Liber

serviret Deo, prosecto non esset melior Esaujtri-tavo suo. Nunc vero tanquam flos videtur exspinis oriri Job ex posteritate Esau : sed si de-nudetur divitiis , profecto continuo denudabituretiam Dei cultura, si auferatur ab illo pecunia,prosecto non offeret ipse gratiarum actiones Deo.Ergo quia haec cogitavit diabolus cum nequiterinvidit Job, & illicite reprehendit Deum, inju-ste nihilominus atque indigne ingressufn cum An-gelis desiderans ante D^um, nec-non & hoc quodillicite deserens Job, pecuniae atque filiorum ejuspotestatem accipere cuperet , acceptaque omniasubito perderet , & cum perdidisset , aut certeJob a Deo abstraheret, aut etiam cum justumJob tormentis afficeret , nequitis sus satisface-ret. Ergo quia ut dixi desiderio suo ac consilioita venit nequissimus diabolus ante Deum , inmedio Angelorum merito venisse eum dicit ,jion quod ipse venerit , sed desiderium ejus at-que cogitatio venit. Adversus quam cogitationemrespondisse dicitur Deus , & interrogasse diabo-lum, unde veniret . Nam vero non poterant hschistorialiter scribi , neque aliter nobis recitari ,nisi ut persona recitarentur quasi ad invicem ref-%bi 4 . pondentes, ob hoc dicit : Et dixit Deus addiabolum , unde venis tu ? Non quasi interro-gans, vel qusrens, vel sciscitans dixerit: Undevenis tu ? sed culpans , & detegens , abdicansquoque atque redarguens , & iniquitatem ejusatque apostasiam, malignumque ejus livorem cir-ca Job , & circa omnes sanctos demonstrans ,dixit : Unde venis tu ? Non dixit hoc ad Ange-los , neque ad sanctas virtutes, non interrogavitspeciales minjstros unde venissent, vel unde ve-niant. In ipso enim atque in ejus voluntate, iravisionibus ejus atque ordinationibus & eunt &veniunt, & omnia perficiunt atque omnia adim-plent, & cuncta secundum ejus voluntatem ope-F/102.10. ran tur, juxta hoc quod dictum est : Benedicite»i. Dominum omnes Angeli ejus , ministri ejus , qui

facitis voluntatem ejus. Ergo quia tales sunt (an-cti Angeli , & taliter faciunt voluntatem Dei ,& in ipso eunt , & veniunt , & extra ipsumnunquam sunt, merito ergo illos non interrogatlinde veniant : malignum autem illum refugamatque apostatam interrogat , tanquam alienige-nam, tanquam exterum , tanquam adversarium,tanquam inimicum omnium bonorum. Hunc er-go interrogans dicit, Unde venis tui Ab homi-cidiis , a sanguinibus, ab adulteriis, a furtis, amendaciis, tanquam homicida, & tanquam men-dacii pater, & horum autor atque inventor exi-stens super terram : Unde venis tu? Ab interne-cione Abel, a gigantum impudicitia atque inte-ritu illorum , a turre contumaciae atque disper-sione, ab Esau aviditate atque fratris circumven-tione, a Pharaonis pertinacia atque perditione „ab Israel in deserto idolorum cultura atque rui-na, a prophetarum persecutione, ab intersectio-ne Joannis, a Judaeorum crudelitate, & ab om-nium a saeculo & usque in saeculum malorumpersectione. Omnia, inquit, mala quae super ter-ram exorta sunt , ex te initium sumserunt , &cper je sub caelo disseminata sunt, & tu cs o dia-bole omnium horum factor , & sossragator , &initium, ßc finis. Ob haec, inquit, o diabole &mors viyit, & infernus floret , & tenebrae gau-dent, & obscuritas non minoratur, & iniquitasnon deficit , & judex mortis victoriam acci-pit . Cum ergo interrogem te unde venias ,non quasi neseiens interrogo , neque ut igna-Tom. II.

Primus. 57s

rus sciscitor , sed ut reprehendens atque dete-gens , convincens atque redarguens , osten-dens quoque atque demonstrans quod ab om-ni impietatis atque injustitiae perfectione atqueoperatione venies. Die unde venis tu, zelo suc-census, iniquitate oneratus, invidia plenus? Ego, ^inquit, dedi Job , & tu invides . Ego adjeci il-li, .& tu a mu laris. Ego multiplicavi, tu verofluescis. Ego largitus sum , tu vero auferre co-naris. Apprehendam enim te , & detegam divi-na providentia, tanquam furem alienis bonis in-hiantem , & sperantem quod per haec justumJob subvertere poliis. Sed ego, inquit, & tuatniniquitatem redarguam, bona Job tibi tradendo,ut & Job justum demonstrem per tolerantiamvictoriam de te sumentem . Ob hoc ergo tan-quam interrogans dico , Unde venis tu ? Ut oc-culta tua meditatio appareat , M vehemens tuanequitia omnibus demonstretur , ut malitiosustuus livox omnibus innotescat. Pro his ergo om-nibus dico , unde venis tu ? Adversus quae res-pondens diabolus dicit : Circuivi omnem terram Job.t.j.qua sub calo est , & veni . Magniloquio atquearrogantia uteris o miserrime diabole , dationequoque atque jactantia , pc ita appareat quodomnes magniloqui , jactanticuli , arrogantes , &superbi tute nequitiie sint discipuli & apud tedidicerint ea quae Deo sunt contraria : Deus i,P<?/r.enim superbis refijht , humilibus autem dat gra-tiam . His similiter etiam Anna mater Samuelisdicit: Nolite loqui superba in superbia , & non i. Reg, i. j,exeat magniloquium ex ore vestro . Sed horumimmemor diabolus, & alios docuit, & ipse ma-gna locutus dixit : Circuivi totam terram qua j c £ t ^sub calo est. Intendite o amici quia circuisse sedicit totam terram qua; sub caelo est , sed noncarnalibus vestigiis, neque corruptibilibus gressi-bus , sed spiritali transcursu , atque incorporalitransitu universa quae sub cado sunt subito per-volans atque peragrans . Sicut ergo non corru-ptibilibus gressibus, neque carnalibus vestigiis cir-cuivit diabolus , sed in incorruptibili atque oc-culto transcursu : sic similiter cum dicit quodante Deum steterit , non facie ad faciem coramDeo stetit, sed occultis cogitationibus, & ne-quissimis meditationibus ante Deum venifle dici-tur , hoc est nequissima; ejus, cogitationes proejus increpatione steterunt ante Deum . Sed in«terim , inquit , Circuivi totam terram qtue subcalo est , & neni. Sed, male gloriaris; & malaest hac tua gloriatio . Terram ei retiis , sed adcadum non reverteris . Ea qua; sob cado suntperagras, sed illa qua in excelsis sunt non pos-sidebis. Cireuivi omnem terram qua sub calo eß .

Circuivit non carnalibus vestigiis , sed circuitio-nibus iniquitatis, non terrenis gressibus, sed spi-ritalibus seductionibus , Circuivi totqm terramqua Jub calo est. Non per temporum- spatiacir-cuisti, sed subito, celeriter , ac velociter omniaqua sub calo sunt peragrasti, & omnia qua iaaere sunt pervolando , A cuncta qua sob calosunt inspiciendo , subito ab oriente ad occasumtranseundo , & z meridiano ad aquilonem per-volando, & ea quse per quaruor terminos orbisin omnibus gentibus, & provinciis, 8 c regioni-bus atque linguis fiunt, vel dicuntur videns, &audiens , & sejens , non tanquam in prasentiahabens , sed tanquam spiritus volans , & omniaqua voce dicuntur audiens , & qua operibusfiunt universa videns, ea vero qua in corde at-que intra animum tractantur, nesciens. Si enim

Cccc ho-