Band 
Tomus primus.
Seite
461
JPEG-Download
 

P H I L O S O

9 sed esse corpus , & gigni a ex refrigerationeambientis aeris , nec alia nominari de causa., Fatentur etiam fa e suo corpore illam

b discedere in aliud, certum statuentes animarumnumerum. Futuram quoque c combustionem &C expurgationem hujus mundi , sive totius , utquidam , sive , ut alii , partis admittunt . Sed& eum expurgari volunt per partes ; & fereinteritum & alterius ex eo generationem ap-pellant purgationem. Nihil praeter corpora da-^ ri opinantur, d corporilque per corpus negantpenetrationem : fed resiirrectiönem esse , &c omnia repleta e nihilque vacuum . Hasc quo-que Stoici.

CAPUT XXII.

De Epicuro.

E Picuro contraria pene omnium opinionibussententia placuit . Rebus universis dedit

P H U M E N A. 461

principia atomos & vacuum : vacuum quidem,ut suturorum locum; atomos vero materiam ,unde omnia veniant. Ex congressis atomis exi-stere etiam Deum , & omnia elementa , tumipsa qua» in eis omnia, vel animantia, vel alia: '*ita ut aut oriatur, aut subsistat nihil, nisi con-statum sit ex atomis. £ Atomos porro dixit esse ssubtiliisimum quid, & quo nec fieri polsitpun-ctum, nec signum omnino aliquod, neque ul-la dissectio . Atque eam ob rationem eas ap- gpellavit s atomos. Voluitque confessus licet ae-ternum & ab intereundi remotum periculo ,nihil tamen providere Deum; atque adeo pror-sus h nec esse providentiam, 1 nec fatum, sed ^ 1omnia fieri spontaneo quodam arbitrio . Et-enim desidere Deum in intermundiis , ut ipsevocat. Nam extra mundum quoddam Dei do-micilium esse judicabat, quod metacosmia nun-cupetur; oblectarique & quiestere otiosi;, &ink extrema voluptate , & 1 nullis ipsiim affici ,negotiis , neque aliis ulla facessere . Contexit *his congruam de viris sapientibus orationem ,

dicens

te animarum Stoicis tribuitur, quippe quam vel negabant, velanimum de ea profitebantur dubium. Sic Laert. 1 . 7. in Zenoneait, ex Stoicorum mente , animam post mortem permanere &tamen ejse mortalem . Hinc Carpe quidem permanentire anima -r um numquam vero val raro immortalitatis mentio fit. Quam-ssiu vero & quorum animae corporibus solutae durarent , de eoipsi dissentiebant Stoici: qua de re vide fuse differentem Gataxe-rutri ad Antonin. IV. 21. Menag. ad Laert. VII. 157. pag. 32;.C. ] Voflium 1 . 40. de Orig. & progr. Idolol. Delrionem adSenecae Troad. p, 438. seq. & inprimis Jac. Thomasmm de Stoi-ca Mundi Exustione di st. XV. ubi diversas Stoicorum de animaeinteritu senientias enumerat, ut Pametii, qui mori eas omnesdixit cum corporibus, Chrysippi, qui non omnes, sed inepto-rum tantum, & Cleanthis, qui omnes quidem, sed non nisi submundi conflagrationem interituras statuit. Nescio igitur, quoauctore hic Stoici inter assertores immortalitatis referantur . ne-que tamen hic solus est, qui ita de Stoicis statuit, fed ducemforte habuit Epiphan. lib. I. haer. V. p. 12. edit. Paris, ubi aitde Stoicis , Quod ammam.Dei partem , & immortalem afferunt .Vvolfius.

a Ex refrigeratione. ) Locum hunc nihil mutatum affert Me-nagius ad VII. 1,7. Laert. ubi Confer, qu* idem annotat, &adde Gacaxerum ad Antonin. IV. ar-.p- r 4°- seq. ubi etiam decontradictione quaedam monentur, cujus Stoicos convincit Plu-yarchus de Stoicorum contradictionibus c. 38. dum animam ,quam spi'itum igneum & calidum putant, ex refrigeratione fl-Ve infrigidatione oriri statuunt. PFolfius.

b E suo corpore illam discedere in aliud. ) Vid. Gataxer. adAnton. 1 . c. Jo. Schmidii diff. de multiplici animarum redituincorpora Lipf. i« 99 - habita. 1 'Volfius.

C Combustionem . ) Hoc Stoicorum dogma fuse & accurate ex-posuerunt Thomas, in diff. fepius citata, Hier. Magius libris 5.de mundi exustione Basii. 1562. & Gataxer. i n Orat, de Noe O-bedientia ad Hebr. XI. 7. Adversar, c. XXXIII. & ad Antonin.V. 13. XI. >. & ii- X. 7. alibique. Lipfius in Physiolog, Stoi-ca 1 . II- difs. XXL seq- Humfr. Hody in lib. anglic. de resur-rectione ejusdem corporis p. 20. seq. Hanc tamen combustionemnon statuerunt omnes: vid. Gafsenduin Tom. I. Opp. p. 17t.Sic Panaetius nominatim de ea dubitavit teste Laertio VII. 142.& aliis, quorum loca collegit Menagius, qui Stoicos hanc sen-tentiam ab Heraclito accepisse putat. Sed & ante hunc nonnul-li eamdem opinionem suam fecerunt, de quibus Thomasius p. 7.allegati libri in not. disserit. Judaeos ipsos auctores putat Vvor-thus ad Tatianum §. 5. qui eam deduxerint ex Jes. LXVI.xj. & LX V. 17. Sed hoc quidem in medio relinquimus . l-s'ol-fius.

d Corporisque . ) Locum hunc eadem prorsus ratione exhibetMenag. ad Laert. VII. 55. ubi etiam, quae ad ejus illustratio-nem pertinent, legi possunt. Confer Cudworthi Systema Intel-lect. pag. 419. seq. IVo/fiur .

e Nihilque . ) Idem de Stoicis testatur Laert. VII. 140. Plu-ra de Stoicis videri possunt apudLipsium, qui inprimis de Phy-sica & Ethica Stoicorum bene meritus est , editis libris tribusPhysiologiae Stoicae & Manuductione ad Philosoph. Stoicam sae-pius recusis & lectu _ dignissimis. Adde Jac. Thomasii dissert. deStoica Mundi exustione Lipf. 1676. in 4. quae integram fereStoicorum Philosophiam persequuntur , & locupletissimum Th.Gataxeri commentarium ad Antonini libros, quos ad se ipsuniscripsit, qui cum Antonino Lond. 1332. i n 4. & Amstel. j< 5 9 8 .sol. inter opera Gataxeri cum notis Mer. Casauboniin eosdemAntonini libros prodiit. De illo Gataxeri commentario tale ex-stat B. Morbosi in Collegio Hist. Natur. MS. Part. 1 . c. VIII.judicium: Hunc ego promtuarium -veteris doSirine moralis nonimmerito appellare possum, adeo diligenter sententias Antoninit Stoicorum scriniis depromptas cum ceteris Philosophis contu-lit . Idem lernte statuendum est de luculento Salmasii ifi Sim-.plieium commentario Lugd, Bat. 1640. in 4. edito, quem qui

legerit, procul dubio dolebit, Salmasio per fata non licuisse huicsuo commentario Colophonem imponere & destinata perficere . Expraefatione enim ** 2. b. patet, eum constituisse, Simplicium &Epictetum notis perpetuis illustrare, explicare, emendare, imolatius exspatiati ad singula, ut se datura sit occasio de omnibusPhilosophiae decretis disputandi eaque sigillatim enucleandi. Ibi-dem ** 3. prolegomena alteri animadversionum suarum partipraemittenda promittit, quae Manuductionis instar ad Philoso-phiam Stoicam esse possint. Interim non negligendi sunt Casp.Scioppius in Elementis Philosoph. Stoicae Moralis Mogunt. 1S06.sed mutile editis Buddeus de erroribus Stoicorum in Philoso-phia Morali, & Omeisius in disp. qua Stoicorum PhilosophiamMoralem Sobriam, eorumque placita cum Ghristianismo conve-nientia ostendit, Altors. 1699. in 4. Wolfius.

f Atomos.) Nec Epicurum nec alios quoscumque atomos si-mul cum vacuo principia rerum habui ste , sed atomos quidemprincipia sive elementa rerum, Vacuum vero locum & discri-minationem statuisse ostendit contra veteres & recentiores , quiin contraria fuerunt sententia , oEncius Tom. L Opp. pag.280 seq quod etiam ex sequentibus Auctoris nostri verbis de-monstrari potest. Caeterum multi Orientalium ante Epicurumatomos rerum dixerunt principia , Inani simul admisso ConsiGafsenduin 1 . c. p. 237. icemque Interpretes ad Laert. IX. 30.Nec omittendus in hoc argumento est Rad. Cudworthus An-gliis in System. Intellect. hujus Universi , qui lib. L c. I. §,5. 2 6. fuse demonstrat , plurimos & tantum non omnes anteDemocritum & Leucippum , qui plerumque hujus Systematisinventores putantur , atomos inter rerum principia numerassenec ab his dissensisse , nisi quod praeter atomos substantias quo.que spirituales & incorporeas in hoc universo agnoverint. No-vissime fusissimeque omnium idem demonstravit Edm. Dicxinsonin Physica Vet. & vera Oxon. 1702. in 4. ed. & Hamb. 1703.recusa in 8. in cujus cap. IV. p. 27. seq. fuse demonstrare conatur,illam particularum doctrinam inde a Noacho usque ad Aristo-telem viguisse per omnium gentium philosophandi rationes ,quae atomos illas sive materiam primam diversis nominibus ap-pellarint , dum tandem Leucippus & ejus assecla: atomos dixes.rint. EPolfius.

g Atomos . ) Varias hujus appellationis causas a variis sub-ministratas recenset Gassendus Tom. I. Opp. p. 257. qui eam-dem quam auctor noster rationem reddit , persuasus, ideo ato.mos dictas , non quod partibus & magnitudine destituantur ,sed quod ita solidae sint, ut divisioni & sectioni nullum locumfaciant. PWolfius.

h Nec esse providentiam . ) Epicurum providentiam divinamnegasse in vulgus notum est , & plurimis veterum testimoniis con-firmatum, quod eo minus mirandum est, cum vi principii fui ,quo materiam ab retento esse affirmavit, statuere aliter non po-tuerit . Quo magis miror , Rondellum , Philosophum alioquinacutiflimum , in lib. de vita & moribus Epicuri lectores suos per-suadere voluisse, ut crederent, providentiam ab Epicuro in du-bium non fuisse vocatam . Majorem certe fidem meretur Gas-sendus , qui cum in omnibus fere dogmatibus. acrem Epicurivindicem egerit , in hoc tamen argumento Epicuri partes &«ausam deserit , & Tom. I. Opp. lib. IV. Phyfic. cap. L.pag. 319. seq. tum sententiam tum argumenta Epicuri impugnat.

^^iNec fatum . ) Epicureorum de fato opinionem edisserit Hu- 'Grotitis in lib. de fato pag. 308. 309. Alioquin philosophusClazomenius dixit: Eorum quce fiunt nihil per fatum fieri , sedesse fatum inane nomen , quam in rem vid. Cudworthus p. 6 .System. Inteü. sl'olfiui .

x Extrema . ) Unde Deum beatum per excellentiam dixit :vid. Laert. X. 139. Hs r o!fiiu . ,

'1 Et nulli &c. ) Hac inter ratas Epicuri sententias prima elt,quam commemorat Laertius 1 . c. libi Confer Menag. P- 479 - *rroifius.

1