipsi sirripiant & furentur homi-num animas . Qui autem de iis bene dissererevoluerit , ut Christianos aliud quidjwa-m prae-ter summum Deum & primogenitum omniscreaturae Verbum ejus & Deum colere fiigiea-tes defendat , > illum oportet enarrare istud :

Omnes quotquot venerunt ante, me , fu*es sunt & Joan. 10.8latrones , & non audierunt eos oves ; & hoc; Fur y l0non venit nifi ut furetur & maBet & perdat , &si quid aliud simile sacris in scripturis dictumlit, Ut & istud ; Ecce dedi vobis potestatem cal- Luc. 10.1 p,candi supra serpentes & scorpiones & super omnemvirtutem inimici , & nihil vobis nocebit; Sc hocaliud: Super aspidem &■ basiliscum ambulabis , & pjconculcabis leonem & draconem . Sed nihil eorumnoverat Celsis. Nam si nota illpessent, non di-xisset : "Home quidquid fit in hac universitate fivea Deo , five ab ^Angelis , five ab aliis domonibus ,five ab Heroibus , hoc omnia legem a Deo maximoproscriptam fibi habent ? Tfonne rebus fingulis pro-festus est cum potestate quisquis hoc munere digna-tus est ? Oui igitur Deum colit , non is juste colitillum cui a Deo. data potestas est . Quibus addit;

Fieri enim non potest ut pluribus dominis serviatur.

Sed hac de re in libro sequenti disputabimus.

Nam justam in molem crevit septimus iste li-ber, quem contra Celsi scriptum scripsimus.

a In desertis locis.) Vide Huetium Origcnanorum lib. 2. qu. de Angelis..

ORI-