10

HISTORIAE LIBERKR XXXVI 651

eſt forma terrena. Si uero cote depolitum eſt, nigri pauimẽti uſum obtinet. Lithoſtrotacœptauere iam ſub Sylla paruulis certe cruſtis, extato; hodie quod in fortunæ delubroPræneſte fecit. Pulſa deinde ex humo pauimẽta in cameras trsãſiere è uitro: nouitium&hoc inuentũ. Agrippa certe in thermis quas Romæ fecit, figlinum opus encauſto pinxit,in reliquis albaria adornauit: non dubie uitreas facturus cameras, ſi prius inuentum icfuiſſet, aut à parietibus ſcenæ, ut diximus, Scauri perueniſſet in cameras, Quamobrem&uitri natura indicanda eſt.De origine uitri,& ratione faciendi,& de obſidiano uitro,& generibus mul-tiformibus uitri. E11In

2 eſt Syriæ, quæ Phœnice uocatur, fnitima Iudææ, intra mõtis Carmeli radices

paludẽ habens, quæ uocatur Cendeuia. Ex ea creditur naſci Belus amnis quincM.,p. ſpatio in mare perfluẽs iuxta Ptolemaidẽ coloniã. Lentus hic currit, inſalubris po-tu, ſed ceremonijs ſacer, limoſus, uado profundus. Nõ niſi refuſo mari harenas fatetur-Fluctibus enim uolutatæ niteſcunt, detritis ſordibus. Nũc& à marino credunt᷑ aſtringimorſu, non prius utiles. Quingentorũ eſt paſſuũ non amplius litoris ſpatiũ: idq́; tantummulta per ſecula gignendo fuit uitro.Fama eſt appulſa naue mercatorum nitri, cum ſparſi per littus epulas pararent, nec eſſet cortinis attollendis lapidum occaſio, glebas nitri ẽnaue ſubdidiſſe. Quibus accenſis permixta harena littoris, trãslucentes nobilis liquorisfluxiſſe riuos,& hanc fuiſſe originẽ uitri. Mox. ut eſt aſtuta& ingenioſa ſolertia, non fuit

20 contenta nitrũ miſcuiſſe, cœptus addi& magnes lapis: quoniã in ſe liquotẽ uitri quoq; ut

ferrum trahere creditur. Simili modo& calculi ſplendentes multifariã cœpti uri, deindeconchæ& foſſiles harenæ. Autores ſunt, in India è cryſtallo fracta fieri,& ob id nullumcõparari Indico. Leuibus aũt aridisq; lignis coquitur, addito cyprio ac nitro; maxime o-phirio. Continuis fornacib. ut æs liquatur, maſſæq; fiunt colore pingui nigricãtes. Aciestanta eſt quacunqʒ. ut citra ullum ſenſum ad oſſa cõſecet quicquid afflauerit corporis. Exmaſſis rurſus funditur in officinis, tingiturq;. Et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur-aliud argenti modo cælatur, Sidone quondã ijs officinis nobili: ſiquidem etiã ſpecula ex/cogitauerat. Iæc fuit antiqua ratio uitri. Iam uero& in uulturno mari Italiæ harena albanaſcens. ſex M. p. litore inter Cumas atq; Lucrinum, quæ molliſſima eſt, pila molac; te-

30 ritur. Dein miſcetur tribus partibus nitri pondere uel menſura, ac liquata in alias forna/

40

ces transfunditur. Ibi fit maſſa quæ uocatur ammonitrũ: atq; hæc recoquitur,& fit uitrũpurum, ac maſſa uitri candidi. lIam uero& per Gallias Hiſpaniasq́; ſimili modo harenæ

temperantur. Ferunt Tiberio principe excogitatum uitri temperamentum, ut flexibile

eſſet:& totã officinam artificis eius abolitam, ne æris, argenti, auri metallis pretia detra-

herentur: eac; fama crebrior diu q́ʒ certior fuit. Sed quid refert, Neronis principatu re/

perta uitri arte, quæ modicos calices duos, quos appellabant pterotos, N—s. ſex milibusuenderet. In genere uitri& obſidiana numerãtur, ad ſimilitudinẽ lapidis quẽ in Aethio/-pia inuenit Obſidius, nigerrimi coloris, aliquando& trãslucidi, craſſiore uiſu, atq; in ſpe/culis parietum pro imagine umbras reddente. Gemmas multi ex eo faciunt: uidimusq;& ſolidas imagines diui Auguſti, capti materia huius craſſitudinis: dicauitq́; ipſe pro mĩraculo in templo concordiæ obſidianos quatuor elephãtos. Remiſit& Tiberias CæſarHeliopolitarum ceremonijs repertam ibi in hęreditate eius qui pręfuerat Aegypto, obſædianam imaginem Menelai. Ex quo apparet antiquior materię origo, nunc uitri ſimilitudine interpoſata. Xenocrates obſidianũ lapidẽ in India& in Samnio Italiæ& ad Ocea-num in NHiſpania naſci tradit Fit& tincturæ genere obſidianũ, ad eſcaria uaſa& totumrubens uitrum, atq; nõ translucens, hęmatinon appellatum. Fit& album& murrinum,aut hyacinthos ſapphirosq; imitatum,& omnibus alijs coloribus. Nec eſt alia nũc materia ſequacior, aut etiam picturæ accõmodatior. Maximus tamẽ honos in candido trãslucentibus, quam proxima cryſtalli ſimilitudine. Vſus uero ad potandũ argenti metalla&.“ Ii 2 auri