In Genesim Homiliä VI.
45
ergo Dominiis esse dicitur vir mulieris , quorGert.ii.il, modo ergo iterum diceretur ad virum, Omniaquacumque dixerit tibi Sara , audi vocem ejus ?
Si quis ergo ascivit sibi in conjugium virtu-tem, audiat vocem ejus in omnibus in quibusconsilium dederit ei. Jgitur Abraham non vultjam virtutem uxorem suam dici. Donec enimuxor appellatur virtus , propria est , & cumnullo participari potest. Et est conveniens, utdonec ad perfectum veniamus, intra nos sit a-nimi virtus, & propria sit. Cum vero ad per-fectum venerimus, ita ut idonei simus & aliosdocere , tunc jam virtutem , non ut uxoremintra gremium concludamus , sed ut sororemetiam aliis volentibus copulemus . Ad hos de-_ nique qui persecti sunt, dicit sermo divinus :rov 7 ' Dic sapientiam sororem tuam esse . Secundum hocigitur Abraham Saram dicebat sororem suamesse, Permittit ergo quasi jam perfectus, ut quivult habeat virtutem.
2- Voluit tamen ahquando & Pharao acci-pere Saram, sed non in mundo corde voluit,& virtus nisi cum cordis munditia, non potestconvenire. Propterea ergo scriptura refert, quiaGfs.i 2..17. afflixit Dominus Tbaraonem afflictionibus magnisa & pessimis . Nec enim poterat a cum extermi-natore ( hoc enim interpretatur in lingua no-
Genef.zo.s. £ ra Pharao-) virtus habitare . Abimelech ve-’ ro quid dixerit ad Dominum videamus . Tuscis , inquit, Domine , quia in corde mundo feci ,Longe aliter agit Abimelech iste quam Pha-rao . Non est' ita imperitus & sordidus, sedscit quia cor mundum debet praeparare virtuti.Et quia puro corde voluit suscipere virtutemidcirco eum Deus sanat > ovante pro ipso A-braham . Et non solum ipsum, sed & ancillas
Geues,zo6 ^ US ^ anat ' Q. uid autem est quod adjecerit scri-°' ' pssira, & Dominus , inquit, non permisit ei con-tingere illam ? Si virtutis formam tenet Sara ,& in corde mundo Abimelech voluit acciperevirtutem, quid est quod dicitur quia Dominusnon permisit eum contingere illam? Abimelechb interpretatur b pater meus rex. Et videtur er-go mihi quod hic Abimelech formam teneatstudiosorum & sapstntum seculi, qui philoso-phia; operam dantes , licet non integram &■perlectam regulam pietatis attigerint ^ tamensenserunt Deum patrem & regem esse omnium ,id est, qui genuerit, & regat universa. Isti er-go quantum ad ethicam, id est, moralem phi-losophiam spectat , etiam puritati cordis ope-ram dedisse aliquatenus comprobantur, & omni• * animo , omnique studio divina; virtutis infpi-*• rationem qu$siiffe. Sed hanc non permisit Deus
contingere eos . Haec enim gratia non per A-braham , qui quamvis esset magnus , famulustamen erat, sed per Christum gentibus paraba-tur . Idcirco ergo quamvis festinaret Abraham.P e r se & jn se illud impleri, quod ad eum di-r8. cturn est, quoniam benedicentur in te omnes gen-tes •• tamen in Isaac ei ponitur repromissio, idGal z. itf. est, in Christo; sicut dicit Apostolus: dr>
•xit & feminibus quaft in multis sed tanquam inuno & semini tuo, qui efl Christus. Sanat tamenDominus Abimelech, & uxorem ejus , & an-cillas ejus.
3. Verum non mihi videtur otiosum quodnon solum uxoris, sed & ancillarum Abime-lech mentio facta est , in eo maxime , quoddicit, quia sanavit eas Deus, &pariebant • Con- Gen.zo. 17.eluserat enim illas ne parerent. Quantum possu-mus in tam difficilibus locis sentire putamusuxorem Abimelech. naturalem posse philoso-phiam dici; ancillas vero ejus , diverct & va-na pro qualitate sectarum commenta dialecti-ca; . Interea Abraham impertiri cupit etiamgentibus donum divina: virtutis , sed nondumest tempus a priore populo transire ad gentesgratiam Dei. Nam & Apostolus, licet sub aliaspecie & alia figura, dicit tamen mulierem al-ligatam esse legi , quandiu vir ejus vivit ■ Si au-tem mortuus fuerit vir , solutam esse a lege vm,ut jam non sit adultera , si fuerit cum alio viro .
Oportet ergo mori prius legem literte , ut itademum libera jam anima spiritui nubat, & no-vi testamepti matrimonium sortiatur. Hoc au-tem in quo nunc sumus , tempus est vocatio-nis gentium, & mortis legis , quo possint li-bera; anima; jam soluta; a lege viri , novo vi-ro nubere Christo • Quod si edoceri vis quo-modo lex mortua sit , considera & vi e u 1nunc sacrificia, ubi nunc altare , ubi templum ,ubi purificationes , ubi lolcronitiS p 3 .lcn .32 5 HOH~
ne mortua est in his omnibus lex ? Aut si pos-sunt isti amici & defensores literse, custodiantliteram legis . Secundum hunc ergo allegoria;ordinem , Pharao qui est homo immundus &exterminator, Saram, id est, yirtutem accipe-re omnino non poterat. Porro Abimelech, idest, qui munde & philosophice vivebat, pote-rat quidem accipere , quia in corde mundoquasrebat, se nondum tempus advenerat . Via-net ergo apud Abraham virtus, manet in cir-cumcisione, donec tempus veniat, ut in Chri-sto Jesu Domino nostro, in quo habitat omnis ^ 00 * 2 " 9 ‘plenitudo deitatis corporaliter , integra & perse-cta virtus ad Ecclesiam gentium transeat. Tuncergo & domus Abimelech , & ancilis ejus ,quas sanavit Dominus, parient Ecclesia; filios.
Hoc enim tempus est , quo sterilis parit , &quo multi sunt filii deserta , magis quam ejus Gal.qhj.qua habet virum. Aperuit enim Dominus vul-vam sterilis, & effecta est fecunda, ita ut pa-riat gentem de semel. Sed & sancti clamant ,
A dicunt: Domine , a timore tuo in ventre con- Ifai 26 8
cepimus & pepermus , spiritum salutis tua feci-pitis super terram. Unde & Paulus similiter di-cit: filioli mei quos iterum parturio , donec sor-tietur Christus in vobis. Tales ergo parturit ,
A cales filios generat omnis Ecclesia Dei. Namqui seminat in carne , de carne <sr metet corni , Q a [ at 6 8ptionem. Filii autem spiritus isti sunt, de qui-bus & Apostolus dicit , mulierem salvam su- i.Tim.i,turam per filiorum procreationem , si permanserit 15.in fide & castitate. Ecclesia igitur Dei sic in-telligat partus, sic generationes accipiat, sic pa-trum gesta decora & honesta interpretationesustollat, sie verba Spiritus sancti non ineptis& Judaicis sabulis decoloret , sed plena hone-statis, & plena virtutis atque utilitatis assignet.
Aboquin qua; nobis aedificatio erit legentibusAbraham tantum patriarcham , non solum men-titum
- Cum exterminatore . ) Pharao «terminator dicitur »radice, ^0 autem Re S™ i unde Abimelech reste interpretatur, Pa-
Jf'yS abstraxit, exterminavit. .
Hebrice patrem sonat , eum affixo V3H Patrem meum,
ter meus rex .