HISTORIAE LIBER 11 9
trigintaſex, autcum minimũ, denis detractis diebus: Veneris ſexagintanouem, aut cummminimum, quinquaginta duobus: Mercurij tredecim, aut cum plurimum, ſeptemdecim.Quæ ratio colores eorum mutet. 8 Cap. XvirTOlotes ratio altitudinũ temperat, ſiquidem earũ ſimilitudinem trahunt, in quarumC aera uenere ſubeundo, tingitq; appropinquantes utralibet alieni meatus circulus.Frigidior in pallorem, ardentior in ruborem, uentoſus in horrorem. Sol atq; cõmiſſuræablidum, extremæq́; orbitæ atram in obſcuritatem. Suus quidem cuiq; color eſt, Satur/no candidus, Ioui clarus, Marti igneus, Lucifero candens, Veſperi refulgẽs, Mercurio radians, Lunæ blandus, Solicum oritur ardens, poſtea radians, his cauſis connexo uiſu&10 o earum quæ cœlo continentur. Nanq; modo multitudo conferta ineſt circa dimidios orbes lunæ, placida nocte leniter illuſtrãte eas: modo raritas, ut fugiſſe miremur plenilunioabſcondente, aut cum ſolis, ſuprãue dictarũ radij uiſus perſtrinxere noſtros. Et ipſa aũtluna ingruentium ſolis radiorum haud dubie differentias ſentit, hebetante cætera infle-xos mundi conuexitate eos, præterq́; ubi recti angulorũ competunt ictus. Itaq; in qua/drato ſolis diuidua eſt, in triquctro ſeiminani ambit᷑ orbe, implet᷑ aũt in aduerſo: rurſusq;minuẽs eaſdẽ effigies, paribus ædit interuallis, ſimili ratione qua ſupra ſolem tria ſidera.Solis motus& dierum inæqualitatis ratio. Cap. xixOl aũt ipſe quatuor differentias habet, bis æquata nocte diei, uere& autumno,&S in centrũ incidẽs terræ octauis in partib.arietis ac libræ: bis permutatis ſpatijs, in au2 2⸗o ctũ diei, bruma octaua in parte capricorni: noctis uero, ſolſtitio totidẽ in partibus cancri.Inæqualitatis cauſa obliquitas eſt ſigniferi, cũ pars æqua mũdi ſuꝑ ſubterq; terras omni/bus fiat momẽtis. Sed quę recta in exortu ſuo cõſurgunt ſigna, lõgiore tractu tenẽt lucẽ:quæ uero obliqua, ocyore tranſeũt ſpatio. ¶[Quare Ioui fulmina aſsignent᷑. Cap. xxI Atet pleroſq;, magna cæli aſſectatione compertũ à principibus doctrinæ uiris, ſupeL trium ſiderum ignes eſſe, qui decidui ad terras fulminũ nomen habeant: ſedmaxime ex ijs medio loco ſiti: fortaſsis quoniã contagiũ nimij humoris ex ſuperiore cir/culo, atq; ardoris ex ſubiecto, per hunc modũ egerat. Ideoc; dictũ Iouem fulmina iacu/lati. Ergo ut e flagrante ligno carbo cum crepitu, ſic à ſidere cæleſtis ignis expuitur, præa-ſcita ſecũ afferens, ne abdicata quidẽ ſui parte in diuinis ceſſante operibus. Idq́; maximex0 3o turbato fit aere, quia collectus humor abundantiã ſtimulat, aut quia turbatur quodamceu grauidi ſideris partu. Interualla ſiderum. Cap. XxTJ Nrerualla quoq; ſiderũ à terra, multi indagare tentauerunt:& ſolem abeſſe à luna un/I partes, quantũ lunã ipſam à terra, prodiderũt. Pythagoras uero uir ſagacisanimi, à terra ad lunã centũ uigintiſex milia ſtadiorũ eſſe collegit. Ab ea uſcq; ad ſolẽ du-plum.Inde ad duodecim ſigna triplicatũ. In qua ſentẽtia& Gallus Sulpicius noſter fuit.De ſiderum muſica. Cap. XXITEd Pythagoras interdum ex muſica ratione appellat tonum, quantum abſit à terraluna. Ab ea ad Mercurium, ſpatij eius dimidium:& ab eo ad Venerem ferè tantun/dem. A qua ad ſolem ſeſquiplum. A& ſole ad Martem tonum, id eſt, quantum ad lunam0 40 àterra. Ab eo ad louem dimidiũ,& ab eo ad Saturnum dimidium,& inde ſeſquiplum 8ad ſigniferum:ita ſeptem tonos effici, quam diapaſon harmoniã uocant, hoc eſt, uniuer/ſitatem cõcentus.In ea Satutnum Dorio moueri, Mercurium phthongo, Iouem Phry-gio,& in reliquis ſimilia, iucunda magis quàm neceſſaria ſubtilitate.“De mundi geometria.(aS..S Tadium centum uigintiquinq; noſtros efficit paſſus. hoc eſt, pedes ſexcentos uigintiO quinqh. Poſsidonius non minus quadraginta ſtadiorum à terra altitudinem eſſe, inqua nubila ac uenti nubesq; proueniant. Inde purũ liquidumqo;,& imperturbatæ lucisaerem. Sed à turbido ad lunã uicies centum ſtadiorum. Inde ad ſolem quinquies milies.1 Eo ſpacio 1