Buch 
C. Plinii Secundi historiae mundi libri XXXVII
Entstehung
JPEG-Download
 

HIS T. A NNOTATIONESdigitis non omiſit.Idem ait attinere meridianam cœli partem ſignari in cortice.) Scribo& diſtinguo:Cato craſſiorem quinq; digitis. omiſiſſer idem, attinere& c. Cato referri debet adpræcedens uerbum, præcipiunt. Et non omiſiſſet eleganti eclipſi dictum eſt, ac ſi dicat deodàCatone omiſſum præceptum hoc, quia nullius ſit momenti. Cap. xiI. Illam inſcitiampudendam eſſe conueniet,& adultas inter ſeſe luctari iuſto plus.) Pudenda ſane inſcitia locũhunc deprauatũ apparet, cum in antiquis uoluminibus recte legatur: adultas interlucare iu-ſto plus.Interlucari autem arbores dicuntur, quoties ademptaà ramorum parte quantum opacitati earum detrahitur, tantum luci aecedit: unde& interlucare 114X1Ne excutiatur in uento: ne cortex a ligno decidat alterutri.) Vetus lectio: ne exacuatur inuento, ne cortexà ligno decedat alterutri. præceſſit enim: calami exacutio medullam ne nu-det. Cap. xv. Atq; ut gemmaſcere incipiens ligetur calamus.) Legendum pro lige-tur legatur.Ac mox:ut inde potius diſtillaret mucor. ubi humor pro mucor legebatur.Cap. xvI. Autumno ablaqueato,& ſtercus adijcito.) Lege addito, non adijcito. Sicenim Cato loqui ſolet. Vt eadem oliueta conſtent.)Integra lectio eſt:ut æuis eadem oliue-ta cõſtent. Sic ſiipra lib. 16. cap.. æuis roborũ uaſtitas intacta. Eiuſdem cap.36. Durantq́; æuistecta alta. Mirumqo; quæ Pallas caſtigatori hanc mentem dederit, ut eam Luocẽ ubiq; aut omitteret aut deprauaret. Confeſſa enim de tempore ſerendi æque ratio eſt uere& autumno. Idex magna parte fieri decreuere.) Ręctius in archetypis legit᷑& diſtinguitur hoc modo: Con-nexa enim de tempore ſerendiæque ratio eſt. Vere& autumno id magna ex parte fieri decreuere. Ac mox, naturæ totius, potius. Ideo faciles corticum eſſe amplexus.)lllic habetur,complexus. Cap.. Ideo nucibus potius quam radice p. c.i.) Scribo, potius quàm uiuiradicibus. Cap.xxl. Er prædictis uelut armamentis uinearum:) Hæc uerba quæneſcio quis fini præcedentis perperã aſſuerat, huius capitis inirio adpoſuimus, melius hic co-hærentia. Id enim cum deciſi nec intortitrigemmes.) Lege, lidem deciſi. Paulopoſt proin area reſtituimus marra. Oculorũ exinde materia emicat aqua, trigeſimoſexto mẽſe uiuiradix transfertur.) Scribo& diſtinguo, O. i. m. emicat, cum qua xxxvl. men ſe u.t. Detraxere hoc experimenta ſeminarij curaq́;. Sequitur uinearum ratio.) Diſtinguẽdum, detraxe-re hoc experimenta.Seminarij curam ſequitur u. x. Cap.xxiI Sulco latitudo palæ eſt.)Lege addendo, ſulco latitudo palæ ſatis eſt. Eodem uerſu in quanq; partem, non quancunq;.Guæ ex his longiores fient; ut uites binas accipiant. E diuerſo aliæ labuntur.) Antiqua le-ctio, Qui ex his longiores fient, ut uites binas accipiant e diuerſo, aluei uocabuntur. Intrapiennium autem fructus. Malui ueterem lectionẽ: Intereſt autem biennium fructus, quo tar-dius in ſato prouenit quàm in trãslato. Ideo utriuſcqʒ fructum tardum, præterea retorridum& nodoſum puluinoſun:q; reddi incremento.) Alia lectio antiquior, in quam exem plariaſentiunt, ſic habet. Id utrunq; fructum tardum, præterea retorridum& nodoſum reddit, pumilionum incremento. Operarum iſta computatio eſt. In latifundijs uero legitima naturæfeſtinatio.) Vetus lectio: operarum iſta computatio eſt in latifundijs, non legitima nat. feſt.Cap. xxiII Et ulmus detruncata dmedia inter ramorum ſcamna digeritur.) Legen-dum, in ramorum ſcainna. Meridianum ſolem ſpectare palmites debent.) Non male eſt inmanuſcriptis, ſpectare palmæ debent. nam ſequitur mox: rami à proiectu digitorum modoſubrigi.·nec de uitibus loquitur, ſed de arboribus, quæ uitibus maritantur. Traduces galli-ca cuſtura binis utrinq; lateribus, ſi pedum quadrageno diſtẽt ſpatio, quaternis uiceno, interſe obuij miſcentur alliganturq; uno conciliati, uirgultorum comitatu obiter ligati quaà defi-ciant.Aut ſi breuitas non patiatur ipſorum, adalligaro protenduntur in uiduam arborẽ iun-co.) Repręſentabimus& hic ueterem lectionem, quam ueriorem eſſe certe illi facile iudica-bunt, quibus id culturæ genus uiſu cognitum eſt, etiã hodie in ea Italiæ parte frequens. Namde ciſalpina Gallia loquitur. Eſt autem talis. Traduces gallica cultura hini utrinq; lateribus, ſipes quadrageno diſtet ſpatio, quaterni ſi uiceno, inter ſe miſcentur alliganturq́; unà concilia-ti, uirgultorum comitatu obiter rigorati qua deficiant: aut ſi breuitas non patiat᷑· i pſorũ, adal⸗-ligato protenduntur in uiduam arborem unco. Sed quia uilitate redituũ impendia exupe-rent.) Reditum non redituum. Vilitas enim de uino intelligi debet. Carioſe asq́; tãtum uitispartes incipientes marceſcere deputãdo.) Antiqua ſcriptura, incipientes i nareſcere. Quo-niam certa latera eſt facilius abſcondere,; detorquere quò uelis. Plagas in arborum ton ſuraſupinare, uelut calices faciẽdi.) Satis apparet depratiatorem hunc neq; literaturã calluiſſe necagriculturam. Reponenda igitur exuetuſtis exemplaribus incorrupta lectio,& hoc modo diſtinguendum:qꝙ́; detorquere quò uelis plagas. In arborum tonſura ſupiniore uelut calices fa-ciendi, ne conſiſtat humor. Cap.xx III. Itaq; per hyemes cœli rigorẽ probamus. Nonenim ſolum infirmiſſimæ arbores gelu periclitantur, ſed maximæ.) Verior lectio,& proxime præcedentibus Plinij uerbis melius cohærẽs, eſt hæc. Itaq; per hyemes cœli rigorem pro-bamus, non ſoli. Nec infirmiſſimæ arbores gelupericlitantur, ſed maximæ. Vnde partiumS. adhibita