LZI EX O R X G E N

gnificat . Non tamen qui ad dexteram est se-Atac x ^ ent * s throno, libri caput dicitur, sed liber

^poc.i.u ß ri p tl4s - nUls fons . Verumtamen , inquit

J oannes, Nemo poterat neque in cielo , neque interra , neque subtus terram aperire fibrum il-lum , neque videre eum , nist solus ille qui vi-cit leo de tribu Juda , radix David . Quin &aliud capitulum libri scriptum comedisse Joan-nem invenies in Apocalypsi . Non enim plusquam capitulum comedere potest humana na-tura.

£ t scripta erant in eo lamentatio 0» carmen,)Carmen quidem sanctis, lamentatio vero iis pec-catoribus, quorum non sit desperata salus; vedemum iis qui punientur.

CAPUT HI.

£t cibavit me capitulo. ) Hinc maxime li-quet humanam naturam nihil amplius comede-re poste quam capitulum, quod ipsum Dei ma-nus vorandum tradat. Qui enim vero comeditillud, evolvente ipsum manu & offerente come-dit, Ut ejus scilicet evolutione singula quaequein eo scripta percipiat, mandensque capitulum ,ipsumque evolvendo , cuncta in eo exarata nonsolum ante , verum etiam retro in spiritalemventrem recipiat. Arbitror autem, per capituliquidem anteriora significari prsecipua dogmata ,item quae ad sanctos, & promissiones , necnonqua? ad beatos eorumque vita; institutionem acdisciplinam spectant; per posteriora vero , qua?ad puniendos, ac modum cruciatus eorum per-tinent, vel qua? in rerum creatione consequutasiint ea quae primario velutque ex instituto edi-ta fuerunt. Ac primaria & qua» ante sunt, car-mine significantur ; reliqua vero lamentatione &vae . Eos igitur qui se peccatis obnoxios fece-runt , atque a salutis dogmatis prorsus aberra-runt, lugeri existimo ; carmen vero beatis re-promitti j iis denique qui e beatitudine omninoexciderint, vae denuntiari . Potest sic quoquegustare , & qui panem vivum de ccelo delap-‘ Ium in scientia gustavit, quique aliquando de-fletus est, dignus fieri beatitudine . Ac Theo-dotio quidem juxta ac Septuaginta; Symmachusautem non valde discrepanter , lamentationes ,

& querimoniam , ac carmen lugubre ; Aquila ve-ro, scripta , inquit, erat in eo creatio, & col-latio , & erit . Ac forte per hoc juxta illumsignificatur de creatione este scriptum, ac velu-ti de parte quam unusquisque nactus esset. Bo-norum tandem quse sunt eventura, promissionespalam est voce, erit, designari.y. hJon ad populum profundi labii. ) Nisi enimsuperficie tenus sermones suos haberent, sedcor eorum ob sensuum altitudinem illorum osesset, neutiquam tu ad domum Israel ingressusesses . Sed neque gravis lingua» sunt ; eorumnamque lingua seu sermo nihil grave elegansqueaut firmum habet, sed vani eloquii sunt. Un-de necesse est ut ad illos vadas , qui moribustuis inferiores sunt . Ad laudem igitur dictumest : Profundi labii & gravis Ungue . Atquehaec quidem dicta sunt. Et vide num haec va-ticinatus sit Propheta de gentibus , qua? alia?sunt a domo Israel, & quas non audivisset Pro-pheta Hebraus ob illarum linguae diversitatem.Profundi autem labii possunt dici quod non su-•' ' perfide tenus divinas litteras accipiant , sed inaltitudinem legis credant.

.e Selecta

Et auribus tuis audi ) Quando enim san- IzechlNcttis insidiis petiturcontrariis virtutibus eumpersequentibus, necessariam habet Dei opem iqui velut objecto vallo persequentes ab eo dis-pescat , ac .quasi a tergo excubiis ipsum prote-gat . Hujus rei figura uni & quae in Exodohabentur in haec verba : Tollenjque se angelus Exodsi 1qui pr recedebat castra filiorum IJrael, abiit postE , &c. Sed & hoc observa quod vox retroaudita sit, num ea loquendi formula possit re-rum jam prtereritarum cognitio significari . Siquis autem hanc a Deo gratiam consecutus est,ut & ea qua? futura sunt sedulo contempletur,hic velut ante se vocem audiet . Quod an ali-cubi dictum fit, qiiteres. ;

BenediSla gloria Domini de loco suo . ) Eo- £s etblous Dei intelligendi sunt omnes qui capiunt vir-tutem Dei. Proprie tamen Dei locus est Salva-tor & Dominus, quemadmodum & ipsius Sal-vatoris locus est pater . Atque hoc modo in-teiligimus etiam id quod in Micha»a exstat hisverbis : Ecce enim Dominus egredietur de loco Miebd'^'suo , & descendet , & ascendet super excelsaterre, &c. Arbitror enim hisce verbis prtedicifore, ut Salvator noster descendat procedens deloco suo, & veniens e praecipuo suo cum pa-tre statu. Potest tamen etiam locus Dei vocariid quod apud Paulum lux inaccessibilis dicitur ^his verbis: Qui solus habet immortalitatem , lu- \,Thncem habitans maccejjibilem. Quid vero illa est?

Altiffima Dei cognitio , ad quam nemo potestaccedere , nec illius comprehensionem capere. ,

Speculatorem dedi te domui Israel . ) Quan- E z e(b‘^‘doquidem aegre ferri debet illud , speculatoremdedi te domui Israel , necesse est nos edoceriquomodo Propheta factus sit speculator, ut quo-niam nonnulli ea qua» scripta sunt non obser-vantes , speculatoris nomen carpunt , ex tota'scriptura eos confundamus, ostendentes quomo-do fit & datur speculator iis qui vere sunt fi-lii Israel. Fit itaque in hunc modum specula-tor, quando nempe pra?ter ea qua? dicta sunt ,fit manus Domini super aliquem , nec simplici-ter manus Domini, sed ipsa sortis atque robu-sta . Fortassis enim non sup^r omnes, super quosstt manus Domini, fit manus Domini sortis at-que robusta, quod sibi invicem similes non sint,flui hoc consequuntur ut ad se fiat manus Do-mini . Necesse est autem ut qui sit ingressurusin captivitatem , non humilis in eam ingredia-tur, nec eodem animo affectus, quo ipsi capti-v i, sed extra communem ac vulgi sortem celsianimi sit, & veluti ex specula unuscujusque ca-ptivorum qui juxta fluenta fluvii captivitatis re-bus instabilibus occupantur , proprietates consi-deret. Oportebit etiam ut revertendo dies sabba-ti numeret, ut diligenter sciat qua? sunt captivo-rum . Sicque audiet : Speculatorem dedi te do -mui Israel.

Iniquus ille in sua injustitia morietur. ) Non g z ecbS^solum iniquitatis , verum etiam viarum memi-nit; nempe iniquitatem vocans quod attinet adimpietatem & idolorum cultum; vias autem , idquod ad actiones erga proximum spectat.

Et st averterit se justus . ) Primum quideM jpst. i0hac dicta siint, quod nihil vetet quominus isqui justus est cadat; deinde quod & illi op us fitsieorfim speculatore; ac tertio, quod de iniquoabsolute dictum sit: Iniquus in iniquitate sua mo-netur. ponitur tormentum super eum: Dabocn;m, inquit, tormentum in faciem ejus .