P/izsstR. 8,

9 . ie, n t

llebr.i Q t io.

Pxod-nAl-

ll6

O R I G

na

«reflari um puto, Sunt enim aliquanta legis mandata qua etiam novi testamenti discipuli neceflaobservatione custodiunt. Et si videtur, prius deiis ipsis quL in lege quidem scripta , sed tamenin Evangelist observanda sint, sermo moveatur:&: cum h$c patuerint, tunc jam quid in iis etiamipiritaliterlentiridebeat, requiremus. Sunt enimqui ita dicant, quia si aliquid omnino observan-dum est secundum literam, cur non & cuncta ser-ventur ? Si vero ad spiritalem intelligentiam qu®lex continet reserenda sunt, nihil omnino fecun-dum literam, sed spiritaliter debent universa di-scerni, Nos autem utriulque assertionis insolen-tiam temperantes, qualis regula in hujuscemodilegis sermonibus observanda sit , ex auctoritatedivinarum scripturarum proferre tentabimus. •Scriptum est in octavo decimo psalmo : Lex’ Homini irreprehensibilis , convertens animas , testi-monium Homini fidele sapientiam pmstans parvulis .'Precceptum Domini lucidum illuminans oculos . Ti-mor Domini castus i permanens in foculum seculi ,Juftitirc Domini reffe l&tificcintes corda , judicia Dq-.mini vera, justificata i n semetipfa , desiderabilia su-.per aurum & lapidem pretiosum multum , & dul-ciora super mei & favum , Nisi ergo essent sin-gula ista a semetipsis diversa, nunquam utiqueproprias uniquique scriptura divina differentiasindidisset, ut aliud de lege Domini diceret, aliudmandato, aliud de justificationibus, aliud dejudiciis. ergo, ut ex his ostendimus, aliud

U ' P r * ce P t um , aliud testimonium , aliudjustificatio, aliud judicium. Sed & in ipsa legeevidentior horum diff erenti desi M * ^citur : hsc est lex, & mandas & iustifkatio _nes, & praecepta, & testimonia, & judicia,prsecepit Dominus .Moysi, Cum ergo h a?c ita sehabere, & his a se invicem differre distinctioni-bus legis ipsius testimoniis approbentur , diligen-tius debemus intendere iis quae recitantur in le-ge , quia ficubi scribitur, verbi gratia, hoc essemandatum, non continuo mandatum lex acci,pienda est : vel ficubi scriptum est, ista? suncjir-stificationes , non continuo, justificationes , autlex , aut mandatum putanda sunt. Similiter au-tem & ficubi scriptum est testimonium, aut ju-dicia, non confuse unum ex caderis, sed diver-sum ab. aliis, unumquodque sentiendum est . Siereo scriptum legimus , quia lex umbram ha-beat suturorum bonorum , non continuo etiammandatum , vel justitia; vel judicia , de quibushoc non est scriptum, umbrseefle credenda; suntfuturorum bonorum , Denique, ut exempli gra-tia unum ponamus ex multis, non est scriptum,hpc est mandatum paschte , sed, hecc est lex pa-schte . Et quia lex umbra est suturorum bono-rum, lex sine dubio paschae, umbra est suturo-

rum bonorum . Cum

ve niq ad locum ii'

,, cum Hieronymo loquar circa initium lib. 14. in Ezechielem},, primitite, portiones, voluntaria dona, ministeria, victimie,,, fructus, vota, primitiva, primogenita, omnesqueoblationes,, ac pensiones sacra» duo complectebantur ; nimirum naturale„ aliquid, & aliquid, quod vocant positivum. Ad naturam sive,, ad rectam rationem moresque bonos pertinebat sacris operan-„ tium & paupertate afflictorum sustentatio Per ejusmodi col-„ lationes positum vero & certis regulis a Deo determinatum,, erat reliquum. Atque posteriori quidem per noviim testamen-„ tum abrogato , prius obligat etiam Christianos : qui tenen-,v tur, ffve dando decimas & primitias, sive alio quo EcclesiN vi-„ sum suerit modo, Clericoi um & inopum necessitatibus subve-,, nire . Hinc interdum Patres de decimis tanquam abolitis disse-„ runt, ut Lpiphanitis kteres, 8. cap.6. & Chrysostomus homil. 74 -„ in Matthanim : interdum non sublatas fuisse aiunt , ut suse,, Origenes horni ■ 1-i. in Nmneros, ubi consimiliter jsi ctTetyts„ adhibet testimonium Matth, 5. 2I . & obiter Chrysostomus

E N I S

lum qui de pascha scriptus est, in agno illo cor-porali debeo intelligere umbram esse suturi bo-ni, & hoc sentire quod pascha nostrum immola - i.Cor.J-7»tus est Christus . Simili modo invenies etiam deazymis , & de cceteris festorum dierum obser-vantiis scriptum. Quia ergo ha;c omnia sub le-gis titulo scribuntur in lege necessaria, quia lexper präsentem umbram futura bona designat ,requirere debeo qua; sint azyma suturorum bo-norum : & invenio dicentem mihi Apostolum,ut diem festum agamus , non in fermento veteris lbid.8.neque in fermento malitia & nequitu , sed in azy-mis sinceritatis & veritatis. Sed & de circum-cisione scriptum est : haec est lex circumcisio-nis . Quia ergo & circumcisio s u b legis titulocensetur, lex autem umbra est, qusro quid cir-cumcisionis umbra bonorum contineat futuro-rum , ne forte dicat mihi in umbra circumcisio-nis posito Paulus : Quia st circumcidamini , Chr i- GaUt.flus vobis nihil proderit & illud •• Tston enim qua Rom „in manifesto in carne est circumcisio , illa circum -cisio est , neque qui in manifesto in carne Judsuseft > std qui i n occulto Judceus est : & cir-cumcisio cordis i n spiritu , non Utera , cujuslaus non ex hominibus , sed ex Deo est. Htec er-go singula qUL nequaquam penitus fecundum li-teram observanda dicit Apostolus, invenies om-nia fere apud Moysen sub legis titulo designa-ri. Jam vero in eo ubi dicit, non occides , non Rom,i^.p>adulterium facies , non furaberis , & reliqua hu-juscemodi, non invenies , quoniam legis in iistitulum praemiserit, sed magis haec mandata vi-dentur, & ideo non exinanitur apud discipulosEvangelii scriptura ista, sed adimpletur ; quia< m dixi) non mandatum , sed lex habere di-nöbis ^ utu, orum bonorum ; & ideo haec

r n ul E literam custodienda sunt. Itemal.b, : Juste , ■■>*... . r. Sm qmi e fi

Quid opus est m his ai]ego,..a E-r»-. cumaedificet etiam litera r Ostendimus ergo e {f e q uae ,dam quae omnino non sunt servanda fecundumliteram legis, & esse quaedam quae allegoria pe-nitus immutare non debet , sed omnimode i tuu« dc iis continent observa J,

jmne requiro Ii sunt aliqua & secundum

literam quidem stare possint, necessario tamenin eis etiam allegoriam requirendam . Et videsi possumus hxc Apostolica & Evangelica au-ctoritate munire , Scriptum est in lege ; Tro- Gpter hoc relinquet homo patrem & matrem , &adhterebit uxori sue, & erunt duo in carne una.

Hasc quod allegorica mysteria contineant, Pau-lus , cum in epistola ssia hoc ipssim posuissetexemplum , pronunciat dicens : Mysterium hoc Ephess.T- 1magnum est , ego autem dico in Christo , & mEcclesia . Quod autem oporteat hoc etiamfecundum literam custodiri , ipse Dominus

&

,, Oratione y. adversus Jiuteos, atque Psendo-Chrys 0 ff 0mus a( j,, Matth. Z3« 2.z. Praterea ad decimas Deo Ecclesijsque persol-„ vendas habemus exhortationes 88. Ambrosii , Au"ustiso &„ aliorum. Domos tunc, inquit martyr Cyprianus In fine’tra-„ status de umtäte Ecclesia:, Ö“ f»ndos venumdabant , & t ,,e '„ sauros fibi *» czlo reponentes , distribuenda in usus indigen-,, tium pretia rtpostolis offerebant. /it nunc de patrimonia nec„ decimas damus - % & cura vendere jubeat Dominus. > em irnus„ potius & augemus. Et B-Hieronymus ad Malachit cap. j.,, Quod de decimis primitiisque diximus, que oU” 1 dabantur a,, populo sacerdotibus ac Levjtis , j n Jt cc i e jp e quoque populis„ intellegite , quibus p/^ceptum est , non soluta decimas dare„ & primitias , sed & vendere omnia qu# babent , & dare„ paaperibus, & sequi Dominum Salvatorem . Quod si facere,, nolumus , saltem Judxorum imitemur exordia , ut pauperibus,, partem demus ex toto , & sacerdotibus ac Levitis honorem de-„ bitum deferamus .