Buch 
C. Plinii Secundi historiae mundi libri XXXVII
Entstehung
Seite
22
JPEG-Download
 

22 c. pLINII NATVRALIS b

malignaac pruina tãtum albicans lux. Mediauero terrarum, qua ſolis orbita eſtʒexuſtaflammis& cremata, cominus uapore torretur. Circa duę tantum inter exuſtam& rigen-

tes. tẽpetantur: eæq; ipſæ inter ſe peruiæ, propter incendiũ ſiceeris. Ita terræ tres partesabſtulit cælum: Oceani rapina in incerto eſt. Sed& relicta nobis una portio haud ſcioan etiam in maiore damno ſit. Idem ſiquidem oceanus infuſus in multos(ut dicemus) ſi/nus, adeo uicino acceſſu interna maria allatrat, ut centum xv. milibus paſſuũ Arabicus ſi-nus diſtet ab Aegyptio mari: Caſpius uero ccclxxv. milibus à Pontico. Idemm interfuſusintrat per tot maria, quibus Africã, Europam, Aſiamq; diſpeſcit. Quantũ terrarum occu/-pet, cõputetur etiam nunc menſura tot fHluminũ, tantarum paludũ. Addantur& lacus&ſtagna:iam elata in cælum,& ardua aſpectu quoq; iuga: iam ſyluæ uallesc; præruptæ,&

ſolitudines,& mille cauſis deſerta detrahãtur. tot portiones terræ, imò uero, ut plures

tradidere, mundi punctus(neqʒ enim eſt aliud terra in uniuerſo) hæc eſt materia glorianoſtræ, hæc ſedes: hic honores gerimus, hic exercemus imperia, hic opes cupimus, hic tumultuatur humanũ genus, hic inſtauramus bella etiam ciuilia, mutuisq; cædibus laxio/-rem facimus terram.Et ut publicos gentiũ furores tranſeam, hæc in qua conterminos pel-limus, futtoq́; uicini ceſpitem noſtro ſolo affodimus: ur qui latiſſime rura metatus fue/rit, ultraq; fines exegerit accolas, quota terrarũ parte gaudeat: uel cum ad menſurã auari/tiæ ſuæ propagauerit, quam tandem portionem eius defunctus obtineat-Mediam eſſe mundi terran. 8A AEdiam eſſe mundi totius haud dubijs conſtat argumentis, ſed clariſſime æquino-ctij paribus horis. Nam niſi in medio eſſet, æquales dies noctesq́; haberi non poſ-ſe deprehenderunt& dioptræ, quæ uel maxime id confirmant: cum æquinoctiali tempo

2.

re ex eadem linea ortus occaſusq; cernatur,& ſolſtitialis exortus per ſuam lineam, brumalisqʒ occaſus. Quę accidere nullo modo poſſent niſi in centro ſita eſſet.

8 De ſiderum ortus inæqualitate,& de eclipſi,& ubi,& quare. Cap. EXX1 Res autem circuli ſupradictis zonis implexi, inæqualitates temporum diſtinguunt:I Solſtitialis à parte ſigniferi excelſiſſima nobis, ad ſeptentrionalem plagam uerſus,contraq; ad alium medio ambitu ſigniferi orbis incedens æquino/ctialis. Reliquorum, quæ miramur, cauſa in ipſius terræ figura eſt, quã globo ſimilem,&cum ea aquas, ijſdem intelligitur argumẽtis· Sic enim fit haud dubie, ut nobis ſeptentrio/nalis plagæ ſidera nunquam occidant, contra meridianæ nunquã oriantur: rurſusq; hæcillis non cernantur, attollente ſe contra medios uiſus terrarum globo. Septentriones noncernit Troglodytice& confinis Aegyptus: nec Canopum Italia,& quem uocant Berenices crinem, item quem ſub diuo Auguſto cognominauere Cęſaris thronon, inſignes ibi

ſtellas: adeoq; manifeſto aſſurgens faſtigium curuatur, ut Canopus quartã ferè partẽ ſi-gni unius ſupra terrã eminere Alexandrię intuentibus uideatur: eadem à Rhodo terram

quodammodo ipſam ſtringere:in Ponto omnino non cernatur, ubi maxime ſublimis ſe/ptentrio. Idẽ à Rhodo abſconditur, magisq́; Alexandriæ: in Arabia Nouẽbri menſe pri

ma uigilia occultus.ſecunda ſe oſtendit:in Meroe ſolſtitio ueſperi pauliſper apparet, pau/

cisq; ante exortũ Arcturi diebus pariter die cernitur. Nauigantiũ hæc maxime curſus 40

deprehendunt, in alia aduerſo, in alia prono mari, ſubitoq́; cõſpicuis, atq; ut è freto emer/gentibus,quæ in anfractu pilæ latuere, ſideribus. Neq; enim(ut dixere aliqui)mũdus hoc

polo excelſiore ſe attollit: aut undiq;ʒ cernerẽtur hæc ſidera. uerũ hæc eadẽ quibuſq; pro-

ximis ſublimiora creduntur, eademqT́; demerſa longinquis. utq; nunc ſublimis in deie/ctu poſitis uidetur hic uertex: ſic in illam terrę deuexitatem tranſgreſſis, i la ſe attollũt, re-ſidentibus quæ hic excelſa fuerant, quod niſi in figura pilæ accidere poſſet. Ideoc; de/

fectus ſolis ac lunæ ueſpertinos orientis incolę non ſentiunt, nec matutinos ad occaſum

habitantes: meridianos uero ſæpius. Nobili apud Arbela magni Alexandri uictoria,luna defecilſe noctis ſecunda hora prodita eſt: eademq́; in Sicilia exoriens. Solis defe/

ctum

2

Werrnrhehen