Phil o s q p h u m e n a:

457 .

b e’

f

bens Deus in anima assabre tanquam archite-ctus efformavit omnia . Deum esse * sine cor-pore , forma carere , a sapientibus tantum vi-ris comprehendi posse . Materiam potestate,quidem esse corpus, nondum vero actu : naminformem plane per sc & nullis vestitam qua-litatibus evadere corpus , postquam formas &qualitates adfciverit. Materiam igitur esse prin-cipio , eamque b LquDvamDeo, & c si n€ crea-tione mundum . Ex se quippe constare illumcenset. Consequens autem esse prorsus, ut idemquod ortum non habet , etiam d interitu ca-neat . Quatenus autem & corpus & ex multisqualitatibus & formis compositum fingitur, ea-,tenus & e generari & corruptioni esse obno-xium . Verum aliqui de Platonicis hujusmodiusi exemplo utrumque confuderunt . Velutplaustrum conservare integritatem potest affi-duo , particulatim resectum , & instauratum ,licet partes identidem pereant , ipsum tamenintegrum semper manet : ad eundem quoquemodum mundus si spectetur ratione partiummanet, ac corrumpitur, illis qua? auferuntur,instauratis & compensatis perseverat f «ternus.Deum alii S unum , sine ortu , sine interitu ,Tom.l.

Cl. Clericus in Arte Critica Tom. I. p. 607. edit AmstrUIConi. Cudworthi Systema Urteilest, p. { 6 s. scolEus

a Sint corpore . ) Vide Laert. IU. 77. & ibi VVol-

fius. ......

b JEqusvara. ) Equidem ii cum reliquis & plerisque Philo-sophis sensit Plato, dicendus est materiam originis expertem ha-buisse & ipsi Deo »qualem ; imo ex Plutarchi mente Plato duosstatuit deos sibi invicem adversos, bonum nempe & malum, quiposterior materia» nomine indigitetur : At talsum esse Plutar-chum fuse ostendit Cudworthus in System. Intellect. [ib. I. c .JV. p. 217. & 218. Majorem Hierocles meretur fidem, qui inPhotio de Platone ita ; Piato opificem Deum censuit sustinere o-mnem aspetlabiiem & inaspctiabilcm mundum nulla prius exi-stente materia produtiura . Idem cum Platone statuerunt Plato-nicorum illi, Plotinus, Porphyrius , Jamblichus , HieroclesProeliis , &c. Sic Procius in Timaeum , p. 117. Deum vocattnestaMem caujjam materis. Vide plura hanc in remapud<Cud-■worthum lib. fepe citato p ; 752. Ejusdem sementi», quod obi-ter moneo, fuerunt fEgyptli , si Jamblicho credimus ; cuiuste-stimonium re peritur a Proclo in T immun i. c. Antiquissimos'c»teroquin Philosophos materiam a Deo conditam statuisse osten-dit Edm. DicKi nfon in Phy[. Vet. & vera c. XII. p. ipj. seq.«d. Oxon. & p. 292. seq. Hamburg. CPblfius.

c Sine creatione . ) Alia fuit & contraria Platonis sententiamundum enim creatum dixit teste Laertio III. 71. Cicerone I1. de N. D. Justino Mart.. Apolog. I. p. 39 . u bi si m jse H j ei ssclis testimonium C!. Grabiits allegat in notis: conceptis verbisici asserit Plato ipse in Timao p. 484. edit. Gr. Basii. ijyd. Imoplerique ante Aristotelem Philosophi in ea seatentia fuerunt jquod ipse Aristoteles lib. I. e. X- de caelo profitetur , qui con-tra eos disputat, quod etiam facit Lucretius init, operis fui deNatura rerum. Adde Senecae praefat. ad Nat. Qim. Philosophos,hujus sententiae patronos fuse recensent Gassendus Tom. I. Opp.p. Z14. Tob. pfamierus System. Theol. Gentil. c. v. §. 2. A-damus Tribbechovius in diss.de Veritate Creationis mundi,prout a Mose descripta est , ostensa in traditionibus gentiumKilon. 1668. c. II. quae recusa est in Crenii Fascic. II. dissert.Hisior. Crit. Philolog. Imo antiquissimos omnium Philosophos"Chaldaeos, Phoenices, & Lgyptios in adstruenda mundi crea-tione consensisse fragmenta ex eorum Philosophia varia osten-dunt, quas collecta sunt a Marshamo init. Canonis Chronici,Hug. Grotio ad lib. I. de Verit. Relig. Chr. & aliis pluribus ;unde vix assentiendum puto Jo. Spencero , qui lib. I. c. IV.de LL. ritualibus Hebraeorum p. do. statuit, Mosis tempore o-lrmes de mundi aeternitate persuasos fuisse, licet Clerici conje-ctura non adeo improbanda veri ve specie destituta videatur, quip. z. a. commentar. Philolog, ad Genes, existimat locutioni Mcsai-cae Orientales quosdam mundo aeternitatem tribuen-

tes ansam dedisse. Ex quibus manifestum, non minus de Bur-neti assertione in Archaeologia Philosoph, dubitari debere, quacreationem ex nihilo omnibus antiquis Philosophis incognitamfuisse putat, quam de Aristotelis sententia , qui omnibus antese Ph.losophis veram de mundi initiis opinionem tribuere nonveretur De Platone speci at im res certa est, & miror. Aucto-rem nostrum a. ter persuasum fuisse , licet idem sentiat etiamStobseus m Eclog. Physic. FColfius . am

d Interitu carent .. ) Mundum quidem sternum statuit Pia-to, sed vix memini me legere, eum sententi® hujus argumen-ti“" 3 negato mundi initio petiisse. Imo potius miratu? Cice-ro lib. I. de Nat. D. quod Plato , qui non modo natum mun-dum tntroiuxerst , sed etiam manu pene fatium is eum dixe-rit {ore sempiternum . Conf. Gassendum Tom. I.' Opp. p. 170.b. seq. & Burneti Theoriam Telluris Sacram, üb. III. ubi diiversas gentilium de futura mundi consummatione sententias

statuifle eum ajunt . h Sic enim in legibus j-,, Deus vero , ut etiam dixere veteres , om-,, nium possidens rerum & principium & fi-,, nem & media . ,, Ea ratione unum , per-meantem 1 omnia declarat . Alii etiam multos iindefinite , cum ait : ,, Deus Deorum ego o-pifexque & pater . ,, Alii vero etiam defini-.tos, quando dicit: ,, ille igitur magnus in ca?-lo Jupiter volucris currus agitator. „ Et cumrecenset sobolem natorum e ca?lo ac terra .

Alii genitos eum statuisse quidem Deos, &eoquod geniti essent , prorsum necesse esse , utintereant , sed Dei voluntate manere immor-tales, idque in iis verbis, qua? apponit: DeusDeorum, quorum ego opifexque & pater., in-dissolubilia me volente; ,, tanquam si velit eadissolvi parvo dissolvenda negotio. Daemonumvero naturas admittit , horumque vult alioseile bonos, malos alios. Et animam expertem „nascendi k & interitus alii eum sensisse ajunt; k

cum dicat; 1 Anima omnis immortalis . Siquidem 1'

quod semper mobile, id immortale. Cumque mo-bilem per se , motuique principium demon-strat . m At alii genitam quidem , sed divina mvoluntate liberam a corruptione . Alii veroM m m com-

exponit. Aristoteles quidem & alii ea argumentandi rationeusi sunt, quam Platoni noster perperam tribuit. CPblfius.

e Generari. )■ Qualitates igitur mundi.sive partes ejus mu-tationi &• corruptioni obnoxias statuit qu* etiam sententia,fuit Heracliti & Stoicorum inprimis, ut patet ex variis'An-tonini locis. Alioquin inter Christianos Doctores vett. ac re-centi. plurimi mundum non integrum abolitum , sed tantumimmutatum iri crediderunt, de quibus legi potest G. I. VossuisThes. Theol. Disp. XVIII. p. 248. qui similem ac illis senten-*' am fert. Frist. Spanheimius Dub. E’vang. Part. III. dub. 132.& Tob. Pfannerus System. Theol. Gentil. c. XVIII. §. 6. quiconsentientes ex gentilium ccetu ib. §. 7. affert, de quibus fu-sius exponit Burnetus lib. IV. Theoria; Telluris Sacrat, qui ip-se modum innovationis futura» depingit. Ab hac opinione Persa;quoque non fuerunt alieni: vid. T h. Hyde de relig. vett. Per-sarum c. XXXI11. p. 400- rralfiu* • .... , „

f JBtemus. ) At aliter de hoc negotio judicandum esse cen--fuerunt illi, qui ex immutatione & corruptione partium mun- •di, totius corruptionem & finem prona facilique consequentiafluere demonstrarunt, inter quos pTEecipuus est Gassendus, Tom,1. Opp. p. 164. seq. C Celsius .

g Vnum. ) Id probari facile posset ex ipsa Platonis ad Diony-sium epistola, quas est XIII. ubi ha»c leguntur: Seris igitur e-pistolte initium est Deus : non feris Dii; adeo, ut si serio scri-bere voluerit, non plurium., sed unius Dei fecerit mentionem 'quem locum affert Eufeb. Prarpar. Evang. lib. H. c. 13. sed uttunisit genuinus tum alii tum inprimis Rad. Cudworthus p. 403-,lib. cit. dubitant non pra»ter rationem , cum ex Timaeo ejus ,Epinomide & libris de Legibus constet, eum Solem, Lunam &Stellas inter deos numerasse, quod ipsis locis adductis probatCudworthus L. c. qui tamen p. 403. seq.accurate demonstrat,Platonem omnium illorum deorum unum statuisse principem &supremum., cui non, tantum reliqui dii omnes, sed etiam res a-li» suam debeant originem, quam fuisse omnium fere Philoso-phorum gentilium sententiam toto illo opere eruditione planesingulari & ingenio elaborato probare conariis est Auctor doctis-.simus. rfolfiv.s ,

h JVe enim. ) Locus, quem vult Auctor, exstat lib. IV. Le-gum p. J42. ed. Basii. 1556. Forte hoc veterum ditium versusille est, qui inter Orphica fragmenta exstat : Jupiter caput ,Jupiter medium , Jupiter omnia fabricatus est . Conf. Plato inParmenide p. 145. Opp. CPolfius.

i Permeantem omnia . ) Ideo Plato in Cratylo ait , Deumeuntia regere & permeare adde Cudworthum p. 505. 1. c.Huet. in Alnet. Qua»st. 1 . r,c. n.p. ioj. &Intt.ad Act. XVII.27. qui non tantum Platonis, sed omnium fete- Philosophorumeam suisse sententiam ostendunt . De Stoicis speciatim consulimeretur Thomasius diss. XIV.de Stoica M.exust. & Menag.adLaert. VII. 147. p. 329. Wolsius.

K Et interitus. ) Idem testatur Laertius III. 67. ubi variaPlatonis loca id evincentia attulit Aldobrandinus. PVolfius.

1 Anima 1 Locus exstat in Phadro, & iatme expressus esta Cicer, lib. I. Tuse. Quu. PFotfius.

m At alii genitam. ) Plato enim animas a mente genitas essearbitratus est, quam in rem vid. Augustinus Steuchus Eugubi-nus lib. 9- de perenni philosophia c. 25. Idem alioquin animasa Deo in c»!o creatas certo numero ac deinde in corpora demis-sas statuit, quam sententiam Jo. Bapt. Crispus multis libris im-pugnavit & Jac. Thomasius Orat. XX. Is. Barrowius Tom. IV-Opp. p. 34. & alii, qui de origine animal humante commenta-ti sunt, ut Jo. Vaxius in dissert. Lips. 1669. sub Jac. Thoma-sio habita & peculiari libro de hoc argumento vernaculalingu»edito. Loca Platonis huc spectantia collegit Cudworthus p- 7 J°.

seq. lib. cit. ssEe/JiKs,