374 ' "

ORI G E NI S

CONTRA CELSUM

LIBER. VIII

Erventum est jam eo utseptem libros absolverim;octavum nunc aggredi vo-lo . Deus & unigenitusejus Verbum adsit nobis ,ut Celsi mendacia perpe-ram inscripta verus ser-mo , strenue refutentur &religionis Christians veritas solide & quantumper materiam licebit demonstretur . Precamuritem ut quo animo Paulus, eodem & nos dicerea Cer.j 2 0 postimus, Vro Christo legatione fungimur tanquam' Deo exhortante per nos, & pro Christo legationefungi erga homines, quemadmodum Dei Verbumad amorem in se exhortatur: quippe quod vultjustiti*, veritati csteri/que virtutibus eos con-ciliare , qui , antequam Jesu Christi dogmatareciperent, in tenebris & ignorantia Dei condito-ris versabantur. Iterum dicam, det nobis Deussortem & verum sermonem , Dominum illumPst. q U j i n hello contra malitiam fortis est & potens.

Hunc ad ea veniendum est qu* Celsus posteaobjicit, & ad ea respondendum .

2. Antea qusfivit a nobis quid causa; esset,cur d*mones non colamus, & ad illa, qua» di-xit de dsemonibus, reposuimus quod nobis vi-sum est verbo divino consentaneum. Deinde adejus qusstionem , qua nos ad cultum daemo-num incitare volebat , nos respondentes fecit,fieri non posse ut pluribus dominis serviatur.'Olidi vox, ut putat, seditionis est & hominum se-gregantium & rescindentium se , ut loquitur, areliquorum hominum societate. Ejus judicio, quihoc dicunt , suos illi m Deum affeBus transferunt.Quapropter id existimat apud homines quidem ha-bere locum , servientem cuipiam male se alteri inservitutem dare , propterea quod ex diversa servi-tute detrimentum alter patiatur ; proinde qui se a-licui obligaris , hunc alteri non debere se obligare;sic que non pojse diversis heroibus , & ejusmodi d te-monibus simul serviri , quin horum alterutri statinjuria. Sed quod spe Bat ad Deum , in quem necjaBura ulla nec molestia cadit , absurdum judicateadem cautione plurium deorum cultum fugere , acfi cum hominibus , heroibus , & ejusmodi daemoni-bus ageretur. Ait p riete rea eum , qui plures deossollt , hoc ipso quid Maximo acceptum facere ,quod unum aliquid eorum > qute ad illum pertinent,colat . Addit nefas este cultum alieni deferre , cuiistud a Deo datum non est . Quapropter , inquit ,cultus omnibus delatus qui ad Deum pertinent, iUipon displicet , quia omnes illius sunt .

Z- Antequam ad sequentia pergamus, viden-dum an non non jure approbemus hoc effa-MattJa*. tum , qsfemo potest duobus dominis servire : cuisubjungitur: Mut enim unum odio habebit ; & al-terum diliget , aut unum sustinebit & alterum con-

temnet . Et mox: Tson potestis Deo servire &

Mammor,& . Hujus effati defensio postulat , utin altam abstrusemque de Diis & Dominisqu*stionem penetremus . Docet enim divinascriptura magnum esse Dominum prte omnibus diis:in quibus deos non intelligimus illos , qui ingentibus adorantur ; ( novimus namque omnesdeos gentium esse d&monia : ) sed deos, de quo- 95,? *rum synagoga prophetica; liter* faciunt mentio-nem , & summum Deum , qui illos dijudicat,

& eorum unicuique munus proprium assignat.

Nam Deus stetit in synagoga deorum, in medio au- ssfi 81>1 *tem deos dijudicabit . Deus enim est deorum Lo-minus qui per filium vocavit terram a solis ortuusque ad occasum . Jubemus etiam Deo deo-rum confiteri: didicimus pr*terea Deum non ef- fs-fe mortuorum , sed viventium . Neque h*c sola . ' 1; '

sunt in hanc rem loca , sexcenta alia referri 3possent.

4. Similia de Domino dominorum inquirere& fapere nos docent divin* liter* . Nunc e-nim ajunt: Confitemini Deo deorum , quoniam in ps. 135.2.5.fteculum misericordia ejus: confitemini Domino do-minorum , quoniam in saculum misericordia ejus inunc vero: Est Deus Rex Regum & Dominus Do- ij

minantium. Novit etiam soriptura deos qui ta-les sunt nomine tenus , & deos qui reverasunt, sive nomen habeant, sive non . Idem dedominis qui sunt & qui non sunt Paulus ait:

Etsi sunt qui dicantur dii,stve in edo, sive inter- i-Cor.S,?.ra: ut sunt dii multi & Domini multi . Deindequoniam Deus deorum per Jesum ab oriente& occasu vocat quos vult ad suam h*redita-tem ; & Christus Dei , qui est Dominus, in-de se probat omnibus dominantibus praestare,quod in omnium fines pervaserit , & ex om-nium finibus subditos sibi adfeiverit , idcircoPaulus post modo memorata: Sed nobis, inquit, r.Oot.8.6.mus Deus Vater ex quo omnia ; & unus DominusJesus Christus per quem omnia, & nos per ipsum.

Et cum hoc loco admirabile quid & arcanumprospiceret, addit: Sed non in omnibus est feien- I 5 id.ii. 7 -tia . Cum autem dicit: Sed nobis unus Deus Va-ter, ex quo omnia', & unus Dominus Jesus Chri-stus per quem omnia , hac voce nobis significat se& omnes qui ad summum deorum Deum &ad summum dominorum Dominum enituntur.

Jam ad summum Deum aseendit ille , qui in-separabiliter & in di visibiliter ipsum colit perfilium Dei Verbum & sapientiam in Jesu con-spectum , qui filius solus Deo conciliat qui-cumque modis omnibus ad Deum hujus uni-versi conditorem conantur accedere sermonum,actionum, 8 c cogitationum integritate. Ea pro- {pter iifque similia arbitror a principe hujus pi at °o ms*culi , qui se i n M-ngelum lucis transfigurat , phsdro -excogitatum hoc suisse : a Tunc sequuntur deo- a

rum

a Tunc sequuntur . ) Plato in Phitdro , pag. 24 6. Magnus igitur in cMo Jupiter , primus incedit alatum currum impellens ,