154 Partie VI. Des Figures & Profils.
réglé ; mais c’est auffi pour chaquemembre même jusques aux moindresparties , puisque Monsieur d’Avilertres-sçavant dans l’Architectufei ayantdonne dans le grad Ouvrage qu’il en acompose Truel.pag.y 27 . des proportions& réglé, aux balustres , il advoûe pour-tant que la grâce de leur galbe dépenddu bon goût du dessein. C’étoit aussi leien timent du grand & celebre MichelAnge, comme j’appris étant à Romepar le Sr Dominique Barrière Fran-çois de nation, í’un des plus habilesDcffineurs & Graveurs de Rome. Je luientendis dire bien des fois avoir vu unmanuícrit de la propre main de MichelAnge entre les mains de ce bizarre Ar-chitecte II Borromino , contenant plu-sieurs belles leçons d’architecture,où ilconcluoit pourtant que les meilleuresétoient celles du genie de í’Architccternême.
Apres i’authorité de ces trois Grandsidommes, on peut juger de la difficultéqu’il y a d’établir des réglés précisesparticulières pour les ouvragesdu tour;surtout étant presque infinis,êe tóus dedifferente nature. Mais comme quelquedifficulté qu’il y ait d’établir des loixpour l’agrément des ouvrages de laPeinture &: de i’Architecture, les Au-theurs n’ont pas laissé d’en donner quel-ques réglés particulières, surtout pourle contour des membres. J'ai crû qu’onen pouvoit aussi donner quelques-unespour les ouvragesdu Tour, particuliè-rement pour les profils & pour les mou-lures.
Les Architectes 5c les Menuisiers ap-pellent ordinairement Profil ce quin’est proprement que le contour d’unefigure dessinée par un simple trait selonsa hauteur & largeur. Ils appellent auffiles Moulures , des parties éminentes ouenfoncées, quarrées, rondes, droites Sccourbes qui fervent pour les ornemensdes ouvrages j mais les Tourneurs ap-pellent Profil la figure ou forme deî’ouvrage même, composée de diverscreux & reliefs,&: disent:Voilà un vase,un chandelier ou une boète d’un beauprofil, lorsqu’ils font d’une compositionagréable 5c bien façonnée, tels que ceuxdu Sr de Launay trés-habile Orfèvredu Roy, & ceux du Sr Maubois leplus excellent tourneur de ce siécle.Us forment leurs ouvrages par leurs feu-
< JMicha'él s_,4ngelus gBuonarotta , ut ìpfèRoms. degens À Gallo quodam Dominicoe .Barrière nuncupato inter tunc temporis Ro-manos Cate ograp hos & delineat ores insigni.Hic mihi fisptus retulerat se manuscriptumpropriá ipfius Michaplis Angeli manu ex-aratum legisse apud ingeniosi fimum,sed mul-tum morosum architeplum ll Borromino di-tium , quo plurima (fi doplifima archiuPlo-nices continebantur documenta, sitorumpotifimum illud erat , Nullam architecturagratiorem legem quam ex ipfius architectimente depromptam .
Virorum tam illufirium habitis sententiis ,quis non judicet difficillimas pro operum tor-nandorum diagraphiis elegantibus infti-tuendis leges , cum fere infinits fint operumforma , vari,ifque singula sortit s structuras,filuantacumque vero fit hac difficultas suistamen admventis piPtores atque architePHcertas tribuere leges membrorum potifimumdiagraphiamspectantes. Unde toreutices le-ges quasdam etiamsi fiatuerem pro diagra-phiis (fi anaglyptis reíîè concinnandis > pro-be me faPturum putavi.
cMpud Architectos atque Minutarlosillud Diagraphia dicitur figura nempe sim-plici tantum lineamento ducta , totius operisambitum tam in latitudine quam altitudinecontinens.Anaglypta seu Ornamenta ipfisetiam insunt eminentis ilis atque finuofita-tes quadrats , teretes seu rotundata , rect<«atque etiam incurva. Afl apud tornantesDiagraphia hscefl;Totius scilicetoperisfor-ma è variis tumfimofitattbus , tu eminentiisdcduPla, Vafidque candelabra ac capsulaseleganti forma afpePltique arridente pronun-tiant 5 vasa scilicet , candelabra aut cap-sulas ex arte ingenioque perfeple concinnas.Qualia sunt eleganti fima illa opera ab in-signi fimo Regio Aurifice Domino De Launay ,tornantium corypheo Domino Maubois manu-fapta. Tanta siquidem tum adinveniendittum perficiendis suis operibus uterque dexte-ritate