HISTORIAE LIBER XXXVI 649
pollẽt, ex aqua Arſinoeticę. Repertę ſunt& in Italia aqua trahẽtes aciẽ acerrimo effectu.Necnõ& trãs Alpes, quas paſſernices uocãt. Quarta ratio eſt ſaliua hominis proficientium in tonſtrinarũ officinis, inutilis fragili mollitia. Flaminitanæ ex Hiſpania citeriore ineo genere præcipuę. Reliqua multitudo lapidũ in totum ædificijs inutilis eſt mortalitatemollitiæ. Quædã tamẽ loca nõ alium habent, ſicut Carthago in Africa: exercetur halitumaris, fricatur uento,& uerberat᷑ imbri. Sed cura tuẽtur picando parietes, qm̃& tectorijcalce roditur.Scitec; dictum eſt, ad tecta eos pice, ad uinum calce uti, quoniam ſic muſtacõdiunt. Alia mollitia circa Romam Fidenati& Albano. in Liguria quoq;, Vmbria,&Venetia, albus lapis dentata ſerra ſecatur. Di tractabiles in opere, laborẽ quoq; tolerant,o ſub tecto duntaxat. Aſpergine& gelu pruinisq; rumpunt᷑ in teſtas, nec contra humores& aurã maris robuſti. Tiburtini ad reliqua fortes, uapore diſſiliunt. Nigri ſilices optimi,quibuſdã in locis& rubẽtes. Nonnusq́; uero& albi, ſicut in Tarquinienſi Anicianis la-pidicinis circa lacum Volſinienſem. Et in Statonienſi ſunt, quibus ne ignis quidẽ nocet.lidem& in monumẽta ſcalpti, contra uetuſtatẽ quoq; incorrupti permanent: ex ijs for/mæ fiunt, in quibus æra funduntur. Eſt& uiridis lapis, uehemẽter igni reſiſtens. ſed nuſ-quam copioſus.Et ubi inuenitur, lapis, nõ ſaxum eſt. E reliquis pallidus, in cęmento raroutilis. Globoſus, contra iniurias fortis, ſed ad ſtructurã infidelis, niſi multa ſuffrenationedeuinctus. Nec certior fluuiatilis, ſemper ueluti madens. Remediũ eſt in lapide dubio, æ-ſtate eũ eximere, nec ante bienniũ eum inſerere tecto, domitum tẽpeſtatibus. Quæ ex eo20 læſa fuerint, in ſubterranea ſtructura aptantur utilius. Quæ reſtiterint, tutum eſt uel cæ/lo cõmittere. Græci è lapide duro ac ſilice æquato cõſtruũt ueluti lateritios parietes. Qumita fecerint/iſodomon uocãt genus ſtructuræ. At cum inæquali craſſitudine ſtructa ſunt,pſeudiſodomon. Tertium eſt᷑ emplecton, tantũmodo frontibus politis. Reliqua fortuitocollocant. Alternas coagmentationes fieri, ut cõmiſſuras antecedentiũ medij lapides obtineant, neceſſarium eſt in medio quoq; pariete, ſi res patitur: ſi minus, utique à lateribus-Medios parietes fatcire fractis cęmentis. Dictyotheton uocant reticulatam ſtructuram,quam frequentiſſime Romæ ſtruunt, rimis opportunam. Structuram ad normam& li-bellam fieri,& ad perpendiculum reſpondere oportet.De ciſternis& calce,& harenæ generibus,& mixtura calcis& harenæ,& uitijs30 ſtructuræ,& tectorijs& columnis. Cap. X XIII2 Tciſternas harenæ puræ& aſperæ quinq; partibus, calcis q́; uehementiſsimę duaL- bus conſtrui cõuenit, fragmentis ſilicis nõ excedentibus libras. Ita ferratis uectibuscalcari ſolũ parietesq; ſimiliter. Vtilius geminas eſſe, ut in priore uitia cõſidant aquæ, ato;per colum in proximã tranſeat maxime pura aqua. Calcem è uario lapide Cato cenſori/us improbat. Ex albo melior q́; ex duro,& ſtructuræ utilior. Quæ ex fiſtuloſo, tectorijs-Ad utrunq; damnatur ex ſilice. Vtilior eadem ex effoſſo lapide quàm ex ripis fluminũcollecto. Vtilior è molari, quia eſt quædam pinguior natura eius. Mirum, aliquid poſtq́;arſerit, accendi aquis. Harenæ tria genera. Foſſitia, cui quarta pars calcis addi debet: flu-uiatili aut marinæ tertia. Si& teſtæ tuſæ tertia pars addat᷑, melior materia erit. Ab Apen4o nino ad Padum non inuenitur foſſitia, nec trans maria. Ruinarũ urbis ea maxime cauſa,quod furto calcis ſine ferrumine ſuo cæmenta cõponuntur. Intrita quoq; quo uetuſtioreo melior. In antiquarum ædium legibus inuenitur, ne recentiore trima uteretur redem/ptor.Ideo nulla tectoria eorum rimæ fœdauere. Tectoriumqũe niſi ter harenato,& bismarmorato inductum eſt, non ſatis ſplendoris habet. Vliginoſa& ubi ſalſugo uitiat, teſtaceo ſublini utilius. In Græcia tectorijs etiam harenatum quod inducturi ſunt, priusin mortario ligneis uectibus ſubigunt. Experimentum marmorati eſt in ſubigendo, do/nec rutro non cohæreat. Contrà in albario opere, ut macerata calx ceu glutinum hæ/reat. Sed macerari non niſi à gleba oportet. In Elide ædes eſt Mineruæ, in qua fraterPhidiæ Pannæus tectorium induxit lacte& croco ſubactum, ut ferũt: ideoq́; ſi teratur in1 li ea ho/-