XXIV

P R JE F A T I O.

Animadversiones in Origenianum de scriptura sacra interpretanda

ratione fyjlhema.

I. Primum ego non inficias ierim Origeni multum deberi , quodscriptura? sacrae allegorice interpretanda? methodum a Celsi crimina-tionibus adeo solide vindicaverit, ut se ipse in hac parte quodam-modo superasse videatur. Invicte enim probat, mysticum sensum, sires generatim spectetur , non esse commentum humanum , sed ipsa-rum met scripturarum auctoritate niti, nihilque commune habere cumallegoriis Gra?corum, qua? longe post natas eorum fabulas excogitata?sunt, ut deorum quos colunt, honori consuleretur . Deinde magnietiam ponderis est in hoc auctore illa confessio, mysticos sensus nonubique scripturarum reperiri 3 major A illa , difficillimum , ne dica-tur impossibile, eos quos in se habent, investigare. Denique plurimiitem a?stimandum quod dixit de utilitate & prostantia literalis sen-sus , quo integrum religionis nostro odificium fundatur , quique adodificationem & documentum fidelium per se sufficit. Hisce enuncia-tis fere continetur quicquid boni Origeniano inest systhemati.

II. Sed paucis hisce bonis longe plura mala admixta sunt. Ac pri-mum quidem , illa , quam plurimi tamen veteres & recentiores am-plexi sunt, scripturo sacro divisio in triplicem sensum , literalem ,moralem, A allegoricum , censuro videtur obnoxia . Moralis appel-letur cujuslibet loci sensus, sibi moribus formandis inservit per melicet , modo ulterius non procedatur . Si vero in speciali colloceturclasse sensus moralis , & a literali constituatur perinde diversus , acallegoricus, id nulla solida ratione nititur, & perniciem fecum maxi-mam trahit, uti exemplo comprobatur Origenis , qui ut literalis sen-sus difficultates eluderet , ad documentum aliquod morale confugie-bat . Ad mysticum quidem sensum statim recurrere maluisset, sedquia non semper occurrebat qui sibi faceret satis, tunc in anima scri-ptura?, id est morali sensu ba?rebat. Animadvertere debuisset primummoralibus hisce documentis, cum integer semper maneat literalis sen-sus , natas ex arte critica difficultates nequaquam solvi j deinde mo-ralia ista documenta tunc solum alicujus esse pretii, cum sponte suae literali sensu profluunt. Tantum abest ut ha?c ei in mentem vene-rint , ut potius in animum induxerit suum qua?dam esse scriptura lo-ca, qua? literalem sensum prorsus excludant, & unicum moralem ad-mittant : quod omnino repugnat. Aut enim moralis iste sensus e ver-borum vocumque significatione oritur, & tunc literalis est3 aut quem-admodum principio consequentia, ita sermonis litera ipse continetur,& tunc necessario integra manet litera qua tanquam hast nititur, &unde naturali consequentia nascitur.

III. Paradoxum illud, quo multa falsa & fecum pugnantia in scri-

ptu-