Buch 
C. Plinii Secundi historiae mundi libri XXXVII
Entstehung
Seite
23
JPEG-Download
 

30

. HISTORIAE LIPER IIEI. 11¹ctum. Vipſanio& Fonteio c os s. qui fuere ante paucos annos factum pricie CalendasMaias, Campania hora diei inter ſeptimã& octauam ſenſit: Corbulo dux in Armeniaintet horam diei decimam& undecimã prodidit uiſum, circuitu globi alia alijs detegente& occultante. Quod ſi plana eſſet terra, ſimul omnia apparerent cunctis, noctescq; fierent inæquales: neq; alijs quaàm in medio ſitis paria duodecim horarum interualla cernerentur, quæ nunc in omni parte ſimili modo congruunt. 8 8

1 Quæ ratio diurnæ lucis in ter'is. 1 Cap. LXNIDeo nec nox diesq; quæuis eadem toto orbe ſimul eſt, oppoſitu globi noctẽ aut am/Ibg diem afferente. Multis hoc cognitum experimẽtis. In Africa Hiſpaniacʒ turrium

10 Annibalis: in Aſia uero propter piraticos terrores; ſimili ſpecularũ præſidio excitato: in

qquis pręnunciatiuos ignes ſexta hora diei accenſos, ſæpe compertũ eſt; tertia noctis àtergo ultimis uiſos. Eiuſdem Alexandri curſor Philonides, ex Sicyone Elin mille& ducen-ta ſtadia nouem diei confecit horis: indeq; quamuis decliui itinere, tertia noctis hora re/menſus eſt. Cauſa, quod eunti cum ſole iter erat, eundem remeans obuiũ contrario præ/teruertebat occurſu. Qua de cauſa ad occaſum nauigantes, quamuis breuiſſimo die, uin/cunt ſpatia nocturnæ nauigationis, ut ſolem ipſum comitantes.

CGuomonica de eadem re,& horologio primo. 11

Aſaq; horoſcopa non ubiq; eidem ſunt uſui,in trecenis ſtadijs, aut ut longiſſime inquingenis, mutantibus ſemet umbris. Solis itaq; umbilici quem gno monẽ appel/

zꝛ0 lant)umbra, in Aegypto meridiano tẽpore, æquinoctij die, paulo pluſquã dimidiã gnomonis menſurã efficit. In urbe Roma nona pars gnomonis dceſt umbrę. In oppido ncona ſupereſt quinta trigeſima. In parte Italiæ quæ Venetia appellatur, eiſdem horis um/-bra gnomoni par ſit. Vbi& quando nullæ umbrcx. Cap. IXXIIImili modo tradunt in Syene oppido, quod eſt ſupra Alexandriam quinq; milibusOnadierien ſolſtitij die medio nullam umbram iaci: puteumq; eius experimẽti gratiafactum, totum illuminari. Ex quo apparere tum ſolem illi loco ſupra uerticem eſſe: quod& in India ſupra flumẽ Hypalin fieri tempore eodem Oneſicritus ſcripſit. Conſtatqʒ inBerenice urbe Troglöõdytarum,& inde ſtadijs quatuor milibus dccc. xx. in eadem gentePtolemaide oppido, quod in margine rubri maris ad primos eclephantorũ uenatus con/

30 ditum eſt, hoc idem ante ſolſtitium xlv. diebus, totidemq́; poſtea fieri,& per eos xc. diesin meridiem umbras iaci. Rurſus in Meroe inſula, quæ eſt caput gentis Aethiopum,&quinq; milibus ſtadiorum à Syene in amne Nilo habitatur, bis anno abſumi umbras, ſole duodeuiceſimam tauri partem,& quartamdecimam leonis obtinente. In Indiæ genteOretum, mons eſt Maleus nomine, iuxta quem umbræ æſtate in auſtrum, hyeme in ſe/-ptentriones iaciuntur. Quindecim tantum noctibus ibi apparet ſeptentrio. In eadem India Patales celeberrimo portu, ſol dexter oritur, umbræ in meridiemn cadunt. Septentrio-

nem ibi Alexandro morante annotatum, prima tantum noctis parte aſpici. Oneſicritus

dux eius ſcripſit, quibus in locis Indiæ umbtæ non ſint, ſeptentrionem non conſpici,& ea

loca appellari Aſcia, nec horas dinumerari ibi. 1

8 Vbi bis anno umbrę,& ubi in contrarium. Cap. LXXIIII

SA tota Troglodytice, umbras bis quadragintaquinq; diebus in anno Eratoſthenes in contrarium cadere prodidit.

FKFNbilongiſſimus dies,& ubi breuiſſimus. Cap. LXXV

S leſit. ut uario lucis incremento in Meroe longiſſimus dies xij. horas æquinoctiales,&

D octo partes unius horæ colligat, Alexandriæ uero xiiij. horas. In Italia quindecim. In

Britannia xvij. ubi æſtate lucidæ noctes haud dubie repromittũt id, quod cogit ratio cre

di: ſolſtitij diebus accedente ſole propius uerticem mundi, anguſto lucis ambitu, ſubie-

cta terræ continuos dies habere ſenis menſibus, noctesq́; è diuerſo ad brumam remoto.

Quod ſieri in inſula Thule Pytheas Malſilienſis ſcripſit, ſex dierũ nauigatione in ſepten/

trionem