8 CcC. PLINII NATVRALIS“tinus intelligi poteſt uiſu noſtro, ideoq; exiſtimãtur ſtare, unde& nomen accepit ſtatio.Progreditur deinde eiuſdem radij uiolentia,& retroire cogituapor repercuſſas. Multo idmagis in ueſpertino earũ exortu, toto ſole aduerſo, cum in ſummas abſidas expelluntur,minimeq́; cernuntur, quoniã altiſsime abſunt,& minimo feruntur motu, tanto minore.cum hoc in altiſsimis abſidũ euenit ſignis. Ab exortu ueſpertino latitudo deſcendit᷑,parcius iam ſe minuente motu, nõ tamen ante ſtationes ſecundas augente, cũ& aſtitudo de-ſcenditur, ſuperueniente ab alio latere radio, eademq&; ui rurſus ad terras deprimẽte, quæſuſtulerit in cælum ex priore triquetro. Tantum intereſt, ſubeant radij, an ſuperueniant.Multoc eadem magis in ueſpertino occaſu accidunt. Hæc eſt ſuperiorum ſtellarum ra/tio: difficilior reliquarum,& à nullo ante nos reddita. 1X“Catholica ſiderum errantium. Cap. XvIRimum igitur dicatur, cum ſint diuerſæ ſtellæ, cur Veneris ſtella nunquam longiusP xXLVI partibus, Mercurius uigintitribus à ſole abſcedant, ſæpe citra eas ad ſolem re/ciprocent. Conuerſas habẽt utræq; abſidas, ut infra ſolem ſitæ: tantumq́;ʒ citculis carumſubter eſt, quantum ſuperne prædictarũ:& ideo non poſſunt abeſſe amplius, quoniamcuruatura abſidum ibi nõ habet longitudinem maiorem. Ergo utræq; ſimili ratione modum ſtatuunt abſidum ſuarũ margines, ac ſpatia longitudinis latitudinum euagationepenſant. At enim cur non ſemper ad quadragintaſex& ad partes uigintitres perueni-/unt? Imò uero. Sed ratio canonica fallit. Nanq; apparet abſidas quoq; earum moueri,quod nunquam tranſeant ſolem. Itaq; cum in partem ipſam eius incidere margines al/ 20terutro latere, tum& ſtellæ ad longiſsima ſua interualla peruenire intelligũtur: cum citraifuere margines totidẽ partibus,& ipſæ ocyus redire creduntur, cum ſit illa ſemper utric;extremitas ſumma. Hinc& ratio motuumm conuerſa intelligitur. Superiores enim celerrime feruntur in occaſu ueſpertino, hæ tardiſsime: i læ à terra altiſsime abſunt cum tardiſsime mouentur, hæ cum ocyſsime. Quia ſicut in illis propinquitas centri accelerat? ita in ijscxtremitas circuli: Ilæ ab exortu matutino minuere ceſeritatẽ incipiunt, hæ uero augere:Illæ retro curſum agunt à ſtatione matutina uſqʒ; ad ueſpertinam, Veneris à ueſpertinauſqʒ ad matutinam. Incipit autẽ ab exortu matutino latitudinem ſcandere, altitudinemuero ac ſolem inſequi à ſtatione matutina, ocyſsima in occaſu matutino& altiſsima. Di-gredi autẽ latitudine, motumq; minuere ab exortu matutino: retro quidem ire,ſimulqʒ 30altitudine digredi, à ſtatione ueſpertina. Mercurij rurſus ſtella utroq; modo ſcandere abexortu matutino, digrediuero latitudine à ueſpertino: conſecutoq; ſole ad quindecimpartium interuallum, conſiſtit quatriduo propè immobilis. Mox ab altitudine deſcen/dit, retroq; graditur ab occaſu ueſpertino uſq; ad exortum matutinum. Tantumq; haæc& luna, totidem diebus quot ſubiere, deſcendunt. Veneris quindecim& pluribus ſubit.Rurſus Saturni& Iouis duplicato digrediuntur. Martis etiam quadruplicato. Tanta eſtnaturæ uarietas, ſed ratio euidens, Nam quæ in uaporem ſolis nituntur, etiam deſcen/dunt ægre. Multa promi amplius circa hæc poſſunt ſecreta naturæ legesq;, quibus ipſaſeruiat. Exempli gratia: In Martis ſidere, cuius eſt maxime inobſeruabilis curſus, nunq;
id ſtationem facere, Iouis ſidere triquetro, raro admodum ſexaginta partibus diſcreto, 40
qui numerus ſexangulas mundi efficit formas. Nec exortus, niſi in quobus ſignis tantũ,cancri& leonis. ſimul ædere. Mercurij uero ſidus in piſcibus exortus ueſſ pertinos raros facere, crebertimos in uirgine: in libra matutinos, Item matutinos in aquario. rariſsimos inleone· Retrogradũ in tauro& geminis nõ fieriin cancro uero nõ citra uigeſimamquintãpartẽ. Lunam bis coitũ cum ſole in nullo alio ſigno facere q; geminis:nõ coire aliquãdo,in ſagittario tantũ. Nouiſsimã uero primamq; eadẽ die uel nocte, nullo alio in ſigno q;ariete conſpiciid quoq; paucis mortalium contigit,& inde fama cernendi Lynceo. Noncomparere in cœlo Saturni ſidus& Martis cum plurimũ diebus centũſeptuaginta: louis
8 triginta
8n
1“
he.“