IN PLINII NATVRALEM

damnata:ut alij tradidere, quoniam mortuorum animæ ſunt in ea. Eſt enim arietino capitiſimile, unde ita appellatur. Album nigrumq́ʒ eſt& columbinum, quod alij uenerium uocant,candidum, rotundum, leue. Arietino minus, quod religio peruigilijs adhibet. Eſt& cicerculaminuti ciceris, inæquales angulos habens, ueluti piſum.) Hæc partim ſunt deprauata, par-tim(quod non leuius eſt crimẽ)perperam diſtincta: quamobrem totam orationem retexam,Eſt enim arietino capiti ſimile, unde ita appellatur, album nigrũq;: eſt& columbinum, quodalij uenerium uocant, candidum, rotũdum, leue, arietino minus, quod religio peruigilijs ad-hibet.eſt& cicercula minuti ciceris, inæqualis, anguloſi, ueluti piſum. Siliquæ rotundæ ciceri, cæterisq́; leguminum longæ.) que redundat. Cap.xiII. Intranſcurſu eas attigerenoſtri.) Scribo ea.Sunt em̃ rapa Plinio ubiqʒ neutri generis, ſicut mox, Quadrupedes& fronde eorum gaudent:non earum. Maſculinum fœmininumq́;.) Antiqua ſcriptura:maſculumſoœmininũq; ac rurſum aνεεν rapam lætiorẽ, pro eo quod recte erat: Rapa lætiora. Quo-ta luna procedente hyeme nix prima ceciderit.) Scribendum præcedente. Cap. XIfII.Et unum hoc ſeritur non arata, ubi fuerit maxime ſabuloſa.) Incorrupta lectio: ſeritur nonarato:quærit max. ſ.&c. Cap.Xvi. Degeneratq́; ex leguminibus cracca.) Lege: dege-neransq;. nam& hæc pabulũ eſt. Marris à ſolo radi.) Melius ad ſolum. quemadmodum di-cimus ad uiuum radi. Ac mox,. Ita reliquæ, non itaq; Et paulopoſt deplere ſanguinem, nõre-pellere. Sunt enim contraria deplere& replere. Cap.xviI. Quippe cũ Germaniæ po-puli edant eã.) Melius, ſerant eã. frumentũ eſſe probat, quòd cultura proueniat. Cap. XXl.At in Bactris, Africa, Cyrene, omnia hæc ſuperflua: quæ fecit indulgentia cœli.) Sinceralectio: omnia hæc ſuperuacua fecit indulgentia cœli. Cap. XxlI. Vt merſis capitibus to-tis eas quærant uiribus.) Viribus abundat. Satis eſt, merſis capitibus totis.& atteſtantur antiqui codices. Cap. XxXIII. Niſi hic male ſubſtrauiſſe pecori colonum appareat.) IntegraIlectio:Niſi hoc contingat, male ſubſtrauiſſe pec. col. appareat. Cap. XxIIII. Id enimoptimum, quoniam grauiſſimum: neq; alio modo utilius diſpergitur.) Antiqua ſcriptura:utilius diſcernitur. Nihilq; in contrarium præripere quadam falſa diligẽtia.) Hæcuerba neq;cohærent cum ſuperioribus, neq; ſenſum habent probum. Germana lectio eſt: idq́; in contra-rium præcepere quidam falſa diligentia. Spes ardua& immenſa, miſceri poſſe cæleſtem dininitatem imperitiæ, ſed contemplanda tamen, grandi uitæ emolumento.) Poſteriora uerbaaliter leguntur in uetuſtis exemplaribus nempe ſic:ſed tentanda tam grandi uitæ emol.

Cap. xxvI. Foueas aperire, aquã de agro pellere.) Vetus lectio: Incilia aperire, aquãde ap. Bubus glandem tunc aſpergi conuenit, in iuga ſingula modios cexl.) Ipſa abſurdi-tas numeri falſam ſcripturam coarguit. Tollendus eſt omnino, cum abſoluta ſit locutio etiamabſq; eo, qd. iugatim ſingulos modios. Non utiq; vI. idus Febr. ſed ſiue ante quàm uer præ-uenerit, ſiue poſtquà hiemarit.) Confer uererum codicum lectionem,& ſenties quanto pul-chrius cũ ad præcedentia tum ad ſequentia quadret. Illic ſic legitur, ſed ſiue ante, quando præ-uernat, ſiue poͤſt, quando hiemat. Qando præuernat, hoc eſt, quando præmature uer incipit:quando hiemat, hoc eſt, quando hiems nondum deſæuijt. in priore uerbo elegans eſt compo-ſitio.poſterius ex græco xaεα᷑νμν translatum eſt. Cap.xxvilI. Dedi ecce tibi herbashorarum indices.& ut ne ſic quidem oculos tuos à terra reuoces. Heliotropium ac lupinumcircumaguntur cum ſole.) Antiqua ſcriptura melius:& ut ne ſole quidem oculos tuos d terraauoces, heliotropium ac lupinum circumagũtur cum illo. Cap. XxXVIII. Itali fœnũ exdextera una manu ſecãt.) Reſtituimus ex noſtris manuſcriptis: Italus fœniſex dext. u. m. ſecat.

Ex hoc uſq; ad brumam decreſcunt dies, qui creuerunt ſex menſibus. At ſol ipſe ad aquilo-nem ſcãdens, aſper, ardua emenſus ab ea meta incipit flecti.) Hæc lectio aliquot manifeſta errata habet, in uetere nihil eſt offendiculi. In hoc uſq;, à bruma dies creuerũt ſex menſibus. Solipſe ad aquilonem ſcandens, ac per ardua eniſus, ab ea m. i f. Et huius ueterinorum pabulouerſa folia ſtringis, ſtringens autem deputas.) Sincera lectio:& huius uertam. pabulo foliaeius ſtringis, uitem deputas. Hæc lectio collata ad præcedentia, quæq́; mox ſequuntur, magisetiam probabitur, euidentius ueritate eius elucente. nos breuitati ſtudemus. Tranſiſſe ſol-ſtitiũ cantu ne putes.) Emendati codices: Tranſiſſe ſolſtitiũ caueto putes. Et huius folia cir-cumaguntur.) Scribendum,& huius circumagam. ut ſupra tertio ab hocuerſu,& huius uer-tam. Nec quæq; unquam annonæ intulere caritatem.) Lege: quæq́; nunquam an. in. ca. Paulopoſt lego, ſapientiæ adſectatoribus. Cap.xxx. Ritus diuerſitatem magnitudo fa-cit meſſium,& raritas operariorum.) Elegantius eſt,& caritas operarum. Alij omnino pendunt,& ab afflatu extenuari granum arbitrantur.) Quid eſt, omnino pendunt? Legendum,

alij omnino pendente tabulato extenuari granum arbitrantur. Cap. xxxI. Vinde-miator Aegypto non exoritur.) Scribo, Vindemiator Aeg. nonis exoritur.& paulopoſt, Ar

cturus uero medius, non Medis. Sed iam& calendis Ianuarij defectu uaſorum uindemiantes uites uidi.)uites ſuperfluit. Sedæqui patrisfamilias modus eſt annonæ, cuiuſq; anni ui-litate