Buch 
C. Plinii Secundi historiae mundi libri XXXVII
Entstehung
Seite
353
JPEG-Download
 

2—

HISTORIAE LIBERKR XxXIX 353corpore. In omnibus aũt probandis maxime ſpectant᷑ caules. Immitiũ enim rotũdiorescraſſioresqʒ, ac longis canalibus. Folia ipſa triſtiora,& angulis horrida. Seri uult rhaphanus terra ſoluta,humida. Fimum odit, palea cõtentus. Frigoreadeo gaudet, ut in Germa/nia infantiũ puerotũ magnitudinẽ æquet. derit᷑ poſt Idus Feb. ut uernus ſit, iterũcʒ circaVulcanalia. quæ ſatio melior. Malti& Mlattio& Aprili ſerunt,& Septẽbri. Incipiẽte in/cremento⸗ confert alterna folia circũobruere ipſos uero accumulare. Nã qui extra terramemerſit, durus fit atq; fungoſus Atiſtomachus detrahi folia per hyemẽ iubet,& ne lacunæ ſtagnent accumulare: ita in æſtatem grandeſcere. Quidam prodidere, ſi palo adacto12 cauerna paleainſternatur ſex digitorum altitudine, deinde in ſemen fimuq;& terra con1o geratut, ad magnitudinẽ ſcrobis creſcere. Præcipue tamẽ ſalſis aluntur. Itaq; etiã talibusaquis itrigantur,& in Regypto nitro ſparguntur, ubi ſunt ſuauitate præcipui. In totumquoq; ſalſugine amaritudo corũ eximitur, fiuntq; coctis ſimiles. Nãc;& cocti dulceſcũt,& in napotum uicem tranſeunt. Crudos medici ſuadent ad colligenda acria uiſcerũ dan/dos cum ſale ieiunis eſſe, atq; ita uomitionibus præparãt meatũ. Tradunt& præcordijsneceſſariũ hunc ſuccũ.· quando phthiſin cordi intus inhærentẽ, nõ alio potuiſſe depelli cõpertũ ſit in Aegypto. regibus corpora mortuorũ ad ſcrutãdos morbos inſecãtibus.Atq;ut eſt Græca uanitas, fertur in tẽplo Apollinis Delphis adeo cæteris cibis prælatus rha.phanus ut ex auro dicaretur, beta ex argento, rapũ èplũbo. Scires nõ ibi genitũ ManiũCuriũ imperatorẽ, quẽ Samnitiũ legatis aurũ repudiaturo afferentibus, rapũ torrentem20 in foco inuentũ annales noſtri prodidere. Scripſit& Moſchion Græcus unũ de rhapha/-no uolumẽ. Vtiliſſimi in cibis hyberno tẽpore exiſtimãtur: ijdẽc; dentib. ſemper inimi/ci, quoniã atterant. Ebora certe poliunt. Odiũ his cũ uite maximũ, refugitq; iuxta ſatos.Lignoſiora ſunt reliqua,in cartilaginũ genere à nobis poſita. Mirũc;, omibus uehemen/tiã ſaporis ineſſe. Ex ijs paſtinacæ unũ genus agreſte ſponte prouenit, ſtaphilinos Gręce dicitur. Alterũ ſeritur radice uel ſemine, primo uere uel autumno, ut Hygino placet Fe/bruario, Augu ſto, Septẽbri, Octobri, ſolo q́; altiſſime refoſſo. Annicula utilis eſſe inci/pit, bima utilior, gratior autũno, patinisc; maxime. Et ſic quoq;; uirus illi intractabile eſt.Hlibiſcũ à paſtinaca gracilitate diſtat damnatũ in cibis, ſed medicinæ utile. Eſt& quartum genus in eadẽ ſimilitudine paſtinacæ, quã noſtri gallicam uocant. Græci uero dau/8. z0 con: cuius genera etiã quatuor fecere. Inter medica dicẽdũ ſiſer,& ipſum Tiberias princeps nobilitauit, Hagitans omnibus annis à Germania. Gelduba appellatur caſtellumRheno impoſitum, ubi generoſitas præcipua. Ex quo apparet frigidis locis conuenire.Ineſt longitudine neruus, qui decoctis extrahitur amaritudinis tamen magna parte reli/cta: quæ mulſo in cibis tẽperata, etiam in gratiã uertitur. Neruus idem& paſtinacæ ma/jori, duntaxat anniculæ. Siſeris ſatus mẽſibus, Februario, Martio, Aprili, Auguſto, Se-ptẽbri, Octobri. Breuior his eſt, ſed toroſior amariorq;qinula, per ſe ſtomacho inimiciſsima:eadem dulcibus mixtis ſaluberrima. Pluribus modis auſteritate uicta gratiã inuenit.Nanqʒ& in pollinẽ tunditur arida, liquidoc; dulci tẽperatur:& decocta poſca, aut aſſer,nata, uel macerata pluribus modis& tũc mixta defruto, aut ſubacta melle, uuis ue paſſis,44 Ao aut pinguibus caryotis. Alio rurſus modo cotoneis, malis, uel ſorbis, aut prunis, aliquando pipere aut thymo uariata; defectus præcipue ſtomachi excitat, illuſtrata maxime lu/li; Auguſtæ quotidiano cibo. Superuacuũ eius ſemẽ, quoniã oculis ex radice exciſis, utharundo ſeritur. Et hæc autẽ ſeritur,& ſiſer,& paſtinaca utroq; tempore, uere& autum/no, magnis ſeminũ interuallis, nullaue minus quàm ternorum pedum, quoniam ſpatio/ſe fruticat. Siſer autem transferre melius. Proxima his eſt bulborũ natura, quos Cato inprimis ſerendos præcepit, celebrans Megaricos. Verũ nobiliſſima eſt ſcilla, quanc; me/dicamini nata, acetoq́; exacuendo. Nec ulli amplitudo maior, ſicut necuis aſperior. Duogenera medica: Maſculus albis folijs, fœmina nigris: Et tertiũ genus eſt cibis gratũ: Epi/menidium uocatur, anguſtius folio, ac minus aſpero. Seminis plurimum omnibus. Cele. 3 rius

mrreermewB

20

TEaaaaallcäqlẽlẽlae.*“

mmrrrwarmenerarzen