Buch 
En tibi lector Robertvm Valtvrivm ... de re militari : libris XII multo emaculatius, ac picturis... expressum...
Entstehung
Seite
171
JPEG-Download
 

DE RE MITLITNXI BIB. VIII. t

Summates viri potentes. Satyrus in comœdia piſcatoria, Su mmates vii ſimplices facti ſunt ganei: Macrobius li.i. de ſomno Scipionis, Sec ſummatibus tantum viris ſapientia interprete veri arcani conſciis contenti ſint: reliqui ad vene-rationem figuris defendentibus à vilitate ſecretum.

Pręſidum nomine omnes prouincias regẽtes, licet ſenatores ſint, appellant ur:iure pręſes is dicitur, qui maius in prouincia habet imperiũ poſt princi pẽ· Hinepræſidium dictũ auxilium principale: ſicut ſubſidiũ id quod in auxiliũ ſucceditdicitur, et milites qui in aliorũ tutelã militũ, oppidi vel caſtelli, ſimiliũq; collocatiſunt, pręſidiũ vocãtur, vel vt inꝗt Varro, pręſidiũ dictũ extra caſtra pręſid ebatin loco aliquo, quo tutior regio eſſet, vel pro vtilitate& ſalute, alicuius auxiliigratia pręponit᷑ cut ſubſidiũ quod poſtpoſitũ eſt ad ſubueniẽdũ laborantibus.

Satrapes vel Satrapa is eſt, q locorũ pręfectus deſignatur. Plutarchus in vita Eumenis, capto Ariarate rege,& regione in poteſtatẽ redacta, ſatrapes, hoc eſt,locorũ præfectus deſignatur. Regum libro primo, Et non inueni in te quicquãmali ex die qua veniſti ad me vſq; ad diem hanc, ſed ſatrapis non places. Idemin eodem, Reuertere ergo& vade in pace et non offendas oculos ſatraparum.

Princeps ordinis nomen eſt, dictus primus capiat: ſicut municeps ab eomunera capiat: idem& dignitatis, cui hæc tuenda ex officio,& capitis periculodefendẽda, religiones, auſſ picia, poteſtates, magiſtratus, ſenatus auctoritas, leges,mos maiorũ, i udicia, iuriſdictio, fides, prouintiæ, ſocii imperii, laus rei militaris,ærarium: harum rerũ ac tantarum eſſe defenſorẽ atq; patronũ. Spartianus in vita Adriani, Tunc enim mos, vt princeps cauſas cognoſceret, et ſenatores& equites Romanos in conſiliũ vocaret,& ſentẽtiam ex oinni deliberatione proferret.Caſſ. ii. hiſtor. Vocabulũ principis nulla ſorde maculaſti, ſeruãs dignitatem nominis exercitatione virtutis. Ouidius de Romulo& Cæſare ſecundo faſtorum,Tu rapis his caſtas duce ſe iubet eſſe maritas, Tu recipis luco, reppulit ille nefas,Vis tibi grata fuit, florent ſub Cæſare leges, Tu domini vomen, principis ille te-net. Te Remus incuſat, veniã dedit hoſtibus ille, Cæleſtẽ fecit te pater ille parẽ.

Domini verò appellationẽ præclariſſimos in rep. principes et duces inueniodeclinaſſe: nam et Sci pio ipſe prius Italia Hiſpani aq; recuperata, cum Afficamquoq; ſubegiſſet, Hannibale pul ſo, nullo tamen ſucceſſu dominũ ſe paſſus eſt appellari niſ à Pœnis qui equas cõditiones toties rupto fœdere fraudulenter iuabiecerant, obtem perãtes, militia abiecit, quaſi reipub. hoſtes infa mia notãs:Auguſtus quoque Romani decus imperii nec ſerio nec ioco ſe Paſſus eſt à quoquã tali nomine appellari. Tertullianus in apologetico cõtra gẽtes, Auguſtusimperii formator, nec dominũ quidẽ dici ſe volebat. Et hoc enim dei eſt cognomen. Dicã planè im peratorẽ dominum, ſed more communi. Sed quãdo non cogar, dominũ dei vice dicã. Hoc declinaret Auguſtus, meruit profecto patrispatriæ cognomen, quod vniuerſi repẽtino maximoq́; conſenſu el detulerunt,gratius eſſet pietatis nomen quam poteſtatis, vtq; ſciret datã ſibi poteſtatem pa-ttiæ, quæ temperãtiſſima eſt, liberis con ſulens. Quid autẽ inter patrem et domi-nu interſit, oſtẽdit probè Terẽtianus ille Mi tio, hoc pat riũ eſt, ingt, potius c õᷣſue-facere filiũ ſua ſpõte recte facere, alieno metu, hoc pater hoc dominus inteſt.

5 Dux